Vì sao gốc cây trên vỉa hè luôn phải chừa một khoảng đất trống? Sao không đổ kín bê tông cho sạch đẹp?

Giúp bộ rễ "thở" và phát triển

Không chỉ cần nước và chất dinh dưỡng, rễ cây cũng cần oxy để duy trì hoạt động sống. Khi khu vực quanh gốc bị lát kín bằng bê tông, đá hoặc gạch, đất phía dưới dễ bị nén chặt, quá trình trao đổi không khí bị hạn chế.

Việc chừa một khoảng đất quanh gốc giúp không khí có điều kiện đi vào đất, đồng thời tạo thêm không gian để bộ rễ tiếp tục phát triển khi cây lớn lên.

Giúp nước mưa thấm xuống đất

Đối với cây xanh trên đường phố, ô đất quanh gốc còn giống như một khu vực tiếp nhận nước tự nhiên.

Khi trời mưa hoặc cây được tưới, nước có thể thấm trực tiếp xuống đất thay vì chảy hoàn toàn trên bề mặt vỉa hè. Nhờ đó, bộ rễ có thêm nguồn nước, đặc biệt cần thiết trong những đợt thời tiết nắng nóng kéo dài.

Khả năng thấm nước này cũng góp phần giảm lượng nước mưa dồn ngay lập tức vào hệ thống thoát nước đô thị.

Hạn chế rễ cây làm hỏng vỉa hè

Một trong những hình ảnh thường gặp trên đường phố là gạch lát bị đội lên, mặt vỉa hè biến dạng hoặc nứt vỡ bởi rễ cây.

Việc lát kín quanh gốc không thể ngăn rễ phát triển. Ngược lại, khi thiếu không gian, rễ cây có thể lan sang các khu vực xung quanh để tìm nước, oxy và khoảng trống, từ đó tác động tới kết cấu vỉa hè.

Chừa diện tích đất phù hợp quanh gốc giúp tạo điều kiện thuận lợi hơn cho sự phát triển của bộ rễ và phần nào hạn chế xung đột giữa cây xanh với công trình.

Tạo khoảng trống khi thân cây lớn dần

Một cây xanh có thể tồn tại trên đường phố hàng chục năm và đường kính thân liên tục tăng trong quá trình trưởng thành.

Nếu gạch hoặc bê tông được lát sát vào thân cây ngay từ đầu, sau một thời gian, thân cây lớn lên có thể chèn ép vật liệu xung quanh, khiến gạch lát biến dạng hoặc gây tổn thương chính phần gốc cây.

Do đó, khoảng đất trống còn được xem là phần diện tích dự phòng cho sự phát triển lâu dài của cây.

Giảm nhiệt cho khu vực bộ rễ

Vào những ngày nắng nóng, bê tông, đá và gạch lát có khả năng hấp thụ lượng nhiệt lớn. Nếu toàn bộ khu vực quanh gốc cây bị bao phủ bởi các vật liệu này, nhiệt độ lớp đất phía dưới cũng có thể tăng cao.

Trong khi đó, đất có khả năng giữ độ ẩm và điều hòa nhiệt tốt hơn. Việc duy trì khoảng đất quanh gốc vì vậy góp phần tạo môi trường thuận lợi hơn cho hệ rễ.

Không nên tùy tiện đổ bê tông kín gốc cây

Khoảng đất quanh gốc cũng cần được thiết kế hợp lý. Nếu quá nhỏ, cây vẫn thiếu không gian phát triển; ngược lại, nếu khu vực này thường xuyên đọng nước do thoát nước kém, bộ rễ có thể bị thiếu oxy và ảnh hưởng đến sức khỏe của cây.

Bởi vậy, khi xây dựng hoặc cải tạo vỉa hè, kích thước ô đất quanh cây, loại cây, hệ thống rễ và khả năng thoát nước đều là những yếu tố cần được tính toán.

Việc tự ý lát gạch hoặc đổ bê tông kín sát gốc không chỉ ảnh hưởng tới cây mà về lâu dài còn có thể khiến chính mặt vỉa hè bị hư hỏng.