Vì sao Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết diệt sâu bọ? Văn khấn Tết Đoan Ngọ 2026 chuẩn theo bài cúng cổ truyền

Tết Đoan Ngọ luôn giữ một vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần của người Việt. Đây không chỉ là dịp để thực hiện những phong tục truyền thống mang ý nghĩa cầu bình an, sức khỏe, mà còn là cơ hội để các thành viên trong gia đình sum họp, cùng hướng về cội nguồn và vun đắp những giá trị văn hóa tốt đẹp được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Vì sao Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết diệt sâu bọ?

Tết Đoan Ngọ (mùng 5/5 âm lịch) từ lâu còn được dân gian gọi là Tết diệt sâu bọ. Tên gọi này bắt nguồn từ quan niệm của người xưa rằng trong cơ thể con người luôn tồn tại những loại "sâu bọ", ký sinh gây ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là hệ tiêu hóa. Theo dân gian, đây là thời điểm những "sâu bọ" hoạt động mạnh nhất trong năm, vì vậy cần thực hiện các nghi thức đặc biệt để loại bỏ chúng.

Từ niềm tin đó, người dân đã hình thành phong tục ăn các loại thực phẩm như rượu nếp, hoa quả theo mùa, bánh tro và nhiều món ăn truyền thống khác vào sáng sớm ngày mùng 5/5. Người xưa cho rằng những thực phẩm này có thể giúp "diệt sâu bọ", thanh lọc cơ thể và tăng cường sức khỏe.

Theo một số tập tục dân gian, sáng ngày Tết Đoan Ngọ, khi vừa thức dậy, mọi người thường súc miệng nhiều lần, ăn trứng vịt luộc, sau đó dùng rượu nếp để "làm say sâu bọ" rồi ăn trái cây chua, ngọt theo mùa với mong muốn loại bỏ những tác nhân gây hại trong cơ thể.

Dù mang màu sắc tín ngưỡng dân gian, phong tục này phản ánh kinh nghiệm sống và mong muốn bảo vệ sức khỏe của người Việt trong thời điểm giao mùa, khi thời tiết thay đổi dễ phát sinh dịch bệnh. Chính vì vậy, bên cạnh ý nghĩa "diệt sâu bọ", Tết Đoan Ngọ còn là dịp để mọi người cầu mong sức khỏe dồi dào, gia đình bình an, mùa màng thuận lợi và cuộc sống sung túc.

Văn khấn tết Đoan Ngọ 2026 chuẩn theo bài cúng cổ truyền

Tết Đoan Ngọ 2026 sẽ diễn ra vào ngày 19/6 dương lịch, tức ngày mùng 5/5 âm lịch.

Vào ngày này, các gia đình chuẩn bị mâm cúng tết Đoan Ngọ dâng lên thần linh, tổ tiên. Gia chủ có thể tham khảo văn khấn tết Đoan Ngọ theo sách Văn khấn toàn tập dưới đây để nghi lễ được chuẩn xác:

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

Con lạy chín phương Trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.

Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ khảo, Tổ tỷ).

Tín chủ chúng con là...

Ngụ tại...

Hôm nay là ngày Đoan Ngọ, chúng con sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, hoa, trà, quả dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành Hoàng, chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần, cúi xin các Ngài giáng lâm trước án chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ... cúi xin các vị thương xót con cháu chứng giám tâm thành thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ tại nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an, bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng bình an, thịnh vượng.

Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì. 

Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)

*Thông tin trong bài mang tính tham khảo.