Vạch trần lý do vì sao con gái Khang Hi đều đoản mệnh, tuổi thọ không dài

06:44 11/03/2021

Giống với con gái của các hoàng đế triều Thanh khác, sau khi nhà Thanh chính thức tiến vào Trung Nguyên, các con gái của Huyền Diệp (vua Khang Hi) đều chết sớm, tuổi thọ ngắn ngủi.

Huyền Diệp có 20 người con gái, 12 người chết sớm, chiếm tỉ lệ 60%. Tuổi thọ trung bình của 20 người con gái của ông là khoảng 16 tuổi. Tuổi thọ trung bình của 12 người con gái chết sớm là khoảng 4 tuổi. Tuổi thọ trung bình của 8 người con gái thành niên là khoảng 35 tuổi. Vậy rốt cuộc là nguyên nhân gì khiến các cô con gái yêu kiều của Thiên Tử lại đều đoản mệnh như vậy?

Con gái của Thuận Trị đoản mệnh nhất

So sánh với con gái của vua Thuận Trị Phúc Lâm thì tình trạng đoản mệnh của con gái của Huyền Diệp vẫn chưa được coi là nổi bật nhất. Phúc Lâm có 6 người con gái (trừ con gái nuôi ra) thì 5 người chết sớm, chiếm tỉ lệ khoảng 83%. Tuổi thọ trung bình của 6 người co gái là khoảng 10 tuổi. Nhị công chúa - người duy nhất sống tới tuổi thành niên cũng chỉ sống được tới 33 tuổi.

Khang Hi, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa, thời nhà Thanh

Để làm một cuộc nghiên cứu sâu hơn, cần so sánh với các con gái của Thanh Thái Tổ Nỗ Nhĩ Cáp Xích, Thái Tông Hoàng Thái Cực. Nỗ Nhĩ Cáp Xích có 8 người con gái, 7 người sống tới độ tuổi thành niên, tuổi thọ trung bình khoảng 53 tuổi.

Hoàng Thái Cực có 14 người con gái, toàn bộ đều sống tới tuổi thành niên, tuổi thọ trung bình khoảng 37 tuổi. Trong đó, từ Hoàng trưởng nữ tới Hoàng ngũ nữ (con gái cả và con thứ 5) đều được gả cho quý tộc Mông Cổ trước khi nhà Thanh chính thức tiến vào Trung Nguyên, tuổi thọ trung bình của họ là khoảng 50 tuổi, con số này không chênh lệch quá nhiều so với tuổi thọ trung bình của cả 8 người con gái của Nỗ Nhĩ Cáp Xích (53 tuổi).

Còn từ Hoàng lục nữ tới Hoàng thập tứ nữ (từ con gái thứ 6 tới con gái thứ 14) đều lần lượt sinh ra vào năm Thiên Thông thứ 7 (năm 1633) tới năm Sùng Đức thứ 6 (năm 1641), khi nhà Thanh chính thức tiến vào Trung Nguyên, tuổi của cả 9 người ở trong khoảng từ 4 tuổi tới 12 tuổi, tuổi thọ trung bình chỉ có 30 tuổi, thấp hơn rất nhiều so với 5 vị Hoàng tỷ của mình.

Khang Hi, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa, thời nhà Thanh

Có thể thấy, tình trạng sức khỏe và tuổi thọ của các cô con gái của 4 vị vua đầu tiên của triều Thanh có sự khá biệt rất lớn giữa ngoài Trung Nguyên và trong Trung Nguyên. Con gái của Nỗ Nhĩ Cáp Xích đều sinh ra trước khi ông thành lập nên Kim Hãn Quốc, đều sống tới hơn 50 tuổi. Trong giai đoạn này, bao gồm các quy tắc điển chương trong chế độ hậu cung vẫn chưa hoàn thiện, ảnh hưởng của tư tưởng lý luận phong kiến còn khá nhỏ, các công chúa ít bị ràng buộc như trong vùng Trung Nguyên, được hoạt động giữa đất trời bao la.

Những nhân tố này đều có ích rất nhiều cho sự phát triển và lớn lên của họ. Môi trường sống của 5 người con gái đầu của Hoàng Thái Cực cũng không có gì khác biệt lớn so với họ, thế nên giống với các con gái của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, họ đều có tuổi thọ khá cao.

