Thứ hai, 01/12/2025
Đầu tiên, cần hiểu tranh chấp lối đi chung là gì?
Khác với lối đi qua, lối đi chung hiện nay chưa được quy định cụ thể trong văn bản pháp luật nào. Tuy nhiên có thể hiểu lối đi chung là phần diện tích đất được cắt ra để các chủ sử dụng đất sử dụng làm lối đi ra đường giao thông công cộng.
Tranh chấp lối đi chung là cách gọi để chỉ các mâu thuẫn về việc mở lối đi chung hay mâu thuẫn do lấn, chiếm đất giữa các chủ sử dụng đất liền kề. Đây là các tranh chấp thuộc lĩnh vực đất đai nhưng ít ai biết, về bản chất các tranh chấp này vẫn có những điểm khác nhau, do đó cách giải quyết tranh chấp cũng khác nhau.

Tranh chấp lối đi chung giải quyết thế nào (Ảnh minh họa).
Trường hợp tranh chấp về mở lối đi chung
Lối đi chung được hình thành từ phần diện tích đất do người sử dụng đất phía ngoài tự dành ra hoặc theo thỏa thuận hoặc chuyển nhượng cho người phía trong để có lối ra đường công cộng (giống với lối đi qua).
Hoặc, lối đi chung do các chủ sử dụng đất cắt một phần đất của mình tạo nên, đồng thời lối đi chung tạo thành ranh giới sử dụng đất giữa các thửa đất liền kề (thường gọi là đường đi chung hoặc ngõ đi chung).
Có thể thấy, việc mở lối đi chung là quyền của người sử dụng đất tự dành ra/theo thỏa thuận/chuyển nhượng một phần diện tích đất để làm lối đi chung. Như vậy, đây được coi là tranh chấp dân sự, trường hợp đương sự lựa chọn phương thức giải quyết tranh chấp là khởi kiện thì có quyền khởi kiện tại Tòa án.
Trường hợp tranh chấp do lấn, chiếm đất giữa các chủ sử dụng đất liền kề
Hầu hết các vụ việc xảy ra do hành vi lấn, chiếm đất giữa những người sử dụng đất liền kề trên thực tế là tranh chấp đất đai.
Theo khoản 47 Điều 3 Luật Đất đai 2024, khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, tranh chấp về lối đi do hành vi lấn, chiếm giữa những người sử dụng đất liền được xác định là tranh chấp đất đai (tranh chấp trong việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất).
Giải quyết tranh chấp lối đi chung
Cách giải quyết tranh chấp lối đi chung đối với các trường hợp tranh chấp đất đai và tranh chấp liên quan đến đất đai là khác nhau. Cụ thể cách giải quyết tranh chấp lối đi chung như sau:
- Hòa giải tranh chấp đất đai:
Tự hòa giải hoặc thông qua hòa giải ở cơ sở
Tại khoản 1 Điều 235 Luật Đất đai 2024 quy định:
"1. Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải, hòa giải ở cơ sở theo quy định của pháp luật về hòa giải ở cơ sở, hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại hoặc cơ chế hòa giải khác theo quy định của pháp luật."
Từ ngày 1/8/2024, Luật Đất đai bổ sung hình thức hòa giải theo quy định của pháp luật về hòa giải thương mại hoặc cơ chế hòa giải khác theo quy định của pháp luật. Đây là các cách thức giải quyết được Nhà nước khuyến khích nhưng kết quả giải quyết không bắt buộc các bên phải thực hiện mà phụ thuộc vào sự thiện chí của các bên.
Bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã
Tại khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 quy định:
"2. Trước khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai quy định tại Điều 236 của Luật này, các bên tranh chấp phải thực hiện hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp."
Theo các quy định nêu trên, nếu các bên tranh chấp không hòa giải được nhưng muốn giải quyết tranh chấp thì phải gửi đơn đến UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất để hòa giải; nếu không hòa giải sẽ không được khởi kiện hoặc gửi đơn đề nghị UBND cấp huyện, cấp tỉnh giải quyết.
Lưu ý: Hòa giải là phương thức giải quyết bắt buộc đối với tranh chấp đất đai. Điều này cũng có nghĩa, đối với tranh chấp liên quan đến đất đai (tranh chấp mở lối đi chung) thì không bắt buộc phải thực hiện hòa giải.

(Ảnh minh họa)
- Đề nghị UBND cấp huyện, cấp tỉnh giải quyết
Theo khoản 2 Điều 236 Luật Đất đai 2013, tranh chấp mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024 thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết:
+ Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại UBND cấp có thẩm quyền (nếu tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân với nhau thì nộp tại UBND cấp huyện).
Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính.
+ Khởi kiện tại Tòa án nơi có đất tranh chấp theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Có thể giải quyết tranh chấp lối đi chung thông qua hòa giải hoặc khởi kiện (Ảnh minh họa)
- Khởi kiện tại Tòa án nhân dân
Căn cứ khoản 1, 2 Điều 236 Luật Đất đai 2013, các tranh sau đây thì đương sự được khởi kiện tại Tòa án nhân dân gồm:
+ Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai.
+ Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai. Theo đó, để được khởi kiện tranh chấp đất đai phải đáp ứng đủ các điều kiện sau:
Người khởi kiện có quyền khởi kiện.
Tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo loại việc.
Tranh chấp chưa được giải quyết.
Tranh chấp đã được hòa giải tại UBND cấp xã.
Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, tình duyên, cuộc sống,... của...
Kiến thức - 4 giờ, 7 phút trước
Ở luật mới không có sự phân chia người lao động ở khu vực công hay khu vực tư trong cách tính mức hưởng trợ cấp thất nghiệp tối đa nữa.
