Kiến nghị tăng thêm 2 ngày nghỉ dịp Quốc khánh (từ 2 đến 5-9) và giảm giờ làm xuống 40-44 giờ/tuần

Tại phiên trọng thể Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam nhiệm kỳ 2026 - 2031 sáng 4-6, ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - đã trình bày báo cáo tổng hợp kiến nghị của đoàn viên, người lao động và tổ chức Công đoàn đối với Đảng, Nhà nước.

Ông Ngọ Duy Hiểu - Phó chủ tịch Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam - Ảnh: NAM TRẦN

Kiến nghị tăng thêm 2 ngày nghỉ lễ

Đây là những vấn đề lớn được tổng hợp từ hàng vạn ý kiến, với 60 nhóm vấn đề mà đoàn viên, lao động cả nước quan tâm, mong muốn, đề xuất, hiến kế kiến nghị với Đảng, Nhà nước và Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam.

Cụ thể, người lao động đề nghị Quốc hội sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động 2019 phù hợp mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xu hướng việc làm, phát triển của khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, "chuyển đổi xanh"…

Trong đó có đề xuất sửa đổi, quy định lộ trình giảm thời giờ làm việc bình thường của người lao động xuống còn từ 40 - 44 giờ/tuần thống nhất với khu vực công. Họ cũng mong muốn Đảng, Nhà nước xem xét bổ sung tăng 2 ngày nghỉ lễ dịp Quốc khánh (nghỉ từ mùng 2 đến 5-9), tạo cơ hội cho người lao động được đưa con đến trường trong ngày khai giảng.

Việc này, theo ông Hiểu, cần kết hợp với các giải pháp nâng cao năng suất lao động để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Cạnh đó là bổ sung quy định về việc doanh nghiệp có nghĩa vụ bố trí thời gian cho người lao động nghỉ làm việc, có hưởng lương để học tập chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước (có thể gắn với Ngày Pháp luật Việt Nam 9-11 hằng năm).

Đoàn viên cũng mong muốn bổ sung các quy định về trách nhiệm của chủ sử dụng lao động về bữa ăn ca, chăm sóc sức khỏe tâm thần, hỗ trợ giảm căng thẳng (stress) và phòng chống kiệt sức tại nơi làm việc cho người lao động trong môi trường áp lực cao.

Các đại biểu dự Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam - Ảnh: NAM TRẦN

Mong muốn kiểm soát, bình ổn giá điện, nước, xăng, dầu

Về tiền lương, người lao động mong tiếp tục thực hiện toàn diện cải cách chính sách tiền lương cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và sớm hình thành chủ trương lương đủ sống cho người lao động thay thế lương tối thiểu, giúp người lao động có thu nhập đủ sống, hướng tới có tích lũy.

Họ cũng mong cấp có thẩm quyền có giải pháp hữu hiệu kiểm soát, bình ổn giá cả hàng hóa, dịch vụ, đặc biệt là giá điện, nước, lương thực, xăng, dầu, kiểm soát lạm phát, nhằm giảm áp lực chi tiêu; người lao động thực sự có thể đảm bảo sinh hoạt, cuộc sống bằng mức lương hiện hưởng.

Cạnh đó, đoàn viên, lao động mong muốn được quan tâm đầu tư phát triển hạ tầng xã hội, nhà ở xã hội, thiết chế văn hóa, y tế, giáo dục cho công nhân, lao động tại các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất.

Phát triển nhà ở xã hội cho công nhân thuê gắn với quy hoạch đô thị thông minh và dịch vụ thiết yếu, ưu tiên nằm trong hoặc gần, sát khu công nghiệp, khu kinh tế, khu chế xuất.

Tạo điều kiện thuận lợi nhất để người lao động có nhu cầu thực sự được tiếp cận và mua nhà ở xã hội đúng đối tượng, đúng giá niêm yết, ngăn chặn tình trạng đầu cơ, đẩy giá, mua chênh lệch. Đáng chú ý, người lao động mong có các gói tín dụng ưu đãi dài hạn cho công nhân thuê - thuê mua nhà ở xã hội.

Cũng theo ông Hiểu, còn nhiều kiến nghị khác mong muốn đảm bảo biên chế cán bộ công đoàn chuyên trách sau sắp xếp tổ chức bộ máy hay nghiên cứu việc thành lập công đoàn tại các cơ quan hành chính, lực lượng vũ trang, đơn vị sự nghiệp hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước…

Theo Bộ luật Lao động 2019, người lao động được nghỉ 11 ngày lễ, Tết hưởng nguyên lương mỗi năm, gồm Tết dương lịch (1 ngày), Tết Nguyên đán (5 ngày), giỗ Tổ Hùng Vương (1 ngày), Ngày Chiến thắng 30-4 (1 ngày), Quốc tế Lao động 1-5 (1 ngày) và Quốc khánh 2-9 (2 ngày).

Vừa qua Quốc hội cũng thông qua nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ 1-7-2026.

Đáng chú ý, nghị quyết quy định ngày 24-11 hằng năm là Ngày Văn hóa Việt Nam, người lao động được nghỉ làm việc và hưởng nguyên lương.