Vận động quyết định sinh mệnh

Sau khi nhà Thanh tiến vào Trung Nguyên, các công chúa của vua trước khi kết hôn đều sống trong chốn thâm cung, hầu như là cách biệt với thế giới bên ngoài. Các hoàng tử thì từ nhỏ đã bắt đầu học cưỡi ngựa, bắn cung, bơi lội,… lớn hơn một chút thì lại thường xuyên được ra ngoài cùng với vua cha, tham gia các cuộc vi hành, từ đó được mở mang tầm mắt, cơ thể cũng khỏe mạnh hơn. Còn các công chúa thì không có những điều kiện này, họ bị hạn chế bên trong chốn thâm cung, từ nhỏ đã phải chịu sự ràng buộc, gò bó bởi những lý luận thường cương và những lễ tiết phiền phức trong cung, đa phần sức khỏe đều yếu ớt, khả năng miễn dịch, chống lại bệnh tật đương nhiên sẽ kém hơn rất nhiều.

Khang Hi, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa, thời nhà Thanh

Đầu thời Thanh, bệnh đậu mùa hoành hành, có ảnh hưởng nhất định tới việc đoản mệnh và chết sớm của các công chúa, nhưng không phải là nguyên nhân quyết định. Độ nguy hại của bệnh đậu mùa đối với công chúa và hoàng tử không hề có gì khác biệt, tuy nhiên, ví dụ như hoàng tử của Huyền Diệp (Khang Hi), tỉ lệ sống sót và trường thọ cao hơn các công chúa rất nhiều.

Huyền Diệp có 35 người con trai, có 15 người chết sớm, chiếm tỉ lệ 43%. Tuổi thọ trung bình của 35 người con trai là khoảng 32 tuổi. Tuổi thọ trung bình của những hoàng tử chết sớm là 3 tuổi. Tuổi thọ trung bình của 20 vị hoàng tử sống tới tuổi trưởng thành là khoảng 54 tuổi.

Tỉ lệ chết yểu của các công chúa của các vị vua nhà Thanh sau khi tiến vào Trung Nguyên khá cao, tuổi thọ trung bình thấp, nguyên nhân rất phức tạp, bên trên chỉ là những mặt cơ bản trong đó. Trong 8 người con gái sống tới tuổi trưởng thành của Huyền Diệp, có 6 người được gả cho Vương công Mông Cổ, số lượng rất nhiều, đứng đầu trong số các thời vua sau khi nhà Thanh vào Trung Nguyên. Không chỉ có vậy, số lượng cháu gái và tông thất của Huyền Diệp, con gái dòng họ Giác La gả cho người Mông Cổ cũng không phải là ít. Họ đều là những người có công gia tăng tính đoàn kết của dân tộc, thúc đẩy thống nhất đất nước.

Khang Hi, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa, thời nhà Thanh

Hoàng Thái Cực từng gả 10 người trong số 14 con gái của ông cho người Mông Cổ, Huyền Diệp cũng gả đa số các con gái của mình cho các Vương công Mông Cổ để liên hôn, rõ ràng có ý làm theo cách làm của tổ tiên. Ngoài ra, tổ mẫu (bà nội) của Huyền Diệp là Hiếu Trang Thái Hoàng Thái Hậu, Đích Mẫu Hiếu Huệ Hoàng Thái Hậu đều xuất thân từ những gia đình quý tộc Mông Cổ, Huyền Diệp sắp xếp hôn sự cho con gái của mình như thế cũng là để quan hệ giữa hai bên thân càng thêm thân, làm vui lòng các bậc trưởng bối. Đương nhiên, dựa theo nhu cầu cầu thế cục thời Thanh, mượn hành động này để củng cố liên minh Mãn Mông, tăng cường thống trị, cũng là điều mà Huyền Diệp cân nhắc hàng đầu.