Đời sống số - 4 giờ, 10 phút trước
Rằm tháng 10 được xem là thời điểm âm khí mạnh, dễ ảnh hưởng đến vận may và tài lộc. Dân gian truyền lại nhiều điều kiêng kỵ quan trọng để giúp các gia...
Đời sống số - 4 giờ, 18 phút trước
Ngày 1 tháng 12 (Thứ Hai) tương ứng với ngày 12 tháng 10 lịch, với sự kết hợp Thiên Can và Địa Chi là năm Tỵ, tháng Đinh Hợi và ngày Giáp Thìn. Dưới...
Kiến thức - 4 giờ, 22 phút trước
Trên thực tế nhiều cặp đôi lựa chọn chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, khi phát sinh tranh chấp về tài sản, không ít người...
Kiến thức - 5 giờ, 7 phút trước
Người sinh năm 1965, 1985 và 2000 cần hoàn tất thủ tục đổi thẻ Căn cước theo độ tuổi quy định trong năm 2025.
Đời sống số - 4 giờ, 18 phút trước
Ngày 1 tháng 12 (Thứ Hai) tương ứng với ngày 12 tháng 10 lịch, với sự kết hợp Thiên Can và Địa Chi là năm Tỵ, tháng Đinh Hợi và ngày Giáp Thìn. Dưới...
Kiến thức - 4 giờ, 22 phút trước
Trên thực tế nhiều cặp đôi lựa chọn chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, khi phát sinh tranh chấp về tài sản, không ít người...
Kiến thức - 5 giờ, 7 phút trước
Người sinh năm 1965, 1985 và 2000 cần hoàn tất thủ tục đổi thẻ Căn cước theo độ tuổi quy định trong năm 2025.
Kiến thức - 5 giờ, 7 phút trước
'Tứ mỹ Hà thành' đến nay vẫn được lưu truyền gồm có: cô Phượng Hàng Ngang, cô Síu Cột Cờ, cô Nga Hàng Gai và cô Bính Hàng Đẫy.
Doanh nghiệp - 5 giờ, 7 phút trước
Doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ giúp con không phải khổ cực như cha thời lập nghiệp: 'Hiện nay, chúng vẫn đang học tại những trường tốt nhất ở Úc', ông chia sẻ.
Kiến thức - 5 giờ, 10 phút trước
Tổng biên chế viên chức hưởng lương ngân sách nhà nước trong các cơ quan, đơn vị của thành phố Hà Nội năm 2026 gồm 117.555 biên chế, trong đó chỉ tiêu biên chế...
Làm sao - 5 giờ, 10 phút trước
Để làm căn cước công dân khi mất giấy khai sinh, công dân cần thực hiện thủ tục này trước, sau đó mới có thể làm căn cước công dân.
Hồ sơ tư liệu - 6 giờ, 4 phút trước
Trong lịch sử Trung Quốc, hậu cung luôn là nơi chất chứa quyền lực, tham vọng và những câu chuyện khó ngờ. Thế nhưng vô tiền khoáng hậu trong ghi chép để lại, có...
Tin trong ngày - 6 giờ, 5 phút trước
Việc quy định rõ các hình thức kỷ luật và các trường hợp buộc thôi việc nhằm xây dựng đội ngũ công chức liêm chính và nâng cao trách nhiệm cá nhân và hiệu...
Kiến thức - 6 giờ, 5 phút trước
Từ ngày 15/12/2025, cha mẹ bỏ mặc, không quan tâm, không giáo dục con cái là trẻ em có thể bị xử phạt đến 20 triệu đồng.
Kiến thức - 6 giờ, 5 phút trước
Trong trường hợp người điều khiển xe máy dừng đèn đỏ nhưng đè vạch dừng dẫn đến tai nạn giao thông, mức phạt sẽ tăng đáng kể, từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng, kèm...
Kiến thức - 6 giờ, 5 phút trước
Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 của Việt Nam, con cái có thể bị truất quyền thừa kế trong một số trường hợp cụ thể khi bố mẹ qua đời.
Du lịch nước ngoài - 7 giờ, 32 phút trước
Mới đây, tạp chí du lịch nổi tiếng thế giới Condé Nast Traveler (ấn bản Mỹ) công bố bảng xếp hạng The Readers' Choice Awards do độc giả bình chọn. Trong danh sách có...
Dòng sự kiện - 8 giờ, 34 phút trước
Sau khi vợ chồng Mailisa - Hoàng Kim Khánh bị bắt tạm giam để điều tra về hành bi "Buôn lậu", các đoạn clip mà Mailisa từng đăng tải trước đây bất ngờ viral...
Hồ sơ tư liệu - 9 giờ, 49 phút trước
Được xem là một trong những công trình đặc biệt nhất của triều Nguyễn, Điện Kiến Trung không chỉ mang dáng dấp cung điện truyền thống mà còn thấm đượm tinh thần kiến trúc...
Chuyện làng sao - 9 giờ, 1 phút trước
Kim Tuyến xác nhận đang hẹn hò, điều này khiến dân tình thích thú.
Kiến thức - 9 giờ, 19 phút trước
Sinh viên tốt nghiệp ngành học này có nhiều cơ hội nghề nghiệp trong nghiên cứu, sản xuất, vận hành và giảng dạy với thu nhập hấp dẫn.
Đời sống số - 9 giờ, 19 phút trước
Dưới đây là trắc nghiệm trực giác: Hãy nhìn 4 bức tranh tượng trưng dưới đây và chọn bức thu hút bạn mạnh nhất ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Kiến thức - 10 giờ, 49 phút trước
Dưới đây là những vấn đề quan trọng trong Luật Nhà giáo có hiệu lực từ 1/1/2026 mà giáo viên cần đặc biệt quan tâm.