Việt Nam gia nhập nhóm nước thu nhập trung bình cao: Đứng ở đâu trong Đông Nam Á?

Ngân hàng Thế giới (WB) công bố cập nhật phân loại thu nhập quốc gia năm 2026, trong đó Việt Nam chính thức được nâng lên nhóm thu nhập trung bình cao. Đây là cột mốc quan trọng sau hơn 15 năm Việt Nam nằm trong nhóm thu nhập trung bình thấp kể từ năm 2009. Tuy nhiên, nếu xét trong khu vực Đông Nam Á, quy mô nền kinh tế đứng thứ 4, còn thu nhập bình quân đầu người mới xếp thứ 6.

Việt Nam chính thức được nâng lên nhóm thu nhập trung bình cao

Việc phân loại của WB được thực hiện hằng năm chia các quốc gia thành bốn nhóm gồm: thu nhập thấp, thu nhập trung bình thấp, thu nhập trung bình cao và thu nhập cao. Tất cả đều dựa trên tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người.

Theo số liệu của WB, GNI bình quân đầu người của Việt Nam năm 2025 đạt 4.970 USD (hơn 130 triệu đồng), vượt ngưỡng 4.636 USD (hơn 121 triệu đồng) - mức tối thiểu để được xếp vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao. Ngân hàng Thế giới cho biết kết quả này phản ánh sự tăng trưởng bền vững của nền kinh tế Việt Nam, trong đó mô hình phát triển dựa vào xuất khẩu tiếp tục đóng vai trò quan trọng.

Theo đánh giá của hãng tin Bloomberg, việc được nâng hạng sẽ góp phần củng cố niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế đối với nền kinh tế Việt Nam, đồng thời tạo thêm động lực thu hút dòng vốn đầu tư trong thời gian tới.

Truyền thông quốc tế cũng nhận định Việt Nam đang là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Kết quả này đến trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức hai con số, đồng thời đẩy mạnh cải cách môi trường kinh doanh và đầu tư mạnh vào hệ thống hạ tầng để thúc đẩy phát triển.

Không chỉ Việt Nam, Philippines cũng được WB nâng từ nhóm thu nhập trung bình thấp lên nhóm thu nhập trung bình cao trong đợt cập nhật lần này, chấm dứt nhiều thập kỷ thuộc nhóm thu nhập trung bình thấp kể từ cuối những năm 1980.

Sau khi Việt Nam và Philippines được nâng hạng, 5 nền kinh tế lớn của Đông Nam Á gồm Việt Nam, Philippines, Singapore, Malaysia và Thái Lan đều đã nằm trong nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao hoặc thu nhập cao, đánh dấu bước chuyển đáng chú ý của khu vực trên bản đồ kinh tế thế giới.

Tuy nhiên, việc trở thành quốc gia thu nhập trung bình cao cũng đồng nghĩa với việc khả năng tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi cho phát triển sẽ dần bị thu hẹp. Trường hợp của Philippines cho thấy trước khi được nâng hạng, quốc gia này từng tiếp cận nhiều khoản vay lãi suất thấp hơn thị trường để phục vụ các dự án hạ tầng, khắc phục thiên tai và triển khai các chương trình an sinh xã hội.

Ông Ruben Carlo Asuncion, chuyên gia kinh tế trưởng của Union Bank of the Philippines, nhận định với Bloomberg rằng: “Khi một quốc gia được xếp lên bậc cao hơn trong hệ thống phân loại này, điều đó cũng phản ánh năng lực tự chủ ngày càng lớn hơn, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu phát triển và huy động nguồn lực trong nước, bao gồm cả nguồn lực tài khóa.”

Trong khi đó, Bộ trưởng Kế hoạch Kinh tế Philippines Arsenio Balisacan cho rằng, dù các khoản hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) ưu đãi có thể giảm dần theo thời gian, nhưng lợi ích từ một nền tảng kinh tế vững chắc hơn cùng khả năng tiếp cận thị trường tốt hơn được kỳ vọng sẽ bù đắp và vượt trội so với những thay đổi này.