Honda chịu khoản lỗ đầu tiên sau 70 năm; các cựu giám đốc điều hành đồng loạt yêu cầu chủ tịch đương nhiệm từ chức

Theo nhiều nguồn tin truyền thông, chủ tịch hiện tại của Honda, Toshihiro Mibe, gần đây đang phải đối mặt với một nỗ lực luận tội chung từ một số cựu lãnh đạo cấp cao. "Phe cựu chiến binh", do cựu chủ tịch 90 tuổi Nobuhiko Kawamoto đại diện, cáo buộc Mibe đã bỏ bê thị trường Trung Quốc và đưa ra các quyết định kinh doanh thiếu thực tế trong nhiệm kỳ của mình, trực tiếp dẫn đến việc Honda lần đầu tiên thua lỗ kể từ khi niêm yết vào năm 1957. Các cựu chiến binh yêu cầu Mibe từ chức ngay lập tức, nhưng ông đã từ chối.

Chủ tịch hiện tại của Honda, Toshihiro Mibe

Trung Quốc rộng lớn như vậy, thế mà tổng thống lại không muốn đi tham quan.

Một trong những lý do chính khiến các vị trưởng lão luận tội Toshihiro Mibe là do ông đã bỏ bê Trung Quốc, thị trường ô tô lớn nhất thế giới.

Theo Reuters, một số cựu lãnh đạo của Honda đã tổ chức các cuộc họp bí mật từ cuối năm 2025 để thảo luận về những thất bại trong lãnh đạo của Toshihiro Mibe. Giới phê bình chỉ ra rằng Mibe hiếm khi đến Trung Quốc kể từ khi nhậm chức vào năm 2021 và hiếm khi tham dự các triển lãm ô tô quốc tế thường niên của Trung Quốc. Các cựu lãnh đạo tin rằng Honda đã thất bại trong việc ngăn chặn sự sụt giảm liên tục thị phần tại Trung Quốc do văn hóa doanh nghiệp suy yếu, không chú trọng lắng nghe và phản ánh tiếng nói của khách hàng, đại lý và những người trên dây chuyền sản xuất. Các cựu lãnh đạo lập luận rằng điều này trái ngược với truyền thống "tiếp cận tại chỗ" được người sáng lập Honda, Soichiro Honda, nhấn mạnh - ban quản lý phải tham gia sâu vào bán hàng, hoạt động nhà máy và các tình huống sử dụng của người dùng.

Gian hàng của Honda tại Triển lãm Ô tô Bắc Kinh 2026.

Trong nhiệm kỳ của Toshihiro Mibu, thị phần của Honda tại Trung Quốc đã giảm mạnh từ 8% năm 2020 xuống dưới 3%. Đến năm 2025, doanh số bán hàng của Honda tại Trung Quốc dự kiến sẽ giảm xuống còn 645.300 chiếc, giảm hơn 60% so với mức đỉnh lịch sử 1,627 triệu chiếc vào năm 2020. Tình hình còn tồi tệ hơn vào năm 2026. Trong tháng 5, doanh số bán hàng hàng tháng của Honda tại Trung Quốc đạt 28.279 chiếc, giảm 48,68% so với cùng kỳ năm ngoái, thậm chí còn thấp hơn doanh số hàng tháng của một chiếc BYD Seagull. Từ tháng 1 đến tháng 5 năm nay, tổng doanh số bán hàng của Honda tại Trung Quốc đạt 173.344 chiếc, giảm 32,47% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh số tháng 5 của GAC Honda chỉ đạt 9.058 chiếc, giảm mạnh 32,45% so với cùng kỳ năm ngoái.

Cơ cấu sản phẩm mất cân bằng nghiêm trọng, và chỉ dựa vào CR-V là không đủ để duy trì hoạt động của công ty. Trong tháng 5, CR-V bán được 11.408 chiếc, chiếm 61% tổng doanh số của Dongfeng Honda trong tháng đó. Cả hai liên doanh của Honda đều phụ thuộc nhiều vào xe chạy xăng và rõ ràng đang tụt hậu trong làn sóng điện hóa.

Chiến lược điện khí hóa mạnh mẽ chịu thất bại thảm hại.

Một lý do quan trọng khác dẫn đến việc các vị trưởng lão bị luận tội là chiến lược điện khí hóa mạnh mẽ của Min-Hiro đã gây ra những tổn thất nặng nề trên thị trường toàn cầu.

Ngay sau khi tiếp quản vào năm 2021, Toshihiro Mibe đã đặt mục tiêu "chấm dứt hoàn toàn việc bán xe chạy bằng xăng vào năm 2040". Năm năm sau, vào năm 2025, Honda chỉ bán được hơn 60.000 xe điện trên toàn cầu, chiếm chưa đến 2% tổng doanh số. Việc quá phụ thuộc vào xe điện thuần túy đã khiến Honda phải hủy bỏ ba mẫu xe điện thuần túy ban đầu dự kiến ra mắt tại Bắc Mỹ. Honda ghi nhận tổng lỗ 1,45 nghìn tỷ yên liên quan đến xe điện trong năm tài chính 2025 và dự kiến sẽ phải đối mặt với khoản chi phí bổ sung 500 tỷ yên trong năm tài chính 2026.

