Học sinh 16-18 tuổi đi xe máy từ 15/8/2026: Khi nào bị phạt, khi nào không?

Những ngày gần đây, thông tin "từ ngày 15/8/2026, người từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi đi xe máy sẽ bị phạt từ 400.000 đến 600.000 đồng" được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, khiến nhiều phụ huynh và học sinh lo lắng.

Trước những thông tin này, Cục Cảnh sát giao thông (CSGT) đã chính thức lên tiếng và khẳng định đây là cách hiểu chưa chính xác về quy định mới.

Ảnh minh họa.

Theo Cục CSGT, Điều 6 Nghị định 238/2026 sửa đổi, bổ sung quy định xử phạt đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe mô tô và các phương tiện tương tự xe mô tô. Sau khi hợp nhất với các quy định tại Nghị định 168/2024, mức phạt đối với hành vi này là từ 400.000 đến 600.000 đồng.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa mọi trường hợp người từ 16 đến dưới 18 tuổi đi "xe máy" đều bị xử phạt.

Theo cơ quan chức năng, nguyên nhân gây hiểu nhầm là do nhiều người đang dùng khái niệm "xe máy" theo cách gọi quen thuộc trong đời sống, trong khi pháp luật lại phân loại phương tiện theo những khái niệm cụ thể như xe mô tô và xe gắn máy.

Đây cũng là điểm khiến nhiều người hiểu sai nội dung của Nghị định 238/2026. Trong giao tiếp hằng ngày, "xe máy" thường được dùng để gọi chung các loại xe hai hoặc ba bánh có gắn động cơ. Nhưng theo quy định pháp luật, xe mô tô và xe gắn máy là hai loại phương tiện khác nhau, với tiêu chuẩn kỹ thuật và điều kiện sử dụng riêng.

Căn cứ Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, xe mô tô là phương tiện hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế để lưu thông trên đường bộ và không bao gồm xe gắn máy.

Trong khi đó, xe gắn máy là phương tiện có vận tốc thiết kế không quá 50 km/h. Nếu dùng động cơ xăng thì dung tích xi-lanh không vượt quá 50 cm³; nếu là xe điện thì công suất động cơ không quá 4 kW. Loại phương tiện này cũng không bao gồm xe đạp máy.

Ảnh minh họa.

Từ những quy định trên, Cục CSGT khẳng định Nghị định 238/2026 không mở rộng đối tượng bị xử phạt như nhiều thông tin đang lan truyền. Việc sửa đổi chủ yếu nhằm thống nhất cách sử dụng thuật ngữ với Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, còn nội dung xử phạt về cơ bản vẫn tương tự quy định trước đây tại Nghị định 168/2024.

Đáng chú ý, người từ đủ 16 tuổi trở lên vẫn được phép điều khiển xe gắn máy theo quy định hiện hành. Vì vậy, không thể hiểu rằng tất cả học sinh từ 16 đến dưới 18 tuổi điều khiển phương tiện hai bánh gắn động cơ đều sẽ bị xử phạt từ ngày 15/8/2026.

Cục CSGT cũng khuyến cáo người dân cần phân biệt rõ giữa xe mô tô và xe gắn máy theo quy định của pháp luật, thay vì chỉ dựa vào cách gọi quen thuộc là "xe máy". Hiểu đúng khái niệm sẽ giúp tránh những nhầm lẫn không đáng có khi Nghị định 238/2026 chính thức có hiệu lực.