Thứ bảy, 26/04/2025
Tọa lạc trên đỉnh núi Bà ở độ cao 727m, thuộc thôn Chánh Danh, xã Cát Tài, huyện Phù Cát, tỉnh Bình Định, tháp Hòn Chuông là một trong những công trình kiến trúc Champa bí ẩn còn sót lại. Cách thành phố Quy Nhơn khoảng 50km về phía bắc và chỉ cách kinh đô Vijaya 20km về hướng đông bắc, ngọn tháp này từng nằm trong trung tâm văn hóa của vương quốc Champa. Tuy nhiên, suốt hơn năm thế kỷ, công trình dường như bị lãng quên và chỉ được biết đến một cách tình cờ vào năm 1993.
Công trình này được xây dựng trên một khối đá khổng lồ có hình dáng giống như một quả chuông úp, cao khoảng 49m. Ảnh: Bảo tàng Bình Định
Vào cuối thế kỷ XIX, nhà nghiên cứu người Pháp Henri Parmentier đã tiến hành khảo sát hệ thống di tích Champa trên khắp Việt Nam. Tuy nhiên, tháp Hòn Chuông hoàn toàn không có tên trong danh sách các tháp và di tích được ghi nhận. Ngay cả những nghiên cứu hiện đại về văn hóa Champa cũng không đề cập đến công trình này. Mãi đến năm 1993, trong một cuộc khảo sát khu căn cứ Núi Bà, các nhà nghiên cứu mới phát hiện dấu tích của một kiến trúc trên tảng đá lớn, cùng nhiều mảnh gạch, ngói Champa rải rác dưới chân tháp. Kể từ đó, tháp Hòn Chuông chính thức được bổ sung vào hệ thống tháp Champa tại Bình Định, nâng tổng số lên 8 cụm với 14 tháp.
Công trình này được xây dựng trên một khối đá khổng lồ có hình dáng giống như một quả chuông úp, cao khoảng 49m. Đặc biệt, từ chân khối đá không có bất kỳ lối đi nào dẫn lên tháp, khiến việc tiếp cận trở nên vô cùng khó khăn. Kiến trúc tháp có hình vuông, chân tháp dài 4m, cửa tháp quay về hướng đông, trong khi ba mặt còn lại được xây kín, không có cửa giả như các tháp Champa khác. Kết cấu tháp thu nhỏ dần lên trên, không có gờ hay hoa văn trang trí. Đế tháp lót bằng một lớp đá cuội, trong khi khung cửa là bộ phận duy nhất có sự xuất hiện của chất liệu đá.
Tháp Hòn Chuông có kết cấu thuôn dần lên trên và hoàn toàn không có hoa văn. Ảnh: Bảo tàng Bình Định
Hiện nay, phần ngọn tháp đã bị đổ sập, chỉ còn phần thân cao khoảng 5m với bên trong bị lấp đầy bởi gạch vỡ. Những viên gạch xây tháp có kích thước 32cm x 16cm x 6cm, tương đồng với các công trình Champa khác. Xung quanh chân tháp vẫn còn nhiều mảnh ngói rơi vãi, bao gồm ngói âm dương dài 30cm, rộng 20cm, ngói vảy với hai kích thước 10cm và 20cm, cùng các hiện vật đất nung trang trí hình sừng bò.
Hành trình chinh phục tháp Hòn Chuông không hề dễ dàng. Từ thôn Chánh Danh, xã Cát Tài, người đi phải mất từ 3-4 giờ băng rừng, lội suối mới đến được chân tháp. Tuy nhiên, leo lên khối đá cao gần 50m lại càng khó khăn hơn, đòi hỏi người leo phải bám vào vách đá hoặc sử dụng dây thừng. Chính nhờ vị trí đặc biệt này mà từ tháp Hòn Chuông có thể quan sát bao quát cả vùng Vijaya xưa. Từ đây, có thể nhìn thấy đầm Nước Ngọt (Đề Gi), đầm Thị Nại (Quy Nhơn), kéo dài đến dãy Trường Sơn. Phía tây và hai phía bắc - nam là đồng bằng sông La Tinh và sông Côn, những khu vực từng giữ vai trò trọng yếu trong lịch sử Champa.