Gả tới Mông Cổ xa xôi, không phải là một việc tốt đối với các con gái của Huyền Diệp. Trong những năm tháng dài đằng đẵng trước khi hình thành thể thống nhất Mãn Tộc, Tộc Nữ Chân (sau gọi là tộc Mãn) là dân tộc tương lân với tộc Mông Cổ, sống giáp ranh với nhau, có quan hệ qua lại mật thiết. Về văn hóa, chịu ảnh hưởng rất nhiều từ tộc Mông Cổ. Thêm vào đó là môi trường tự nhiên tương đồng, thế nên tập tục của cả hai dân tộc đều có nhiều điểm tương đồng, điều này đã tạo ra điều kiện thuận lợi để hai bên liên hôn với nhau. Tuy nhiên, trường hợp Huyền Diệp gả con gái cho người Mông Cổ không còn giống với ngày xưa.

Khang Hi, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa, thời nhà Thanh

Trước khi nhà Thanh tiến vào Trung Nguyên, mức sống giữa các quý tộc Mãn Mông không có khác biệt lớn, còn con gái của Nỗ Nhĩ Cáp Xích và những người con gái đầu của Hoàng Thái Cực lại đều giỏi cưỡi ngựa, bắn cung, tố chất cơ thể khá tốt. Sau khi tới vùng thảo nguyên Mông Cổ, họ đều không thấy quá lạ lẫm đối với môi trường ở đây. Nhưng con gái của Huyền Diệp lại không như vậy.

Tuy họ có những tố dưỡng văn hóa của Mãn Hán khá cao, nhưng thể chất lại tương đối yếu ớt, thêm vào đó là điều kiện sống quá tốt bên trong Tử Cấm Thành, khác biệt hoàn toàn so với môi trường sống khắc nghiệt ngoài thảo nguyên của tộc Mông Cổ. Những nhân tố này đã làm giảm đi khả năng thích ứng với môi trường mới của họ, khiến họ gặp khó khăn sau khi gả tới Mông Cổ, cả về thể chất lẫn tinh thần đều bị ảnh hưởng bất lợi.

Khang Hi, lịch sử Trung Quốc, lịch sử Trung Hoa, thời nhà Thanh

Huyền Diệp (Khang Hi) là một vị vua nhân từ, ông đã sớm dự tính được sự khó khăn và gian khổ mà các con gái sẽ phải gặp sau khi gả tới Mông Cổ. Biện pháp tương ứng mà ông sử dụng là cố gắng kéo dài tuổi thành hôn của các con gái, để họ có thể chuẩn bị khả năng chịu đựng tương đối mạnh đối với mọi sự thay đổi sau khi kết hôn, xử lý mọi việc cũng biết tự ứng biến. Thế nên, tuổi kết hôn của 8 người con gái của Huyền Diệp là từ 18 tuổi tới 22 tuổi, trung bình là 19 tuổi, còn 7 người con gái của Nỗ Nhĩ Cáp Xích, họ có tuổi thành hôn trung bình là 15 tuổi, con gái của Hoàng Thái Cực có tuổi thành hôn trung bình là 13 tuổi.

Vũ Phong (Theo Công lý & xã hội)

Nguồn: https://conglyxahoi.net.vn/van-hoa/giai-tri/vach-tran-ly-do-vi-sao-con-gai-khang-hi-deu-doan-menh-tu.. Nguồn: https://conglyxahoi.net.vn/van-hoa/giai-tri/vach-tran-ly-do-vi-sao-con-gai-khang-hi-deu-doan-menh-tuoi-tho-khong-dai-74718.html

HLV Park Hang-seo chốt danh sách ĐT Việt Nam dự AFF Cup 2020: Loại 5 ngôi sao

HLV Park Hang-seo chốt danh sách ĐT Việt Nam dự AFF Cup 2020: Loại 5 ngôi sao

Dòng sự kiện - 19 giờ, 10 phút trước

Trước khi ĐT Việt Nam lên đường đi Singapore tham dự AFF Cup 2020, HLV Park Hang-seo đã quyết định chốt lại danh sách chính thức. Theo đó, 5 cầu thủ không được tham...

Một người phụ nữ có hình dáng này thường là một đặc điểm của sự may mắn 'thiên phú'!

Một người phụ nữ có hình dáng này thường là một đặc điểm của sự may mắn 'thiên phú'!

Đời sống số - 21 giờ, 55 phút trước

Nhiều người nghĩ rằng để xem nếu một người được thiên nhiên ưu đãi, chúng ta chỉ có thể nhìn vào người khuôn mặt. Trong thực tế, nhiều trường hợp, chúng ta có thể...

