Chân dung nữ giáo sư toán học trẻ nhất Việt Nam hiện nay

Từng là một sinh viên Sư phạm Toán ở Nghệ An, GS.TSKH Tạ Thị Hoài An đã trở thành nữ Giáo sư Toán học thứ ba của Việt Nam. Hơn 30 năm theo đuổi toán học thuần túy, bà ghi dấu ấn với nhiều công trình nghiên cứu về đại số, lý thuyết số, giải tích phức và hình học đại số, góp phần phát triển nền toán học cơ bản của Việt Nam cũng như mở rộng hợp tác với cộng đồng khoa học quốc tế.

GS.TSKH Tạ Thị Hoài An.

Sinh năm 1972 tại Nghệ An, Tạ Thị Hoài An tốt nghiệp ngành Toán, Trường Đại học Vinh năm 1993. Sau đó, bà theo đuổi con đường nghiên cứu chuyên nghiệp và bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Toán học tại Viện Toán học năm 2001.

Năm 2009, bà được công nhận chức danh Phó Giáo sư. Đến năm 2014, bà hoàn thành chương trình Tiến sĩ Khoa học (HDR) tại Đại học Clermont-Ferrand 2 Blaise Pascal (Pháp) – học vị thể hiện năng lực nghiên cứu độc lập và khả năng dẫn dắt các hướng nghiên cứu mới. Năm 2023, bà được phong hàm Giáo sư, trở thành nữ Giáo sư Toán học thứ ba của Việt Nam sau GS.TSKH Hoàng Xuân Sính và GS.TS Lê Thị Thanh Nhàn.

Hiện GS.TSKH Tạ Thị Hoài An là nghiên cứu viên cao cấp tại Phòng Đại số và Lý thuyết số, Viện Toán học, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Khác với nhiều ngành khoa học ứng dụng tạo ra sản phẩm trong thời gian ngắn, lĩnh vực mà bà theo đuổi tập trung xây dựng các nền tảng lý thuyết cho toán học hiện đại. Hướng nghiên cứu của bà bao gồm đại số, lý thuyết số, lý thuyết Nevanlinna và hình học đại số – những lĩnh vực có tính trừu tượng cao nhưng giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nhiều ngành khoa học và công nghệ.

Đến nay, GS.TSKH Tạ Thị Hoài An đã công bố 33 bài báo trên các tạp chí khoa học quốc tế thuộc danh mục ISI/Scopus, xuất bản hai cuốn sách chuyên khảo và chủ trì bốn đề tài nghiên cứu do Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED) tài trợ.

Một trong những hướng nghiên cứu nổi bật của bà là mở rộng lý thuyết Nevanlinna sang trường p-adic và nghiên cứu tính duy nhất của hàm phân hình, hợp tác cùng nhiều nhà toán học quốc tế như GS Alain Escassut và GS Hà Huy Khoái. Trong lĩnh vực lý thuyết số, bà cũng có nhiều đóng góp về Định lý không gian con Schmidt. Cùng GS Julie Tzu-Yueh Wang (Viện Toán học, Viện Hàn lâm Khoa học Đài Loan), bà công bố công trình về định lý không gian con hiệu dụng cho các dạng phi tuyến trên trường hàm trên Journal of Number Theory, góp phần phát triển các công cụ quan trọng của lý thuyết xấp xỉ Diophantine và hình học đại số.

Bên cạnh đó, các nghiên cứu về tập duy nhất của hàm đại số và hàm phân hình trong trường đặc trưng dương cũng mở ra những hướng tiếp cận mới đối với nhiều bài toán của hình học đại số.

Những đóng góp của GS.TSKH Tạ Thị Hoài An được cộng đồng khoa học ghi nhận từ khá sớm. Năm 2009, bà nhận Giải thưởng Khoa học của Viện Toán học dành cho các nhà nghiên cứu trẻ xuất sắc và được trao Học bổng Alexander von Humboldt của Đức – một trong những chương trình tài trợ nghiên cứu uy tín dành cho các nhà khoa học có thành tích nổi bật.

Không chỉ tập trung nghiên cứu, bà còn tích cực đào tạo nghiên cứu sinh, hỗ trợ các nhóm nghiên cứu trẻ và tham gia nhiều chương trình hợp tác khoa học quốc tế.

Trong bối cảnh nữ giới vẫn còn chiếm tỷ lệ khiêm tốn ở các ngành khoa học cơ bản, hành trình của GS.TSKH Tạ Thị Hoài An là minh chứng cho sự bền bỉ và bản lĩnh của phụ nữ Việt Nam trong nghiên cứu khoa học. Hơn ba thập kỷ gắn bó với toán học, bà không chỉ góp phần làm giàu nền tảng tri thức của toán học Việt Nam mà còn truyền cảm hứng cho nhiều thế hệ học sinh, sinh viên, đặc biệt là các nữ sinh yêu thích khoa học cơ bản, mạnh dạn theo đuổi con đường nghiên cứu lâu dài.