Nhiều ý kiến cho rằng tháp Hòn Chuông có thể từng là một tháp canh hoặc mang chức năng tôn giáo đặc biệt. Tuy nhiên, đến nay, chưa có tư liệu lịch sử hay truyền thuyết nào giải thích chính xác về sự tồn tại của công trình này. Theo nhận định của các chuyên gia, kiến trúc của tháp mang phong cách độc đáo, khác biệt hoàn toàn so với những công trình nghệ thuật Champa từng được biết đến.
Hành trình chinh phục tháp Hòn Chuông không hề dễ dàng. Ảnh: Bảo tàng Bình Định
Không giống các tháp Champa truyền thống với hệ thống cột ốp, vòm cửa và họa tiết trang trí, tháp Hòn Chuông có kết cấu thuôn dần lên trên và hoàn toàn không có hoa văn. Công trình được xây dựng trên đỉnh núi cao, phía trước không có ngọn núi nào che chắn, tạo nên một tầm nhìn rộng lớn, bao quát cả vùng địa lý quan trọng của vương quốc Champa xưa.
Theo Bảo tàng Bình Định, tháp Hòn Chuông là một trong 22 điểm di tích thuộc khu căn cứ Núi Bà, được xếp hạng di tích cấp quốc gia vào ngày 25/1/1994. Đây cũng là tháp Champa còn tồn tại có vị trí cao nhất Việt Nam. Những năm gần đây, Bảo tàng Bình Định tiếp tục khảo sát công trình này và đưa ra nhận định về niên đại của tháp. Dựa trên loại gạch được sử dụng, nhiều khả năng công trình đã được xây dựng vào thế kỷ XII.
Với vị trí đặc biệt cùng những bí ẩn chưa có lời giải, tháp Hòn Chuông tiếp tục thu hút sự quan tâm của giới nghiên cứu và những người yêu thích khám phá. Không chỉ là một minh chứng cho nghệ thuật kiến trúc Champa, công trình này còn là biểu tượng của sự kỳ vĩ và bí ẩn giữa đại ngàn Bình Định.
Thời gian là sự sắp xếp và kết hợp của trường vũ trụ và là...
Đời sống số - 8 giờ, 58 phút trước
Hãy tưởng tượng một bữa tiệc tối xa hoa, và bạn có 4 lựa chọn trang phục để mặc. Mỗi bộ trang phục này sẽ phản ánh một kiểu cuộc sống mà bạn sẽ...
Kiến thức - 8 giờ, 19 phút trước
Là cha mẹ, chúng ta đã làm việc chăm chỉ trong nửa cuộc đời để tích lũy tiền hưu trí để có thể ổn định cuộc sống và sống một cuộc sống đàng hoàng...
Kiến thức - 8 giờ, 20 phút trước
Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là những người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Ngoài phụ cấp hàng tháng, sắp tới Trưởng thôn, Tổ trưởng còn được hưởng...
Kiến thức - 8 giờ, 21 phút trước
Cách tính tiền lương tháng hiện hưởng để tính hưởng chính sách đối với người nghỉ hưu trước tuổi có một số nội dung thay đổi.
Kiến thức - 8 giờ, 23 phút trước
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 bổ sung một số quy định mới liên quan đến cách tính mức hưởng lương hưu cho công nhân có thời gian tham gia BHXH từ 15...
Đời sống số - 3 giờ, 22 phút trước
Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, tình duyên, cuộc sống,... của 12 con giáp trong ngày 26/4/2025.
Chuyện làng sao - 7 giờ, 47 phút trước
Tin sao Việt 25/4/2025: Sau lễ cúng 49 ngày của Quý Bình hình ảnh vợ diễn viên thân thiết với mẹ chồng được lan truyền. Hồ Ngọc Hà hiếm hoi nói về danh xưng...
Chuyện làng sao - 7 giờ, 21 phút trước
Thanh Trúc chia sẻ cố diễn viên Quý Bình từng nói với cô: "Chỉ khi đóng phim với em, thì chị Tiền không bao giờ ghen".
Kiến thức - 7 giờ, 26 phút trước
Đại lễ Phật đản Vesak Liên Hợp Quốc 2025 tại TP.HCM là sự kiện tâm linh và văn hóa đặc biệt, diễn ra vào tháng 5 với nhiều hoạt động lần đầu tổ chức,...