Trong năm tài chính 2025, Honda ghi nhận khoản lỗ ròng 423,9 tỷ yên (khoảng 18,2 tỷ nhân dân tệ). Ban đầu, Honda đặt mục tiêu đạt lợi nhuận 300 tỷ yên, nhưng lợi nhuận dự kiến đã biến thành khoản lỗ khổng lồ.

Nỗ lực ép buộc từ chức của các trưởng lão đã thất bại, nhưng những hồi chuông cảnh báo về "chính trị nội bộ" đã bắt đầu vang lên.

Trước áp lực từ các cựu binh yêu cầu từ chức, Toshihiro Mibe đã từ chối. Mặc dù phải đối mặt với áp lực kép từ hiệu quả hoạt động và chiến lược, đề xuất thay đổi ban lãnh đạo đã không nhận được sự ủng hộ của hội đồng quản trị. Việc Mibe được giữ lại phần lớn là nhờ cơ chế quản trị hiện tại của Honda trong việc giải quyết vấn đề tuổi tác của các cựu binh.

Trong những năm gần đây, để đáp ứng các yêu cầu pháp lý nhằm cải thiện quản trị doanh nghiệp, Honda đã dần dần đưa thêm nhiều thành viên hội đồng quản trị độc lập vào ban giám đốc. Ủy ban đề cử hội đồng quản trị hiện tại bao gồm CEO đương nhiệm và bốn thành viên độc lập. Cơ chế quản trị này, tránh sự can thiệp trực tiếp của các lãnh đạo đã nghỉ hưu vào việc ra quyết định hàng ngày và bổ nhiệm nhân sự của công ty, cũng có thể đảm bảo sự ổn định trong quản lý của công ty ở một mức độ nhất định.

Theo các báo cáo truyền thông, Toshihiro Mibe đã nhận được sự ủng hộ của hội đồng quản trị để tiếp tục giữ chức vụ và điều chỉnh chiến lược của công ty. Tuy nhiên, ông sẽ chấp nhận giảm 30% lương trong ba tháng như một hình phạt cho khoản lỗ hàng năm đầu tiên của Honda dưới thời ông lãnh đạo. Honda phản hồi rằng việc tập trung vào hoạt động "tại chỗ" vẫn là cốt lõi để nâng cao khả năng cạnh tranh, nhưng từ chối tiết lộ số lần cụ thể ông Mibe đã đến Trung Quốc.

Tuy nhiên, lời kêu gọi "quản lý tại chỗ" của các cựu lãnh đạo đã chạm đến điểm nhạy cảm của Honda và nhiều nhà sản xuất ô tô Nhật Bản khác đang đối mặt với một vấn đề nan giải chung về cấu trúc tại Trung Quốc. Các cựu giám đốc điều hành đã chỉ trích Honda vì đánh mất tinh thần "quản lý tại chỗ" - "giám đốc điều hành không nhìn thấy tình hình thực tế, không lắng nghe khách hàng và không xuống tuyến đầu". Trong những năm gần đây, Toyota, Nissan và các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản khác cũng phải đối mặt với sự sụt giảm doanh số liên tục tại Trung Quốc, nhưng sự sụt giảm của Honda là nghiêm trọng nhất.

Honda nhận thức rõ vấn đề. Vào tháng 5 năm 2026, Honda đã tổ chức một cuộc họp báo, vạch rõ hướng phát triển mới cho thị trường Trung Quốc, tập trung vào ba con đường chính: giảm chi phí thông qua việc tiêu chuẩn hóa các bộ phận nội địa, ứng dụng công nghệ mới tại địa phương và thúc đẩy xe năng lượng mới thông qua các nền tảng đối tác địa phương. Dongfeng Honda cũng thành lập "Văn phòng Chiến lược Năng lượng Mới Trung Quốc" trực thuộc trụ sở chính của Honda. Đồng thời, Honda chính thức hủy bỏ mục tiêu cấm hoàn toàn xe động cơ đốt trong vào năm 2040, thu hẹp chiến lược xe điện thuần túy và chuyển trọng tâm trở lại xe hybrid.

Vào tháng 5 năm 2026, Honda đã giới thiệu các nguyên mẫu concept sedan và SUV, sẽ được trang bị hệ thống hybrid thế hệ tiếp theo của Honda và dự kiến sẽ ra mắt vào năm 2028.

Đối với Honda, những điều chỉnh chiến lược hiện tại là biện pháp cần thiết để đối phó với những thay đổi mạnh mẽ trong ngành. Tuy nhiên, liệu những điều chỉnh này có thể bù đắp cho 5 năm đã mất hay không vẫn còn phải chờ xem. Trong thị trường xe năng lượng mới toàn cầu ngày càng cạnh tranh, sự chuyển đổi của các nhà sản xuất ô tô truyền thống không phải là điều có thể đạt được trong một sớm một chiều. Làm thế nào để duy trì cốt lõi của mảng kinh doanh xe xăng truyền thống trong khi xây dựng một ma trận sản phẩm năng lượng mới với năng lực cạnh tranh cốt lõi và giành lại người tiêu dùng sẽ là những vấn đề cốt lõi mà ban lãnh đạo Honda cần tiếp tục giải quyết trong thời gian tới.