Thực phẩm được chia thành 'chống ung thư' và 'gây ung thư'? Bác sĩ tổng kết 4 loại chống ung thư + 4 loại thực phẩm gây ung thư

Theo nghiên cứu, sự xuất hiện của nhiều bệnh ung thư có liên quan mật thiết đến thói quen ăn uống của chúng ta và một số loại thực phẩm đã được chứng minh là có nguy cơ gây ung thư.

Nhưng cũng có một số loại thực phẩm được gọi là “thực phẩm chống ung thư” có thể giúp chúng ta ngăn ngừa ung thư.

Trong cuộc sống hiện đại, thói quen ăn uống của con người đang dần phát triển theo hướng nhiều chất béo, nhiều đường, nhiều muối, nhiều cholesterol, đây là những thực phẩm dễ dẫn đến béo phì, tim mạch và các bệnh khác.

Nhưng bên cạnh những mối nguy đã được công nhận này, chúng ta cũng cần chú ý đến thực tế là một số loại thực phẩm có thể trở thành “thực phẩm gây ung thư” tiềm ẩn.

Các hóa chất hoặc chất độc trong những thực phẩm này có thể phá vỡ các cơ chế sinh lý bình thường của cơ thể chúng ta như phân chia tế bào và quá trình chết theo chương trình, thậm chí thay đổi biểu hiện của gen, do đó làm tăng nguy cơ ung thư.

Theo thống kê, số người chết do ung thư trên toàn thế giới hàng năm đã vượt quá 9 triệu người, trong đó yếu tố chế độ ăn uống chiếm khoảng 30%.

Tuy nhiên, chế độ ăn uống không chỉ có mặt “ác”, trong một số loại thực phẩm còn có những chất có khả năng chống ung thư hiệu quả.

Những chất này có thể loại bỏ hiệu quả các gốc tự do, giảm căng thẳng oxy hóa, ức chế sự phát triển của tế bào ung thư, ngăn chặn sự di căn của tế bào ung thư,... và có tác dụng chống ung thư rõ ràng.

Hơn nữa, có rất nhiều loại thực phẩm này như rau, trái cây, trà, các loại hạt,... đã được chứng minh là có tác dụng chống ung thư.

Vì vậy, chúng ta cần chú ý trong chế độ ăn uống hàng ngày, không chỉ tránh nạp quá nhiều thực phẩm gây ung thư mà còn phải tiêu thụ nhiều thực phẩm chống ung thư để giảm nguy cơ mắc bệnh ung thư.

1. Thực phẩm cũng được chia thành "chống ung thư" và "gây ung thư"?

Đó là một hành trình dài để con người hiểu được khả năng gây ung thư của thực phẩm.

Đầu thế kỷ 20, người ta cho rằng ung thư là do mầm bệnh truyền nhiễm và yếu tố di truyền gây ra, trong khi chế độ ăn uống không được coi là một trong những yếu tố quan trọng dẫn đến ung thư.

Mãi đến giữa thế kỷ 20, các nhà nghiên cứu mới bắt đầu chú ý đến mối quan hệ giữa chế độ ăn uống và bệnh ung thư.

Các nghiên cứu ban đầu chủ yếu dựa trên quan sát của con người và động vật và nghiên cứu thực nghiệm, nhưng kết quả của những nghiên cứu này có những hạn chế, chẳng hạn như kích thước mẫu nhỏ và điều kiện thí nghiệm khác nhau.

Với sự tiến bộ của khoa học và công nghệ, việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại như thử nghiệm lâm sàng, điều tra dịch tễ học quy mô lớn, sinh học phân tử và bộ gen đã giúp chúng ta hiểu sâu hơn về khả năng gây ung thư của thực phẩm.

Người ta đã xác nhận rằng nhiều loại thực phẩm có liên quan đến sự xuất hiện của bệnh ung thư.

Theo số liệu do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố, hơn 30% trường hợp ung thư có thể ngăn ngừa được bằng cách thay đổi chế độ ăn uống và lối sống.

Thực phẩm gây ung thư chủ yếu bao gồm nhiều calo, nhiều chất béo, nhiều đường và nhiều muối.

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ăn quá nhiều thịt chế biến sẵn, thịt nướng, đồ chiên rán, đồ ăn nhiều muối… sẽ làm tăng nguy cơ ung thư ruột kết, ung thư dạ dày…

Ngoài ra, trong thời gian dài hấp thụ một lượng lớn thực phẩm có chứa chất gây ung thư như thực phẩm chứa nitrit, thực phẩm bị mốc… còn có thể dẫn đến sự xuất hiện của ung thư gan, ung thư thực quản.

Điều đáng chú ý là những thói quen xấu như hút thuốc và uống rượu cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư.

Ngược lại, một số loại thực phẩm có tác dụng chống ung thư như trái cây, rau xanh giàu vitamin C, E, β-caroten, selen và các chất chống oxy hóa khác, có thể giúp loại bỏ các gốc tự do trong cơ thể, giảm thiểu nguy cơ tổn thương tế bào và ung thư.

