Một địa phương ở Việt Nam từng sở hữu 17 cách gọi khác nhau, được báo Mỹ đánh giá 'ẩm thực hàng đầu thế giới'

 Trước đây, Buôn Ma Thuột từng có tới 17 cách gọi khác nhau. Khi mới hình thành, địa danh này được biết đến với tên Ban Mê Thuot hoặc Ban Mê Thuột. Sau năm 1975, tên gọi Buôn Ma Thuột được sử dụng chính thức.

Trong đời sống hằng ngày, nhiều người vẫn quen gọi theo các biến thể như Bản Mế Thuột, Bản Mế Thuật, Buôn Ma Thuộc, Buôn Ma Thuật, Ban Mê Thuộc hay Ban Mê Thuật.

Buôn Ma Thuột từng có tới 17 cách gọi khác nhau.

Theo giải thích trên Cổng thông tin điện tử Buôn Ma Thuột, tên gọi này bắt nguồn từ tên của vị tù trưởng người Ê Đê Ama Y Thuột. Trong đó, "Ama" mang nghĩa là cha, "Y Thuột" là tên người con trai, còn "buôn" chỉ đơn vị cư trú của đồng bào Tây Nguyên, tương đương một buôn làng.

Tương truyền, tù trưởng Y Thuột là người có công lập nên buôn làng đầu tiên bên bờ suối Ea Tam. Từ một buôn nhỏ ban đầu, khu vực này dần phát triển thành trung tâm của cả vùng vào đầu thế kỷ XX và sau đó trở thành hạt nhân phát triển của Đắk Lắk cũng như khu vực Tây Nguyên.

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính theo Kết luận số 167-KL/TW ngày 13/6/2025 của Bộ Chính trị và Ban Bí thư, từ ngày 1/7/2025, phường Buôn Ma Thuột được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích và dân số của các phường Thành Công, Tân Tiến, Tân Thành, Tự An, Tân Lợi cùng xã Cư Êbur của thành phố Buôn Ma Thuột (cũ). Tại thời điểm đó, phường có diện tích tự nhiên gần 72 km², quy mô dân số hơn 169.000 người, là đơn vị cấp xã có dân số đông nhất tỉnh Đắk Lắk.

Không chỉ là trung tâm của tỉnh Đắk Lắk, Buôn Ma Thuột còn được xem là thủ phủ cà phê của Việt Nam và là nơi hội tụ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc của vùng Tây Nguyên.

Cây cà phê được người Pháp đưa đến trồng tại đây từ cuối thế kỷ XVIII. Đến nay, Buôn Ma Thuột và vùng phụ cận nằm trong vùng nguyên liệu cà phê lớn của Đắk Lắk với hơn 213.000ha, chiếm trên 30% diện tích cà phê cả nước.

Đặc biệt, cà phê robusta (cà phê vối) Buôn Ma Thuột từ lâu được giới nghiên cứu và kinh doanh đánh giá là một trong những vùng sản xuất robusta chất lượng hàng đầu thế giới.

Mới đây, Buôn Ma Thuột trở thành đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong danh sách "15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026" do National Geographic (Mỹ) bình chọn. Theo bảng xếp hạng công bố ngày 19/5, thành phố đứng ở vị trí thứ tư, vượt qua nhiều điểm đến nổi tiếng trên thế giới.

Theo National Geographic, ẩm thực ngày càng trở thành động lực quan trọng thôi thúc du khách khám phá những vùng đất mới. Vì vậy, danh sách "15 điểm đến ẩm thực tuyệt vời nhất thế giới năm 2026" không chỉ tôn vinh món ăn mà còn đề cao những điểm đến phản ánh lịch sử, văn hóa và đời sống bản địa qua trải nghiệm ẩm thực.

Lý giải việc lựa chọn Buôn Ma Thuột, tạp chí cho biết trong bối cảnh biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sản lượng cà phê arabica toàn cầu, Tây Nguyên với thế mạnh về cà phê robusta và văn hóa cà phê đặc trưng đang trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách quốc tế muốn khám phá ngoài Hà Nội và TP.HCM.

National Geographic cũng giới thiệu văn hóa thưởng thức cà phê của người Việt với những ly cà phê phin nhỏ giọt, từ đó phát triển nhiều biến tấu nổi tiếng như cà phê trứng, cà phê muối.

Hiện Việt Nam là quốc gia sản xuất cà phê lớn thứ hai thế giới sau Brazil. Trong đó, Buôn Ma Thuột được xem là thủ phủ cà phê của cả nước, còn Đắk Lắk cung cấp hơn 40% sản lượng cà phê xuất khẩu của Việt Nam tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, đồng thời là vùng sản xuất cà phê robusta lớn nhất thế giới.

Dẫn lời bà Helen Le, tác giả nhiều sách về ẩm thực Việt Nam, tạp chí nhận định cà phê robusta Buôn Ma Thuột thuộc nhóm có chất lượng hàng đầu thế giới, nổi bật với hương vị đậm, màu nước hổ phách, hàm lượng caffeine cao, độ chua thấp và hậu vị ngọt kéo dài.

Ngoài thưởng thức cà phê, du khách đến Buôn Ma Thuột còn có thể khám phá nhiều trải nghiệm gắn với "thủ phủ cà phê", trong đó nổi bật là Bảo tàng Thế giới Cà phê - tổ hợp rộng khoảng 20.000 m² gồm không gian trưng bày, quán cà phê, nhà hàng và các công trình mang cảm hứng kiến trúc truyền thống Tây Nguyên.

 Ảnh: Bảo tàng thế giới cà phê

Mới đây, Đắk Lắk cũng ban hành chương trình hành động xây dựng thương hiệu "Buôn Ma Thuột - Thủ phủ cà phê ngon nhất thế giới", với mục tiêu đưa thành phố trở thành trung tâm trải nghiệm cà phê hàng đầu Việt Nam và nằm trong nhóm 5 điểm đến du lịch cà phê tiêu biểu nhất thế giới vào năm 2035.