Dù tủ có rộng đến đâu cũng không nên treo ba loại quần áo trong tủ. Không nhiều người biết về điều này

Dù tủ có rộng đến đâu cũng không nên treo ba loại quần áo trong tủ. Không nhiều người biết về điều...

Kiến thức - 21 giờ, 55 phút trước

Trong cuộc sống hàng ngày, gia đình nào cũng sẽ có một chiếc tủ đựng quần áo. Vậy bạn có biết những bộ quần áo nào không được treo trong tủ không? Hôm nay...

Tử vi 12 con giáp thứ 3 ngày 30/11/2021: Tuổi Mùi được quý nhân nâng đỡ, Sửu cần hết sức thận trọng

Tử vi 12 con giáp thứ 3 ngày 30/11/2021: Tuổi Mùi được quý nhân nâng đỡ, Sửu cần hết sức thận trọng...

Đời sống số - 1 ngày, 5 giờ trước

Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, cuộc sống, tình yêu... của 12 con giáp trong hôm nay, thứ 3 ngày 30/11/2021.

Khi đi ngủ vào ban đêm, nên mở hay đóng cửa phòng ngủ? Đây không phải là mê tín, nhớ nhắc gia đình mình

Khi đi ngủ vào ban đêm, nên mở hay đóng cửa phòng ngủ? Đây không phải là mê tín, nhớ nhắc gia...

Kiến thức - 1 ngày, 7 giờ trước

Phòng ngủ là môi trường quan trọng ảnh hưởng đến sự nghỉ ngơi của chúng ta, khi ngủ vào ban đêm thì nên mở hay đóng cửa? Trên thực tế, nhiều gia đình đang...

Nghệ sĩ Thương Tín than thở không còn tiền để mua thức ăn, nữ streamer chửi thẳng mặt: 'Đang ăn mày tình cảm của công chúng'

Nghệ sĩ Thương Tín than thở không còn tiền để mua thức ăn, nữ streamer chửi thẳng mặt: 'Đang ăn mày tình...

Chuyện làng sao - 6 giờ, 18 phút trước

Trong livestream hôm nay 30/11, nữ đại gia Đại Nam gây sốt khi chửi thẳng mặt đến nghệ sĩ Thương Tín khiến công chúng ngỡ ngàng.

Subeo dành tặng món quà sinh nhật đặc biệt cho Đàm Thu Trang

Subeo dành tặng món quà sinh nhật đặc biệt cho Đàm Thu Trang

Chuyện làng sao - 7 giờ, 4 phút trước

Trên trang cá nhân, Đàm Thu Trang vừa chia sẻ khoảnh khắc cực ngọt ngào mà Subeo dành tặng cho mình trong dịp sinh nhật.

Tuyên bố không chấp nhận stylist lấy đồ nhái của NTK, Chung Thanh Phong bị thắc mắc vì làm việc với ê-kip Kim Duyên?

Tuyên bố không chấp nhận stylist lấy đồ nhái của NTK, Chung Thanh Phong bị thắc mắc vì làm việc với ê-kip...

Nhà thiết kế - 7 giờ, 8 phút trước

Chia sẻ mới đây của NTK Chung Thanh Phong khiến cư dân mạng chú ý.

Vương Phi nổi tiếng thế nào mà khiến tỷ phú Jack Ma hai lần mời hát đều từ chối, lần thứ 3 nhận lời với cát-xê hơn 570 tỷ?

Vương Phi nổi tiếng thế nào mà khiến tỷ phú Jack Ma hai lần mời hát đều từ chối, lần thứ 3...

Chuyện làng sao - 7 giờ, 13 phút trước

Sau hai lần bị Vương Phi từ chối lời mời hát, cuối cùng tỷ phú Jack Ma đã toại nguyện khi nữ diva nhận lời biểu diễn với cát-xê hơn 570 tỷ đồng.

Sau phát ngôn 'cà khịa', bà xã Phan Mạnh Quỳnh bị dân mạng 'tổng tấn công' trang Facebook đến mức phải làm điều này

Sau phát ngôn 'cà khịa', bà xã Phan Mạnh Quỳnh bị dân mạng 'tổng tấn công' trang Facebook đến mức phải làm...

