Ngoại tình ở cấp độ nào thì bị phạt tù?

Dưới đây là một số điểm mới về tội ngoại tình trong Bộ Luật hình sự 2015 (có hiệu lực từ ngày 1/7 tới) so với Bộ Luật hình sự 1999 (sắp hết hạn), giúp cho việc xử lý dễ hơn và có cơ sở hơn, theo luật sư Trương Thị Hòa, đoàn Luật sư TP HCM.

Một số thắc mắc hay gặp về tội ngoại tình và tư vấn:

1. Người ngoại tình đến mức nào thì bị đi tù?

Điều 182 Bộ luật hình sự 2015 quy định:

1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến một năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến một năm:

a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;

b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.

2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm:

a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;

b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc phải chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.

Khái niệm “Chung sống như vợ chồng” được Luật Hôn nhân và gia đình 2013 giải thích là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng.

Như vậy, việc phạt tù có thể được thực hiện khi hai người ngoại tình sống chung với nhau, hoặc gây ra hậu quả nghiêm trọng: khiến hôn nhân tan vỡ, vợ/chồng hoặc con phải tự sát hoặc có hành vi tái phạm.

Theo ý kiến cá nhân của luật sư Trương Thị Hòa (Đoàn Luật sư TP HCM),việc một người chung sống với người thứ ba khiến người vợ/chồng phải nộp đơn ra tòa hoặc tự sát (dù kết quả ra sao) thì cũng đủ cấu thành tội phạm.

2. Người thứ ba vẫn độc thân thì có phạm tội hay không?

Điều 182 Bộ luật hình sự 2015 quy định:

1. Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ...

Như vậy cả hai người: người ngoại tình và người thứ ba đều bị phạt như nhau. Khi xét xử, cơ quan chức năng cũng không thể chỉ phạt người thứ ba mà không phạt người chồng/người vợ đi ngoại tình.

3. Hẹn hò, đi nhà nghỉ với người thứ ba có bị phạt hành chính không?

Điều 48 Nghị định 110/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình…,

“1. Phạt tiền 1-3 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau:

a) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà kết hôn với người khác, chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà kết hôn với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;

b) Đang có vợ hoặc đang có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác;

c) Chưa có vợ hoặc chưa có chồng mà chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng hoặc đang có vợ;…”

Như vậy, pháp luật chỉ quy định hành vi vi phạm pháp luật khi người đang có vợ, có chồng mà chung sống như vợ chồng với người khác hoặc ngược lại thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khái niệm “Chung sống như vợ chồng” được Luật Hôn nhân và gia đình 2013 giải thích là việc nam, nữ tổ chức cuộc sống chung và coi nhau là vợ chồng.

Trong trường hợp này, hai người chưa thực hiện hành vi chung sống như vợ chồng. Bởi vậy cả hai chưa có hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng theo quy định của pháp luật. Nên cả hai sẽ không phải chịu bất kỳ hình thức xử phạt nào.

Ngoại tình ở mức độ nào thì bị phạt tù (Ảnh minh họa)

4. Chồng (vợ) bị bắt quả tang trong nhà nghỉ với bồ, họ có bị phạt tù vì tội ngoại tình hay không?

Theo luật sư Nguyễn Thị Thu Hà (Bộ Tư pháp), hành vi đi nhà nghỉ này mới chỉ ở mức quan hệ ngoài luồng, chưa đủ cấu thành tội vi phạm chế độ một vợ một chồng. Vì vậy, chưa thể xử phạt tù đối với hai người này. Tuy nhiên, hành vi của anh chồng (vợ) đã vi phạm quy tắc chung thủy trong luật hôn nhân gia đình.

5. Chồng (vợ) ngoại tình, bỏ đi thuê nhà với bồ. Khi đến thì người bồ bỏ trốn, không bắt được quả tang. Vậy có cách nào để xác định hai người này phạm tội?

Theo luật sư Trương Thị Hòa (Đoàn Luật sư TP HCM), luật Hôn nhân và Gia đình nói về trường hợp chung sống với nhau như vợ chồng không nói bắt quả tang việc quan hệ nam nữ, chỉ nói rằng nam nữ tổ chức cuộc sống chung, coi nhau như vợ chồng. Ở đây đã có dấu hiệu khi hai người thuê nhà ở riêng và tổ chức cuộc sống chung; chung cơm, chung lửa. Để điều tra cho rõ ràng hơn, bạn có thể hỏi những người hàng xóm, chủ nhà trọ... Đó chính là nhân chứng, bằng chứng. Những dấu hiệu này chính là cơ sở để bạn tố giác tội phạm.

