Vị vua giàu nhất trong lịch sử thực sự sở hữu bao nhiêu tiền?

Mali là quốc gia như thế nào?

Cộng hòa Mali

Vào năm 1235 sau Công nguyên, một vị hoàng tử Tây Phi tên là Sundiata Keita đã thành lập Đế chế Mali. Ông đã thống nhất nhiều nhóm thổ dân và tiến hành chiến tranh chống lại người Sosoo, những người khi đó đang kiểm soát Tây Phi. Từ đó trở đi, Đế chế Mali mở rộng nhanh chóng và sớm trở nên thịnh vượng.

Sau này, cháu trai ông là Mansa Musa (Mansa có nghĩa là "vua") kế vị và, bằng cách kiểm soát các tuyến đường thương mại ở sa mạc Sahara, không chỉ tích lũy được khối tài sản khổng lồ mà còn nắm giữ ảnh hưởng lớn ở Tây Phi.

Vàng và muối được lưu thông rộng rãi dọc theo các tuyến đường thương mại này vào thời đó. Muối quý giá như vàng. Vì muối không chỉ được dùng để nêm gia vị cho thức ăn mà còn để bảo quản thịt, nên đương nhiên nó trở thành một mặt hàng rất đắt đỏ ở châu Phi, nơi sản lượng muối tự nhiên rất hạn chế. Do nằm gần sông Niger, thành phố Tombouctou của Mali đã trở thành một trung tâm thương mại lớn ở châu Phi. Các đoàn lạc đà từ Bắc Phi sẽ dỡ hàng hóa của họ ở Tombouctou và chất lên tàu để đi về phía nam dọc theo sông. Tất cả hàng hóa đi qua Đế quốc Mali đều bị đánh thuế nặng, khiến Đế quốc Mali trở nên vô cùng giàu có vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, phần lớn đất đai của Mali đều khô cằn hoặc bán khô cằn, không thích hợp cho nông nghiệp. Hơn nữa, Mali có một trong những nơi tuổi thọ trung bình thấp nhất thế giới, chỉ 59 năm.

Vua Mansa Musa 

Mansa Musa là vị vua của Đế chế Mali trong thời kỳ hoàng kim vào thế kỷ 14. Theo Celebrity Net Worth, một trang web hàng đầu của Mỹ chuyên theo dõi tài sản của người nổi tiếng, Mansa Musa đứng đầu danh sách những người giàu nhất thiên niên kỷ vào thời điểm đó, với khối tài sản lên tới 400 tỷ đô la. Vậy con số đó lớn đến mức nào?

Có lẽ câu chuyện này có thể giải thích điều đó. Trong một chuyến hành hương đến Mecca, ông không chỉ mang theo 100 gánh vàng, mà còn hơn 60.000 người hầu để vận chuyển và hơn 500 nô lệ được giao nhiệm vụ bảo vệ vàng. Người ta kể rằng trong thời gian ở Cairo, ông đã tiêu xài vàng một cách phung phí, quyên góp những khoản tiền lớn cho người nghèo, gây ra tình trạng siêu lạm phát nghiêm trọng ở Cairo. Thành phố mất 20 năm để phục hồi hoàn toàn sau cuộc khủng hoảng tiền tệ. Từ đó trở đi, Đế chế Mali trở nên nổi tiếng ở nước ngoài.

Đế chế Mali suy tàn như thế nào?

Nhờ hoạt động thương mại phát triển mạnh mẽ, Timbuktu trở thành thành phố quan trọng nhất trong Đế chế Mali, đồng thời cũng là trung tâm văn hóa, giáo dục và Hồi giáo (được người Mansa du nhập và vẫn là tôn giáo chính ở Mali).

Đế chế Mali ngày càng hùng mạnh, sáp nhập các vương quốc xung quanh và trở thành đế chế lớn nhất ở Tây Phi. Vào thời kỳ đỉnh cao, Đế chế Mali bao gồm các phần của Niger, Senegal, Mauritania, Guinea và Gambia. Tổng cộng, đế chế này trải dài khoảng 2.000 dặm.

