Từ 15/8/2026, loạt quy định mới xử phạt giao thông liên quan đến người dùng ô tô xe máy có hiệu lực

Chính phủ đã ban hành Nghị định 238/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/8/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe.

Một trong những điểm mới đáng chú ý Nghị định 238/2026/NĐ-CP là bổ sung quy định xử lý hành vi sử dụng chất liệu, vật liệu hoặc thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện biển số xe của hệ thống camera giám sát.

Theo đó, Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi bổ sung điểm b khoản 8 Điều 13 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP về xử phạt, trừ điểm giấy phép lái xe của người điều khiển xe ô tô (bao gồm cả rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo theo), xe chở người bốn bánh có gắn động cơ, xe chở hàng bốn bánh có gắn động cơ và các loại xe tương tự xe ô tô vi phạm quy định về điều kiện của phương tiện khi tham gia giao thông như sau:

"Điều khiển xe không gắn đủ biển số hoặc gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách theo quy định; gắn biển số không rõ chữ, số hoặc sơn, dán lên chữ, số của biển số xe; gắn biển số bị bẻ cong, che lấp, làm thay đổi chữ, số, màu sắc (của chữ, số, nền biển số xe), hình dạng, kích thước của biển số xe; sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ (kể cả rơ moóc và sơ mi rơ moóc)".

Theo khoản 8 Điều 13 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP vi phạm quy định này mức phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 26.000.000 đồng.

Ngoài ra, Nghị định 238/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm b khoản 3 Điều 14 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP về xử phạt, trừ điểm giấy phép lái xe của người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy định về điều kiện của phương tiện khi tham gia giao thông. Cụ thể:

Từ 15/8, dùng vật liệu che hoặc làm camera không nhận diện được biển số xe bị phạt nặng

"Điều khiển xe gắn biển số không đúng vị trí, không đúng quy cách theo quy định; gắn biển số không rõ chữ, số hoặc sơn, dán lên chữ, số của biển số xe; gắn biển số bị bẻ cong, che lấp, làm thay đổi chữ, số, màu sắc (của chữ, số, nền biển số xe), hình dạng, kích thước của biển số xe; sử dụng chất liệu, vật liệu, thiết bị làm thay đổi khả năng nhận diện thông tin biển số xe của phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ.

Theo Khoản 3 Điều 14 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP vi phạm quy định này mức phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng.

Như vậy, theo Nghị định 238/2026/NĐ-CP từ 15/8/2026:

Mức phạt cao nhất dành cho tài xế ô tô vi phạm quy định nêu trên bị phạt đến 26.000.000 đồng.

Mức phạt cao nhất dành cho người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy vi phạm quy định nêu trên bị phạt đến 6.000.000 đồng.

Chở trẻ em trên ô tô không đúng quy định có thể bị phạt đến 1 triệu đồng

Tại Điều 2 Nghị định 238 đã bổ sung khoản 1a vào trước khoản 1 Điều 6 Nghị định 168: "Phạt cảnh cáo đối với người điều khiển xe ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định, trừ xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách”.

Cùng với đó, khoản 2 Điều 2 sửa đổi điểm m khoản 3 Điều 6, tiếp tục xử lý hành vi: “Chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ xe ô tô chỉ có một hàng ghế”. Với hành vi này, người điều khiển phương tiện sẽ bị phạt tiền từ 800 nghìn đến 1 triệu đồng.

Như vậy, quy định mới đặt ra hai nghĩa vụ riêng biệt đối với người lái ô tô gia đình, ô tô cá nhân và những phương tiện không thuộc trường hợp kinh doanh vận tải hành khách khi chở trẻ nhỏ.

Thứ nhất, trẻ em đồng thời dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 m không được ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ trường hợp xe chỉ có một hàng ghế. Điều này đồng nghĩa, nếu ô tô có từ hai hàng ghế trở lên, tài xế không được để trẻ ngồi ở ghế phụ phía trước. Mỗi trường hợp vi phạm đều có thể bị xử phạt theo quy định và không bị giới hạn số lần xử lý nếu lực lượng chức năng phát hiện.

Thứ hai, trẻ em khi ngồi trên ô tô phải được trang bị và sử dụng thiết bị an toàn phù hợp, như ghế an toàn dành cho trẻ em hoặc thiết bị bảo vệ tương ứng với độ tuổi, cân nặng và chiều cao. Đây là quy định nhằm giảm thiểu nguy cơ chấn thương khi xảy ra va chạm hoặc phanh gấp, bởi dây đai an toàn thông thường được thiết kế chủ yếu cho người trưởng thành và không thể bảo vệ hiệu quả đối với trẻ nhỏ.

Nếu không thực hiện quy định về thiết bị an toàn cho trẻ em, người điều khiển phương tiện sẽ bị phạt cảnh cáo. Dù đây là mức xử phạt nhẹ nhất trong hệ thống xử phạt vi phạm hành chính về giao thông đường bộ, quy định được xem là bước chuyển quan trọng nhằm nâng cao ý thức của phụ huynh trong việc bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông, thay vì chỉ tập trung vào yếu tố xử phạt.

Phạt đến 14 triệu đồng với xe ô tô cá nhân chở người có thu tiền

Khoản 3 Điều 7 Nghị định 238 đã bổ sung khoản 8a vào sau khoản 8 Điều 20 Nghị định 168 với nội dung như sau: “Phạt tiền từ 12-14 triệu đồng đối với người điều khiển xe ô tô không kinh doanh vận tải hành khách nhưng chở người có thu tiền hoặc ký hợp đồng, nhận đặt chỗ để chở người trên xe”.

Đồng thời, khoản 4 Điều 7 cũng quy định người thực hiện hành vi này sẽ bị trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe.

Quy định mới được đánh giá là sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để lực lượng chức năng xử lý các hình thức kinh doanh vận tải "núp bóng" xe cá nhân vốn diễn ra khá phổ biến thời gian qua. Điển hình là các trường hợp tài xế dùng xe gia đình để chở khách có thu tiền, nhận ghép khách qua mạng xã hội hoặc các ứng dụng nhắn tin, nhận đặt chỗ trước rồi thu tiền nhưng không đăng ký kinh doanh vận tải theo quy định.

Bên cạnh đó, quy định cũng áp dụng đối với các trường hợp ký hợp đồng hoặc nhận đặt chỗ để chở khách nhưng không tổ chức hoạt động theo đúng loại hình kinh doanh vận tải được pháp luật cho phép. Việc bổ sung chế tài được kỳ vọng sẽ góp phần siết chặt tình trạng "xe dù", xe ghép trá hình, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa xe cá nhân và các đơn vị kinh doanh vận tải hợp pháp.