Chuyện làng sao - 7 giờ, 20 phút trước

Động thái mới nhất của bà xã Phan Mạnh Quỳnh đang được cộng đồng mạng chú ý.

Chẳng cần khoe thân hình nóng bỏng, Ngọc Trinh vẫn khiến dân mạng 'đổ gục' chỉ bằng...

Bảo Thy khoe vẻ tươi tắn và làn da căng mịn sau gần một tháng hạ sinh quý tử đầu lòng

Bảo Thy khoe vẻ tươi tắn và làn da căng mịn sau gần một tháng hạ sinh quý tử đầu lòng

Chuyện làng sao - 7 giờ, 24 phút trước

Trên trang cá nhân, Bảo Thy vừa khoe ảnh mới để lộ vóc dáng thon gọn và vẻ tươi tắn sau khi hạ sinh nhóc tỳ đầu lòng gần tròn 1 tháng tuổi.

Vừa lụi tim với khoảnh khắc Lisa hát ru ba Kim Lý, Hà Hồ đã vội dìm hàng chồng ngủ bất chấp khi hai cục cưng nhiệt tình phá

Vừa lụi tim với khoảnh khắc Lisa hát ru ba Kim Lý, Hà Hồ đã vội dìm hàng chồng ngủ bất chấp...

Chuyện làng sao - 9 giờ, 38 phút trước

Khoảnh khắc của gia đình Hà Hồ - Kim Lý cùng cặp sinh đôi Lisa và Leon lại gây bão mạng xã hội.

Cà chua không ăn được với '2 loại thực phẩm', đừng bỏ qua, hãy mách gia đình sau khi đọc

Cà chua không ăn được với '2 loại thực phẩm', đừng bỏ qua, hãy mách gia đình sau khi đọc

Địa chỉ ăn ngon - 9 giờ, 41 phút trước

Nhiều loại lương thực, thực phẩm có yếu tố tương khắc, nếu chẳng may ăn phải, nhẹ thì tiêu chảy sẽ gây khó chịu cho đường tiêu hóa, nặng thì ngộ độc thực phẩm...

Con giáp sinh ứng vào những tháng âm lịch nào thì tiền tài dồi dào, tiết kiệm được nhiều?

Con giáp sinh ứng vào những tháng âm lịch nào thì tiền tài dồi dào, tiết kiệm được nhiều?

Đời sống số - 9 giờ trước

Người ta thường nói một đời người, mỗi chúng ta có một số phận khác nhau, có người phúc lớn, nhà giàu, cơm ăn áo mặc, có người phúc nhỏ, nhà nghèo, vất vả....

Vợ đau bụng dữ dội mỗi ngày nhưng nhất định không chịu đi khám, chuyện xảy ra sau đó khiến tôi vừa đau đớn vừa tức giận

Vợ đau bụng dữ dội mỗi ngày nhưng nhất định không chịu đi khám, chuyện xảy ra sau đó khiến tôi vừa...

Đàn ông yêu - 9 giờ, 5 phút trước

Ngày hôm qua, thấy vợ đau bụng quá, mặt mũi tím tái, tôi bắt cô ấy ra xe để chở đi viện gấp. Dù thế cô ấy vẫn nhất định không chịu đi và...

Đây là lý do tại sao bạn nên thay quần áo ngay khi về nhà

Đây là lý do tại sao bạn nên thay quần áo ngay khi về nhà

Kiến thức - 9 giờ, 6 phút trước

Mang vi khuẩn vào nhà, gây mụn là hai trong số nhiều tác hại nếu bạn duy trì thói quen thường xuyên không thay quần áo ngay khi về nhà.

NSND Công Lý chính thức đi làm trở lại sau nhiều tháng dưỡng bệnh

NSND Công Lý chính thức đi làm trở lại sau nhiều tháng dưỡng bệnh

Chuyện làng sao - 10 giờ, 24 phút trước

Sau nhiều tháng điều trị vì bị tai nạn ngã tại nhà riêng, NSND Công Lý đã trở lại với công việc.

