"Vào ngày 15 tháng 7 âm lịch, ma quỷ tự do đi lại" - ba điều cấm kỵ quan trọng nên nhớ trong Lễ xá tội vong nhân

Điều bất thường hơn nữa là ngày 27 và 28 tháng 8 trùng với "nguyệt thực một phần sâu", theo truyền thuyết dân gian, là "chuỗi nguyệt thực" trùng với tháng cô hồn. Vì vậy, các điều cấm kỵ truyền thống của Lễ hội ma năm nay đang thu hút sự chú ý đặc biệt.

Một số quy tắc được truyền lại từ tổ tiên chúng ta là những mê tín dị đoan thời phong kiến, trong khi những quy tắc khác lại dựa trên kinh nghiệm sống thực tiễn. Hôm nay, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về ba điều cấm kỵ quan trọng nhất cần nhớ trong Lễ hội ma.

Điều cấm kỵ 1: Đi chơi thâu đêm và tránh ra ngoài sau khi trời tối.

"Vào ngày 15 tháng 7 âm lịch, ma quỷ lang thang tự do" - ý nghĩa trực tiếp nhất của câu tục ngữ này là nhắc nhở mọi người rằng năng lượng âm rất nặng nề vào dịp Lễ hội ma, và không nên ở ngoài trời vào ban đêm.

Theo quan điểm dân gian, cổng địa ngục được cho là mở rộng vào tháng 7 âm lịch, cho phép các linh hồn lang thang trên trái đất, đặc biệt là vào ban đêm khi năng lượng âm đạt đỉnh điểm. Những người thể chất yếu hoặc có tử vi "nhẹ" dễ bị ảnh hưởng bởi sự "can thiệp" này hơn. Vì vậy, người lớn tuổi thường khuyên: vào dịp Xá tội vong nhân, hãy về nhà sau khi trời tối và đừng đi lang thang trên đường phố.

Nhưng nếu gạt bỏ những phong tục dân gian sang một bên, thực chất đằng sau nhận định này vẫn có một logic rất thuyết phục.

Tháng bảy âm lịch rơi vào giữa mùa hè, khi mực nước sông hồ dâng cao và dòng chảy xiết. Tầm nhìn kém vào ban đêm khiến việc bơi lội hoặc nán lại gần nước trở nên nguy hiểm. Thời xưa, khi chưa có đèn đường hay thiết bị cứu sinh, người ta dùng truyền thuyết về "ma bắt người" để dọa trẻ em không dám ra ngoài vào ban đêm – về cơ bản là một phương pháp giáo dục an toàn đơn giản. Tổ tiên chúng ta đã sử dụng những điều cấm kỵ để truyền đạt thông điệp sao cho mọi người ghi nhớ.

Điều cấm kỵ thứ hai: Không được vỗ vai người khác, không được quay lưng lại và không được gọi tên người khác một cách tùy tiện.

"Nếu ai đó gọi tên bạn trên đường, đừng quay lại" - đây là một trong những câu nói phổ biến nhất gắn liền với Lễ hội Ma.

Theo truyền thuyết dân gian, mỗi người đều có "ba ngọn lửa" trên cơ thể, nằm ở đỉnh đầu và hai bên vai. Ba ngọn lửa này tượng trưng cho năng lượng dương và tinh thần của một người. Trong Xá tội vong nhân, năng lượng âm rất mạnh, và ma quỷ lang thang tự do. Nếu ai đó đột nhiên vỗ vai người khác từ phía sau, điều đó được coi là "dập tắt" một trong những ngọn lửa này, tạo điều kiện thuận lợi cho tà ma lợi dụng. Quay đầu lại khi nghe thấy ai đó gọi tên đầy đủ của mình giữa đêm cũng được cho là "lộ diện" bản thân.

Xét về mặt tâm lý, việc đột nhiên bị vỗ vai hoặc bị gọi tên trong môi trường thiếu ánh sáng vào đêm khuya có thể dễ dàng khiến người ta giật mình, tim đập nhanh, thậm chí dẫn đến té ngã và chấn thương. Thay vì nói là "sợ ma", chính xác hơn thì đó là lời nhắc nhở cần phải cảnh giác và tránh những nỗi sợ hãi không cần thiết trong những dịp đặc biệt.

Điều cấm kỵ thứ ba: Không được đụng vào các vật phẩm cúng dọc đường và không được ăn cắp thức ăn từ các vật phẩm cúng.