Còn để điều tra hai người đó có phạm tội hay không thì căn cứ vào điều 147 Bộ Luật hình sự 1999 và sắp tới là điều 182 Bộ Luật hình sự 2015, từ đó tòa án sẽ có các xét xử phù hợp.

6. Nếu chồng (vợ) ngoại tình, khi ly hôn người kia có được chia tài sản nhiều hơn không?

Theo Thông tư liên tịch 01/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BTP hướng dẫn thi hành Luật hôn nhân và gia đình:

Khoản 4, Điều 7:

4. Trường hợp áp dụng chế độ tài sản của vợ chồng theo luật định để chia tài sản của vợ chồng khi ly hôn thì tài sản chung của vợ chồng về nguyên tắc được chia đôi, nhưng có tính đến các yếu tố sau đây để xác định tỷ lệ tài sản mà vợ chồng được chia:

d) “Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng” là lỗi của vợ hoặc chồng vi phạm quyền, nghĩa vụ về nhân thân, tài sản của vợ chồng dẫn đến ly hôn.

Ví dụ: Trường hợp người chồng có hành vi bạo lực gia đình, không chung thủy hoặc phá tán tài sản thì khi giải quyết ly hôn Tòa án phải xem xét yếu tố lỗi của người chồng khi chia tài sản chung của vợ chồng để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của vợ và con chưa thành niên.

Theo luật sự Huỳnh Minh Vũ (Đoàn Luật sư TP HCM), cái khó là hiện tại chưa có cách xác định lỗi và tỷ lệ chia tài sản. Tuy nhiên, người thẩm phán có thể căn cứ vào những chứng cứ hai bên đưa ra để xét xử cho phù hợp.

7. Con ngoài giá thú của chồng trên giấy khai sinh vẫn được ghi tên chồng, phải chăng pháp luật công nhận hành vi ngoại tình của chồng và bồ?

Theo luật sư Huỳnh Minh Vũ (Đoàn Luật sư TP HCM), pháp luật không công nhận hành vi ngoại tình của hai người lớn. Việc ghi tên cha mẹ trong giấy khai sinh của con là đảm bảo quyền lợi cho đứa trẻ, vì đứa trẻ hoàn toàn không có lỗi gì trong chuyện này.

Tuy nhiên, người vợ/chồng bị lừa dối có thể dùng giấy khai sinh này để chứng minh lỗi của chồng/vợ mình và người thứ ba.

8. Có nên tổ chức đánh ghen khi phát hiện mình bị cắm sừng?

Khi linh cảm vợ/chồng ngoại tình, rõ ràng chúng ta không thể theo dõi 24/24, cũng không phải ai cũng có điều kiện mời thám tử hay đủ điều kiện kỹ thuật để kiểm tra. Việc đầu tiên, chúng ta hãy tìm cho mình một phương thức tự bảo vệ:

- Nếu cảm thấy có người thứ 3, 4... không nên giữ nỗi đau một mình trong người, có thể stress, đến khi bùng nổ sẽ bất lợi. Hãy tìm cách chia sẻ với một người đủ tin cậy, có thể đến gặp các luật sư, chuyên gia tâm lý...

- Hãy tha thứ nếu có thể.

- Tuy nhiên, nếu đã được tha thứ mà người đó vẫn không phục thiện cần kiên quyết yêu cầu chấm dứt, để bảo đảm lợi ích cho cá nhân mình và cho con cái.

- Nếu tất cả những biện pháp này không thành công, hãy nhờ tòa án và tổ chức can thiệp.

Khi hai vợ chồng đã đưa nhau ra tòa có nghĩa là tình nghĩa nhạt nhòa, lúc đó yếu tố cốt lõi chính là quyền lợi về tài sản và con cái. Khi phân chia tài sản, con cái trong ly hôn, yếu tố lỗi của mỗi bên sẽ được xem xét.

- Tuyệt đối không làm mất mặt nhau, ghen tuông vô lối, tổ chức đánh đập sẽ khiến mình từ người không mắc lỗi trở thành người có lỗi.

- Đặc biệt, không nên sống quá phụ thuộc vào chồng/vợ.

>> Chồng cũ và nhân tình rạch mặt vợ