Hơn 100 năm chìm dưới đáy biển, vì sao xác tàu Titanic vẫn chưa được trục vớt?

Tàu Titanic đã chìm hơn 100 năm và hiện vẫn nằm dưới đáy Đại Tây Dương ở độ sâu gần 4.000 m. Không phải con người chưa từng nghĩ đến việc trục vớt con tàu, mà bởi hầu hết các nhà khoa học từng nghiên cứu vấn đề này đều đưa ra cùng một khuyến cáo: tốt nhất không nên động vào xác tàu. Vì sao?

Tàu Titanic bị chìm hơn 100 năm 

Trước hết, xét về vị trí, xác Titanic nằm ở Bắc Đại Tây Dương, dưới độ sâu khoảng 3.800 m. Ở độ sâu này, áp suất nước tác động lên mỗi mét vuông có thể vượt quá 380 tấn, tương đương sức nặng của một con voi trưởng thành đặt lên diện tích chỉ bằng móng tay.

Các thiết bị lặn hiện nay vẫn rất khó thực hiện những hoạt động quy mô lớn trong môi trường khắc nghiệt như vậy, chưa nói đến việc đưa nguyên một con tàu dài hơn 200 m lên khỏi đáy biển.

Tuy nhiên, độ sâu không phải lý do duy nhất khiến các nhà khoa học cho rằng không nên trục vớt Titanic. Vấn đề nghiêm trọng hơn nằm ở tình trạng của xác tàu.

Kể từ khi chìm vào năm 1912, Titanic đã nằm dưới biển hơn một thế kỷ và chịu sự ăn mòn liên tục của các loại vi khuẩn sử dụng sắt. Những vi sinh vật này tạo ra các cấu trúc gỉ sét trên bề mặt con tàu, thường được gọi là những "nhũ đá gỉ sét". Nhìn bên ngoài, chúng có vẻ chắc chắn nhưng thực tế rất dễ vỡ.

Xác Titanic hiện giống như một khúc gỗ bị mối mọt đục rỗng: hình dáng bên ngoài vẫn còn, nhưng kết cấu bên trong đã suy yếu nghiêm trọng. Dù từng được xem là con tàu "không thể chìm" và được chế tạo bằng loại thép tốt vào thời điểm đó, vật liệu này vẫn không thể chống chọi với quá trình ăn mòn kéo dài hàng trăm năm dưới đáy biển.

Phần mũi tàu hiện vẫn còn tương đối rõ hình dáng, trong khi phần đuôi đã bị phá hủy nghiêm trọng ngay từ khi con tàu chìm. Một số chuyên gia dự đoán nếu quá trình phân hủy tiếp tục với tốc độ hiện tại, trong vài chục năm tới, xác Titanic có thể sụp đổ hoàn toàn và chỉ còn lại những mảng gỉ sét dưới đáy biển.

Trục vớt nguyên con tàu gần như bất khả thi

Về mặt kỹ thuật, việc đưa toàn bộ Titanic lên mặt nước cũng là một bài toán gần như không thể thực hiện.

Muốn trục vớt một con tàu khổng lồ như vậy cần hệ thống phao nâng và thiết bị cẩu có sức nâng cực lớn, trong khi công nghệ hiện nay chưa đủ khả năng thực hiện. Ngay cả khi cố gắng nâng xác tàu, kết cấu đã suy yếu nghiêm trọng có thể khiến Titanic vỡ vụn khi rời khỏi đáy biển.

Đáng chú ý, khu vực xác tàu còn được xem là nơi lưu giữ hài cốt của các nạn nhân trong thảm họa năm 1912. Vì vậy, Titanic không chỉ là một xác tàu mà còn được coi như một nghĩa trang dưới nước.

Trên thế giới cũng có những quy định nhằm bảo vệ xác Titanic. Anh, Mỹ và Canada đã ban hành các quy định hoặc tham gia những thỏa thuận liên quan đến việc bảo tồn xác tàu, hạn chế các hoạt động trục vớt mang tính phá hủy. Những hoạt động khoa học và thu hồi hiện vật ở quy mô hạn chế phải được kiểm soát, cấp phép nghiêm ngặt.

Để Titanic nằm yên dưới đáy biển

Một số ý tưởng như xây dựng bảo tàng dưới nước, cắt tàu thành từng phần hoặc kéo một phần xác tàu lên cũng từng được đặt ra. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mọi tác động vật lý như cắt, kéo hoặc nâng đều có thể đẩy nhanh quá trình phá hủy xác tàu.

Titanic hiện giống như một tờ giấy đã ngâm nước quá lâu, chỉ cần tác động nhẹ cũng có thể khiến nó biến mất vĩnh viễn.

Vì vậy, việc không trục vớt Titanic không phải vì con người không muốn, mà bởi việc đó thực sự quá khó và có nguy cơ hủy hoại những gì còn lại của con tàu. Thay vì can thiệp, cách tốt nhất có thể là để Titanic tiếp tục nằm yên dưới đáy biển, chậm rãi hoàn thành hành trình tồn tại của mình sau hơn một thế kỷ.