Trong Lễ Xá tội vong nhân, hương, nến, tiền giấy và đồ cúng dường có thể được nhìn thấy khắp nơi dọc theo các con đường. Những quy tắc được truyền lại từ tổ tiên chúng ta là: không được giẫm lên chúng, không được lục lọi chúng, và tuyệt đối không được mang chúng về nhà.

Theo truyền thuyết dân gian, những lễ vật này được dâng lên tổ tiên và các linh hồn lang thang, và việc lấy chúng mà không được phép được coi là bất kính và sẽ mang lại xui xẻo. Đặc biệt, các nghi lễ như "cúng dường cho linh hồn lang thang" thường được thực hiện bởi một thầy cúng Đạo giáo hoặc ở những nơi được cho là có sự hiện diện của các vị thần. Người dân thường tự ý thực hiện các nghi lễ này có thể gây ra rắc rối.

Bỏ qua yếu tố mê tín, điều cấm kỵ này cũng có những lý do thực tế. Các vật phẩm cúng dọc đường để lộ ra ngoài trời rất dễ bị hư hỏng và phân hủy dưới nhiệt độ cao, có thể gây ngộ độc thực phẩm nếu ăn phải. Hơn nữa, việc vô tình lật đổ hoặc giẫm đạp lên vật phẩm cúng của người khác được coi là thiếu tôn trọng trong bất kỳ nền văn hóa nào. Không chạm vào vật phẩm cúng dọc đường vừa là dấu hiệu tôn trọng người đã khuất vừa là cách để tự bảo vệ mình.

Bên cạnh ba điều cấm kỵ chính, đây cũng là những điều cần lưu ý:

Bên cạnh ba điều cấm kỵ chính đã đề cập ở trên, còn có nhiều phong tục truyền thống khác liên quan đến Lễ hội Ma mà bạn nên biết:

Không nên huýt sáo hay treo chuông gió – theo phong tục dân gian, những âm thanh và vật dụng này dễ thu hút linh hồn. Không nên xõa tóc – hãy sấy khô kỹ và buộc tóc lại sau khi gội đầu vào buổi tối. Không nên cắm đũa thẳng đứng vào giữa cơm – đây là một phong tục cổ xưa dùng để cúng “bữa ăn cuối cùng” cho người đã khuất. Không nên nhặt tiền hay giấy màu dưới đất. Không nên mặc quần áo màu đỏ tươi hoặc tím – những màu này được coi là quá lòe loẹt và không phù hợp cho các nghi lễ cúng tế.

Lễ hội ma không chỉ xoay quanh những điều cấm kỵ, mà còn thể hiện sự ấm áp.

Sau khi đã bàn về những điều cấm kỵ, chúng ta cũng nên nói về khía cạnh ấm áp hơn của Xá tội vong nhân.

Cốt lõi của Xá tội vong nhân chưa bao giờ là "nỗi sợ ma", mà là "tôn kính tổ tiên và hiếu thảo". Đạo giáo gọi ngày này là "Lễ hội Ân xá của Địa quan", nơi Địa quan xét công đức và tha thứ tội lỗi cho thế giới. Phật giáo gọi đó là "Lễ hội Ullambana", bắt nguồn từ câu chuyện hiếu thảo về Mulian cứu mẹ mình. Các phong tục dân gian bao gồm thờ cúng tổ tiên, cầu siêu cho người chết và thả đèn lồng trên sông.

Lễ hội ma năm 2026, được soi sáng bởi hiện tượng nguyệt thực một phần, mang một không khí huyền bí hơn so với những năm trước. Nhưng bất kể hiện tượng thiên văn nào, tinh thần cốt lõi của những điều cấm kỵ được truyền lại từ tổ tiên vẫn không thay đổi: tôn kính thiên nhiên, kính trọng người đã khuất và tự bảo vệ bản thân.

"Vào ngày 15 tháng 7 âm lịch, ma quỷ lang thang tự do" - câu nói này không nhằm mục đích hù dọa mọi người mà là để nhắc nhở họ: vào ngày đặc biệt này, hãy cẩn thận hơn và bớt bất cẩn; hòa bình là cách tốt nhất để đón mừng.

Còn về những điều cấm kỵ đó, dù bạn tin hay không, việc tôn trọng chúng luôn là điều tốt. Suy cho cùng, việc những quy tắc này được lưu truyền qua hàng nghìn năm đã nói lên nhiều điều.