Vợ cũ gửi lời chúc mừng sinh nhật Đan Trường kèm clip con trai hát tặng bố quá dễ thương

Vợ cũ gửi lời chúc mừng sinh nhật Đan Trường kèm clip con trai hát tặng bố quá dễ thương

Chuyện làng sao - 10 giờ, 26 phút trước

Dù đã ly hôn nhưng cách cư xử văn minh của Đan Trường và vợ cũ luôn khiến mọi người phải nể phục.

Tài tử 'Những tay đua kiệt xuất' và mỹ nam 'Reply 1988' dương tính với Covid-19

Tài tử 'Những tay đua kiệt xuất' và mỹ nam 'Reply 1988' dương tính với Covid-19

Chuyện làng sao - 11 giờ, 42 phút trước

Hai sao nam Jung Woo Sung và Go Kyung Pyo lần lượt thông báo đã có kết quả dương tính với Covid-19. Đáng chú ý, Jung Woo Sung vừa tham dự lễ trao giải...

Clip đàn hát ngẫu hứng của con gái 'Mỹ nhân đẹp nhất Philippines' có gì mà hút hàng trăm nhìn lượt xem?

Clip đàn hát ngẫu hứng của con gái 'Mỹ nhân đẹp nhất Philippines' có gì mà hút hàng trăm nhìn lượt xem?...

Nhí - 11 giờ, 56 phút trước

Zia, công chúa nhỏ nhà nữ diễn viên Marian Rivera làm nhiều người thích thú vì nét đáng yêu và khả năng ca hát tuyệt vời ở tuổi lên 6.

Con mới sinh của diễn viên Phùng Cường bị tim bẩm sinh phải phẫu thuật, nghe chia sẻ của mẹ bé mà xót xa

Con mới sinh của diễn viên Phùng Cường bị tim bẩm sinh phải phẫu thuật, nghe chia sẻ của mẹ bé mà...

Chăm con - 11 giờ, 57 phút trước

'Ba mẹ như đứt từng khúc ruột mỗi lần em tiêm, lúc đưa em vào phòng phẫu thuật mẹ suy sụp và ước gì hãy để mẹ chịu thay em tất cả', bạn gái...

Sau ảnh tình tứ ở hồ bơi, Đàm Vĩnh Hưng thừa nhận có rung động với Minh Tú nhưng 'tỉnh người' vì một chi tiết

Sau ảnh tình tứ ở hồ bơi, Đàm Vĩnh Hưng thừa nhận có rung động với Minh Tú nhưng 'tỉnh người' vì...

Toàn cảnh - 11 giờ, 13 phút trước

Đàm Vĩnh Hưng thừa nhận có chút rung động khi quay nhiều cảnh tình tứ với nàng Minh Tú trong MV mới.

Chủ đầu tư căn hộ chung cư cao cấp nói gì về sự cố bồn cầu 'phun như núi lửa', chất thải ngập ngụa tới tận phòng ngủ?

Chủ đầu tư căn hộ chung cư cao cấp nói gì về sự cố bồn cầu 'phun như núi lửa', chất thải...

Tin trong ngày - 11 giờ, 13 phút trước

Những hình ảnh về đống uế tạp bốc mùi hôi thối, len lỏi ngập ngụa khắp các gian phòng của một căn chung cư giữa lòng Hà Nội được đăng tải lên MXH đang...

Giữa ồn ào, phát ngôn cũ của vợ Phan Mạnh Quỳnh được khui lại: Tôi thương Trâm đó, mong sẽ gặp được người đàn ông tốt

Giữa ồn ào, phát ngôn cũ của vợ Phan Mạnh Quỳnh được khui lại: Tôi thương Trâm đó, mong sẽ gặp được...

Chuyện làng sao - 12 giờ, 45 phút trước

Chia sẻ của bà xã Phan Mạnh Quỳnh ở thời điểm 'drama trà xanh' mới nổ ra giờ hot trở lại.

Hoa hậu Đỗ Thị Hà bị ca sĩ Mỹ Lệ chê 'xấu đau đớn' và nhạt nhòa

Hoa hậu Đỗ Thị Hà bị ca sĩ Mỹ Lệ chê 'xấu đau đớn' và nhạt nhòa

Chuyện làng sao - 12 giờ, 47 phút trước

Ca sĩ Mỹ Lệ đã đăng đàn chê bai Hoa hậu Đỗ Thị Hà với những từ ngữ khá nặng nề.