Khoảng năm 1337, Hoàng đế Mansa Moussa của Mali băng hà, và Đế quốc Mali bắt đầu suy tàn dần. Mặc dù Moussa là một vị vua hùng mạnh, nhưng những người kế vị ông không thể kiểm soát được đế chế rộng lớn này. Quân đội các nước láng giềng liên tục tấn công Mali, và đến năm 1500, Đế quốc Mali gần như sụp đổ hoàn toàn. Năm 1610, vị hoàng đế cuối cùng của Đế quốc Mali qua đời, chính thức chấm dứt đế chế này với hơn 300 năm lịch sử. Vào thời điểm đó, quân đội Maroc đã chinh phục nhiều thành phố của Đế quốc Mali, bao gồm cả Timbuktu. Năm 1898, Pháp nắm quyền kiểm soát khu vực, và Cộng hòa Mali không giành được độc lập cho đến năm 1960. Tuy nhiên, ngay cả sau khi độc lập, Mali vẫn bất ổn. Năm 2012, một cuộc đảo chính xảy ra, tổng thống bị lật đổ, và Pháp đã gửi quân đội đến để lập lại trật tự cho đất nước.

Mali hiện nay như thế nào?

Mali hiện đang phải gánh chịu xung đột sắc tộc. Một số phần tử cực đoan kiểm soát nhiều khu vực ở Mali, và lực lượng gìn hòa bình của Liên Hợp Quốc đã triển khai hàng nghìn binh sĩ để hỗ trợ lập lại trật tự. Tuy nhiên, nhiệm vụ gìn hòa bình ở Mali vô cùng nguy hiểm, và đến nay đã có hơn 200 binh sĩ thiệt mạng.

Ngày nay, Mali không chỉ chỉ chiếm một phần lãnh thổ của Vương quốc Mali trước đây, mà còn trở thành một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới, với hơn 40% dân số Mali sống trong cảnh nghèo cùng cực.

Hầu hết người dân ở quốc gia này sống dựa vào nghề đánh bắt cá và nông nghiệp. Vùng đất nông nghiệp tốt nhất của Mali nằm gần sông Niger, trung tâm dân cư của đất nước. Trong mùa mưa (tháng 6 đến tháng 10), sông Niger tràn bờ, mang theo lớp đất màu mỡ rất cần thiết cho nông nghiệp dọc theo hai bên bờ. Do đó, sông Niger được coi là "huyết mạch" của Mali, nơi mà lương thực, nước uống, thủy lợi và giao thông vận tải đều phụ thuộc vào.

Mali là quốc gia sản xuất vàng lớn thứ ba ở châu Phi, sở hữu trữ lượng vàng dồi dào, phần lớn vẫn chưa được khai thác. Phần lớn sản lượng vàng của Mali đến từ các mỏ lớn, nhưng một phần cũng được khai thác từ các mỏ nhỏ hơn. Những mỏ nhỏ này thường nằm ở các vùng nông thôn của Mali, và kỹ thuật khai thác của chúng kém tiên tiến hơn nhiều so với các mỏ lớn.

Mặc dù tiếng Pháp là ngôn ngữ chính thức của Mali, nhưng chỉ một phần nhỏ người Mali nói được ngôn ngữ này; khoảng 80% nói tiếng Bambara. Người Bambara là nhóm dân tộc lớn nhất ở Mali, chiếm khoảng một phần ba tổng dân số. Mali cũng có nhiều nhóm dân tộc khác và hơn 40 ngôn ngữ châu Phi, mỗi ngôn ngữ đều có những truyền thống và phong tục độc đáo riêng.

Cuộc sống không dễ dàng đối với nhiều người Mali, nhưng họ tự hào về ý nghĩa văn hóa và lịch sử của mình. Họ có một truyền thống văn hóa truyền miệng phong phú, với những câu chuyện về tổ tiên đã xây dựng nên Đế chế Mali được truyền lại qua nhiều thế hệ bằng lời nói.