Lời tiên tri 'ngày tận thế năm 1982' có gì mà từng gieo rắc nỗi sợ hãi khủng khiếp lên hàng triệu người trên toàn thế giới?

Sao Mộc là hành tinh lớn nhất trong hệ mặt trời, từ lâu đã thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học do tiềm năng ảnh hưởng của nó đối với Trái Đất. Nhiều giả thuyết khác nhau nghiên cứu mối quan hệ giữa Sao Mộc và Trái Đất, đặc biệt tập trung vào các tác động hấp dẫn và từ trường của hành tinh lớn nhất hệ mặt trời này. Một số nhà nghiên cứu cho rằng Sao Mộc có thể hoạt động như một lớp đệm bảo vệ, làm chệch hướng các sao chổi và tiểu hành tinh có thể đe dọa Trái Đất, trong khi những người khác lập luận rằng nó cũng có thể chuyển hướng một số vật thể này về phía chúng ta. Từ trường khổng lồ của hành tinh này, mạnh hơn đáng kể so với từ trường của Trái Đất, cũng có thể tác động đến môi trường từ tính của hệ mặt trời.

Trong lịch sử, quan điểm cho rằng sao Sao Mộc có thể gây ra các sự kiện thảm khốc trên Trái Đất, như được nêu trong cuốn sách gây tranh cãi "The Jupiter Effect" (Hiệu ứng sao Mộc), xuất bản năm 1974 bởi hai nhà vật lý thiên văn John Gribbin và Stephen Plagemann. Thời điểm cuốn sách "The Jupiter Effect" ra đời với lời cảnh báo về “ngày tận thế” đã được bán rất chạy nhưng nó cũng tạo ra làn sóng lo ngại lan rộng, đặc biệt tại Mỹ, trong đó có bang California.

Cuốn sách The Jupiter Effect (Hiệu ứng sao Mộc) xuất bản năm 1974 đã từng trở thành một hiện tượng.

Theo nội dung cuốn sách "The Jupiter Effect" đưa ra, quan điểm của hai nhà vật lý thiên văn John Gribbin và Stephen Plagemann cho rằng khi các hành tinh nằm trên cùng một đường thẳng, lực hấp dẫn tổng hợp của chúng sẽ tác động mạnh lên Mặt Trời, làm gia tăng hoạt động bức xạ và số lượng vết đen. Kịch bản giả khoa học mà Gribbin và Plagemann đưa ra đó là những biến động của Sao Mộc sẽ ảnh hưởng đến từ trường Trái Đất, làm thay đổi tốc độ quay hành tinh, đồng thời gây áp lực lên các đứt gãy địa chất, đặc biệt là đứt gãy San Andreas, từ đó dẫn đến một trận động đất quy mô lớn có thể tàn phá bang California.

Tuy nhiên, sau đó quan điểm cùng với lời dự báo rùng rợn về ngày tận thế của cuốn sách này đã bị giới thiên văn học và địa chất học bác bỏ rộng rãi. Sự đồng thuận khoa học hiện nay cho thấy lực hấp dẫn của sao Mộc có tác động tối thiểu đến thủy triều của Trái Đất so với Mặt Trăng và Mặt Trời. Mặc dù vậy, các nghiên cứu đang được tiến hành, bao gồm cả những nghiên cứu sử dụng mô hình máy tính tiên tiến và dữ liệu từ các sứ mệnh tàu vũ trụ, nhằm mục đích làm rõ vai trò của Sao Mộc trong động lực hệ mặt trời. Khi việc khám phá Sao Mộc tiếp tục, các nhà khoa học hy vọng sẽ khám phá ra những hiểu biết sâu sắc hơn về sự tương tác và những tác động của nó đối với sự an toàn của Trái Đất và môi trường hành tinh rộng lớn hơn.

Dù vậy, khi nhìn lại hiệu ứng mà cuốn "The Jupiter Effect" tạo ra trong quá khứ cũng được xem như một ví dụ điển hình về ranh giới mong manh giữa giả thuyết khoa học và suy đoán mang màu sắc hoang tưởng, cũng như sức lan tỏa mạnh mẽ của truyền thông đối với nỗi sợ của công chúng. 

Trong lịch sử nhân loại, đã có nhiều người tiên tri, tiên đoán về ngày tận thế của nhân loại. (Ảnh minh họa)

Sức hút của "The Jupiter Effect" khi đó không chỉ đến từ nội dung gây sốc mà còn bởi danh xưng học thuật của hai tác giả, tạo cảm giác đáng tin cho công chúng. Trong bối cảnh thập niên 1970 với nhiều lo ngại về môi trường và nguy cơ hạt nhân, những dự báo mang màu sắc “khoa học” dễ dàng được đón nhận.

Truyền thông thời điểm đó đã góp phần đẩy giả thuyết này lên thành tâm điểm chú ý, biến một kịch bản chưa được kiểm chứng thành mối lo ngại diện rộng. Nhiều người tin rằng thảm họa là điều khó tránh khỏi.

Và thực tế đã cho thấy, khi ngày 10/3/1982 trôi qua, Trái Đất không có động đất hay thảm họa nào xảy ra, điều này đã chứng minh kịch bản của "The Jupiter Effect" chỉ là một phỏng đoán mang tính giả khoa học. Trong lịch sử nhân loại, có hàng trăm dự báo khác nhau về ngày tận thế của Trái Đất. Nhưng thực tế cho thấy đến hiện tại, tất cả các mốc thời gian được dự báo về ngày tận thế trước đó đều đã không xảy ra.