Đời sống số - 8 giờ, 39 phút trước
Thời gian là sự sắp xếp và kết hợp của trường vũ trụ và là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự sống. Lịch truyền thống nói về ảnh hưởng...
Đời sống số - 8 giờ, 58 phút trước
Hãy tưởng tượng một bữa tiệc tối xa hoa, và bạn có 4 lựa chọn trang phục để mặc. Mỗi bộ trang phục này sẽ phản ánh một kiểu cuộc sống mà bạn sẽ...
Kiến thức - 8 giờ, 19 phút trước
Là cha mẹ, chúng ta đã làm việc chăm chỉ trong nửa cuộc đời để tích lũy tiền hưu trí để có thể ổn định cuộc sống và sống một cuộc sống đàng hoàng...
Kiến thức - 8 giờ, 20 phút trước
Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố là những người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Ngoài phụ cấp hàng tháng, sắp tới Trưởng thôn, Tổ trưởng còn được hưởng...
Kiến thức - 8 giờ, 21 phút trước
Cách tính tiền lương tháng hiện hưởng để tính hưởng chính sách đối với người nghỉ hưu trước tuổi có một số nội dung thay đổi.
Kiến thức - 8 giờ, 23 phút trước
Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 bổ sung một số quy định mới liên quan đến cách tính mức hưởng lương hưu cho công nhân có thời gian tham gia BHXH từ 15...
Chăm sóc sức khỏe - 8 giờ, 23 phút trước
Một cục máu đông tương đương với một "quả bom hẹn giờ". Một khi nó vỡ ra, nó có thể đe dọa đến tính mạng. May mắn thay, khi cục máu đông hình thành...
Kiến thức - 8 giờ, 23 phút trước
Từ ngày 1/7 tới đây, Luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) năm 2024 có hiệu lực sẽ bổ sung một chương quy định giúp người lao động có thể hưởng mức lương cao hơn...
Kiến thức - 8 giờ, 24 phút trước
Cá ngừ tiếp tục khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế khi sản phẩm "tỷ đô" này đã có mặt tại hơn 75 quốc gia và vùng lãnh thổ. Việt Nam hiện...
Tin trong ngày - 9 giờ, 3 phút trước
Bộ Tài chính trình dự thảo Nghị định quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng xe ôtô mới thay thế Nghị định số 72/2023/NĐ-CP ngày 26/9/2023.
Xài gì - 9 giờ, 3 phút trước
Điều hòa là thiết bị quen thuộc nhưng không phải ai cũng biết nên chỉnh hướng gió lên hay xuống để làm mát hiệu quả, tiết kiệm điện và bảo vệ sức khỏe. Nhiều...
Tin trong ngày - 9 giờ, 4 phút trước
Trong bối cảnh thị trường bất động sản Mỹ dần mất đi sức hấp dẫn, Thái Lan đang nổi lên như một "thỏi nam châm" thu hút giới siêu giàu Trung Quốc.
Kiến thức - 9 giờ, 4 phút trước
Một người nông dân tại huyện Vĩnh Phúc, thành phố Hưng Yên, tỉnh Giang Tô, đã vô tình phát hiện một mỏ than chì khổng lồ, trị giá ước tính hơn 347.000 tỷ đồng,...
Kiến thức - 9 giờ, 4 phút trước
Từ tháng 7/2025, Vietnam Airlines sẽ đánh dấu một bước tiến mới trong chiến lược chuyển đổi số và nâng cao trải nghiệm khách hàng.
Kiến thức - 9 giờ, 5 phút trước
Anheuser-Busch InBev (AB InBev) tự hào vì tiếp tục được vinh danh tại Giải thưởng Rồng Vàng 2025 với Giải thưởng “Doanh nghiệp có những hoạt động ESG tích cực”, ghi nhận các hoạt...
Đời sống số - 10 giờ, 49 phút trước
Ngày 26 tháng 4 là thứ Bảy, ngày 29 tháng 3 âm lịch. Sự kết hợp của Thiên Can và Địa Chi, tháng Canh Thầni. Với sự kết hợp này, con giáp nào sẽ...