Cận cảnh dinh thự cổ của vua Bảo Đại nằm giữa khu dân cư Hà Nội

Vua Bảo Đại, vị vua cuối cùng của các triều đại phong kiến Việt Nam không chỉ được lịch sử biết đến là người có cuộc sống phóng túng, mà ông còn sở hữu nhiều dinh thự xa xỉ bậc nhất cả nước.

Trên khắp 3 miền, có tất cả 7 dinh thự được đặt tên là "Dinh Bảo Đại", đây đều là những tòa nhà bề thế, có kiến trúc đặc sắc thể hiện sự giàu có của bậc đế vương quyền quý mà bất kỳ ai cũng phải ngỡ ngàng. Nổi tiếng nhất là các "Dinh Bảo Đại" tại Đà Lạt, Đồ Sơn hay Nha Trang.

Tuy nhiên, ít người biết rằng, nằm giữa trung tâm Hà Nội cũng có 1 "Dinh Bảo Đại" thứ 8. Công trình nằm tại số 51 Trần Hưng Đạo, Hà Nội.

Báo Vnexpress đưa tin, theo tư liệu lưu ở Trung tâm lưu trữ Quốc gia 1, đây là dinh thự Didelot, nhà của Nam tước người Pháp Pierre Didelot và vợ là Marie-Agnes Nguyễn Hữu Hào (chị ruột của Nam Phương Hoàng Hậu). Dinh thự được xây dựng năm 1939.

Hình ảnh tòa nhà được chụp cách đây gần 1 thế kỷ. Phía trước là 2 hàng cây trên đường Hoàng Hoa Thám và đầu dốc Ngọc Hà. Bên dưới là hình ảnh của kiến trúc sư nổi tiếng người Pháp có tên Arthur Kruze - người đã thiết kế tòa dinh thự này cũng như hàng chục công trình kiến trúc nổi tiếng khác tại Pháp và khắp thế giới.

Năm 1949, vua Bảo Đại (lúc đó là Quốc Trưởng Bảo Đại) đã mua lại tòa nhà để làm công thự, phục vụ mỗi lần ra Hà Nội kinh lý, sau này được chuyển làm nhà công vụ, rồi nhà nước quyết định hóa giá bán cho những người có nhu cầu. 

Hệ thống mái ngói vẫn nguyên vẹn và không hề bị phai màu.

Căn nhà có nhiều chủ

Theo báo Dân Trí, đến nay, nhiều người chưa từng biết đến sự tồn tại của căn biệt thự có treo tấm biển "Bao Dai's Mansion" nghĩa là "Dinh thự của vua Bảo Đại".

Thời xưa, đây là biệt thự có sân vườn riêng với cây xanh, tiểu cảnh bao quanh. Công trình thuộc quần thể dinh thự gồm 4 tòa nhà cổ nằm gần nhau. Vật liệu xây dựng căn nhà được nhập từ Pháp và Italia.

Căn nhà có quy mô 4 tầng. Bao quanh công trình là hệ thống tường trang trí họa tiết rồng. Phần mái ngói mang dáng dấp mái đình truyền thống, với các góc vút cong lên cao, tạo nên nét cổ kính đặc trưng cho toàn bộ kiến trúc.

Một góc tầng có treo nhiều bức ảnh về vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương.

Dinh thự có hệ thống điện bọc thép đi ngầm trong tường. Ngoài ra, đường điện còn ngầm dưới sàn nhà với ổ điện âm sàn bằng đồng.

Phần lớn diện tích căn nhà đang được một đơn vị chuyên thiết kế, sản xuất đồ nội thất thuê để trưng bày sản phẩm và làm văn phòng.

Điểm đặc biệt trong thiết kế của căn nhà là mỗi tầng có một cầu thang riêng, thay vì dùng chung như nhiều nhà cổ khác. Theo đại diện của đơn vị thuê nhà, dù có cải tạo một số hạng mục như hệ thống đèn, trần và bố trí thêm nội thất phục vụ trưng bày. Tuy nhiên, phần cốt lõi của căn nhà vẫn được giữ gần như nguyên vẹn.

Cầu thang, sàn gỗ, lò sưởi, cửa gỗ... đều còn được bảo quản tốt.

Cầu thang và các tủ âm, khung cửa sổ gỗ đều được giữ nguyên nét xưa cũ. Tại tầng 1, trên tường treo nhiều bức ảnh liên quan đến gia đình của vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương. Không gian này luôn đóng kín, chỉ mở khi có sự đồng ý của chủ nhà.

Sau khi vua Bảo Đại rời đi, căn nhà phân cho các cán bộ ở. Nhiều thời điểm, nơi đây có 7-8 hộ gia đình cùng sinh sống, khiến không gian vốn rộng rãi trở nên chật chội.

Dù bị những ngôi nhà cao tầng xung quanh che khuất, căn nhà vẫn giữ được sức hút nhờ những giá trị lịch sử còn lưu dấu. Không ít người vẫn tìm đến đây để tham quan, khám phá về một thời đã qua. 

Theo Vnexpress, trải qua nhiều năm dời chủ, khuôn viên công trình hiện bị chia cắt thành nhiều căn hộ. Tuy nhiên, tầng 1, 3 và 4 vẫn được giữ lại, bảo tồn khá tốt và ngày nay thuộc về doanh nhân Hồ Hoàng Hải (Hà Nội).

Bao quanh dinh thự là tường rào uốn lượn của khu vườn thượng uyển trước đây. Khu vườn nay bị chia cắt thành nhà ở, tường rào vẫn còn lại khá nhiều nhưng bị phủ kín bởi cây cảnh và rau của các gia đình xung quanh trồng.

Công trình dần bị nhiều ngôi nhà mới xây "bao vây" nên ít người biết tới. Mỗi cổng tò vò của tường rào cổ hiện nay thành cửa của các hộ dân, thậm chí có cửa chung của hai nhà.

Dinh thự cổ có kiến trúc kết hợp văn hóa phương Đông và Tây rõ rệt. Bên ngoài là mái cung đình rồng phượng đặc trưng phương Đông, bên trong có nội thất và trang trí theo phong cách phương Tây. Công trình được thiết kế bởi kiến trúc sư nổi tiếng người Pháp, Arthur Kruze (1900-1989). Ông sang Việt Nam làm giáo sư giảng dạy kiến trúc tại trường Cao đẳng mỹ thuật Đông Dương từ 1930 đến 1954, sau đó về nước.

Bên trong tòa nhà được chia 3 - 5 phòng mỗi tầng, các phòng đều có lò sưởi, tủ âm tường bằng gỗ, tường xây dày đảm bảo mát vào mùa hè, ấm vào mùa đông. Ngôi nhà có thang máy đưa đồ ăn từ bếp lên phòng ăn, hệ thống cửa sổ, cửa ra vào dùng bản lề, thanh ray trượt, được giữ nguyên từ xưa đến nay vẫn hoạt động trơn tru.

Hiện nay, nam doanh nhân và gia đình không sinh sống tại đây. Trong khi đó, tầng 2 thuộc quyền sử dụng của một hộ gia đình khác với lối đi hoàn toàn tách biệt.

Cuối tháng 2/2021, dinh thự được chủ nhân mới mở cửa cho du khách tham quan tự do trong một tháng, thu hút nhiều người yêu kiến trúc, lịch sử, nghệ thuật. Hiện tại ngôi nhà được thuê lại bởi đơn vị nội thất làm showroom.

Ảnh: Báo Dân trí, báo Vnexpress.