Ngoài ra, các loại thực phẩm chứa nhiều chất xơ như ngũ cốc nguyên hạt, đậu, trái cây và rau xanh cũng có thể giúp ngăn ngừa ung thư ruột kết, ung thư vú…

Tóm lại, mối quan hệ giữa chế độ ăn uống và ung thư rất phức tạp, một số thực phẩm có thể thúc đẩy sự xuất hiện của ung thư, trong khi một số thực phẩm có tác dụng phòng ngừa.

2. Có thực phẩm chống ung thư không?

Dưới đây là một số loại thực phẩm được cho là có tác dụng chống ung thư và các cơ chế liên quan của chúng:

- Bông cải xanh: Bông cải xanh là một loại rau họ cải giàu vitamin C, axit folic, selen và các chất dinh dưỡng khác. Các sunfua trong nó được cho là kích hoạt các enzym giải độc trong tế bào, giúp loại bỏ các chất gây ung thư khỏi cơ thể. Ngoài ra, isothiocyanate trong bông cải xanh cũng có thể gây ra quá trình chết theo chương trình của tế bào khối u và ức chế sự phát triển của khối u. Một nghiên cứu cho thấy ăn bông cải xanh ít nhất 1 lần/tuần có thể giảm nguy cơ ung thư vú và ung thư tuyến tiền liệt.

- Cà chua: Cà chua chứa nhiều lycopene, một chất chống oxy hóa mạnh. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng lycopene có thể ức chế sự phát triển và xâm lấn của các tế bào khối u, đồng thời thúc đẩy quá trình chết theo chương trình của tế bào khối u thông qua nhiều cách khác nhau. Ngoài ra, cà chua còn chứa vitamin C, vitamin E, axit folic và các chất dinh dưỡng khác, giúp nâng cao khả năng miễn dịch của cơ thể. Một nghiên cứu cho thấy rằng tiêu thụ ít nhất 10 khẩu phần cà chua mỗi tuần có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt.

- Rượu vang đỏ: Rượu vang đỏ rất giàu hợp chất polyphenolic, trong đó nổi tiếng nhất là resveratrol. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng resveratrol có thể ức chế sự phát triển và xâm lấn của tế bào khối u, đồng thời thúc đẩy quá trình chết theo chương trình của tế bào khối u. Ngoài ra, các hợp chất polyphenolic trong rượu vang đỏ còn có tác dụng chống oxy hóa và chống viêm, giúp bảo vệ các tế bào trong cơ thể khỏi bị hư hại. Một nghiên cứu cho thấy uống một lượng vừa phải rượu vang đỏ mỗi tuần có thể làm giảm nguy cơ ung thư vú.

- Trái cây: Trái cây rất giàu vitamin C, vitamin E, axit folic, carotene và các chất dinh dưỡng chống oxy hóa khác, giúp bảo vệ các tế bào cơ thể khỏi bị hư hại do oxy hóa.

3. Thực phẩm gây ung thư là gì?

Dưới đây là một số ví dụ về thực phẩm được coi là chất gây ung thư và các cơ chế liên quan của chúng:

- Thịt nướng, thịt nướng và thực phẩm hun khói: Khói và các hydrocacbon thơm đa vòng được tạo ra trong quá trình nướng, chẳng hạn như benzopyrene và benzopyrene, được coi là chất gây ung thư. Ví dụ, theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, ăn nhiều thịt nướng, nướng và thực phẩm hun khói có liên quan đến việc tăng nguy cơ ung thư ruột kết và ung thư dạ dày.

- Rượu: Rượu được coi là chất gây ung thư. Theo nghiên cứu, những phụ nữ uống từ hai ly trở lên mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư vú tăng từ 15 đến 20%.

- Đường: Nghiên cứu đã liên kết chế độ ăn uống đồ uống và thực phẩm nhiều đường với việc tăng nguy cơ ung thư ruột kết, tuyến tụy, buồng trứng và vú. Trong số đó, đường có thể kích thích sự phát triển của các tế bào khối u sau quá trình trao đổi chất trong cơ thể, khiến cho quá trình sinh sôi và xâm lấn của chúng diễn ra mạnh mẽ hơn.

- Muối: Chế độ ăn nhiều muối được coi là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng gây ung thư dạ dày. Natri trong muối có thể thúc đẩy quá trình tăng sinh tế bào và viêm nhiễm, có thể dẫn đến sự xuất hiện và phát triển của bệnh ung thư.

Trên đây chỉ là một số ví dụ về thực phẩm gây ung thư phổ biến, tất nhiên có những yếu tố khác có thể tác động đến sự xuất hiện và phát triển của bệnh ung thư. Cụ thể, mối quan hệ giữa các loại thực phẩm gây ung thư khác nhau và bệnh ung thư cần được nghiên cứu thêm để xác định.