Gửi ảnh CCCD qua Zalo hoặc Messenger liệu có an toàn? Nhiều người vẫn vô tư gửi mà không biết rủi ro phía sau

Không ít người sẵn sàng chụp và gửi ảnh CCCD chỉ trong vài giây để thực hiện các giao dịch tài chính, đăng ký tài khoản trực tuyến hay ứng tuyển việc làm. Tuy nhiên, sự tiện lợi này cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ liên quan đến bảo mật thông tin cá nhân và nguy cơ bị kẻ xấu lợi dụng.

Ngoài giấy tờ tùy thân thông thường, CCCD còn được xem như “chìa khóa định danh” 

CCCD gắn chip được xem như “chìa khóa định danh” của mỗi công dân, chứa hàng loạt thông tin quan trọng như họ tên, ngày tháng năm sinh, quê quán, mã QR tích hợp dữ liệu điện tử,...

Những thông tin tưởng chừng đơn giản này lại có giá trị rất lớn đối với các đối tượng lừa đảo, không chỉ thu thập, đối chiếu và kết hợp với các dữ liệu khác để xây dựng hồ sơ cá nhân giả mạo.

(Ảnh minh hoạ)

Đáng chú ý, nhiều vụ rò rỉ dữ liệu không xuất phát từ việc bị mất CCCD bản gốc mà đến từ chính những hình ảnh CCCD được người dùng gửi qua mạng xã hội, email hoặc các ứng dụng nhắn tin khi đăng ký dịch vụ, mua hàng trực tuyến hay nộp hồ sơ xin việc.

Lợi dụng thông tin CCCD để làm gì?

Thời gian qua, không ít người bất ngờ nhận được cuộc gọi thông báo đang có khoản vay, hợp đồng tín dụng hoặc nghĩa vụ tài chính mang tên mình dù bản thân chưa từng thực hiện bất kỳ giao dịch nào liên quan.

Lợi dụng tâm lý hoang mang của nạn nhân, các đối tượng lừa đảo tiếp tục đóng giả nhân viên ngân hàng, công ty tài chính hoặc cơ quan chức năng để yêu cầu cung cấp thêm thông tin cá nhân, mã OTP hoặc chuyển tiền với lý do “xác minh”, “khóa tài khoản” hay “hủy hồ sơ vay vốn”.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia bảo mật, chỉ với ảnh CCCD hai mặt và ảnh chân dung, kẻ gian hiện chưa thể dễ dàng mở tài khoản ngân hàng, đăng ký SIM chính chủ cũng như vay vốn tại các nơi tín dụng hợp pháp.

Nguyên nhân là phần lớn ngân hàng và đơn vị tài chính hiện đã áp dụng nhiều lớp xác thực bảo mật như:

- Định danh điện tử eKYC.

- Xác thực sinh trắc học khuôn mặt.

- Đối chiếu dữ liệu, thông tin cá nhân với cơ sở dữ liệu quốc gia.

- Kiểm tra trực tiếp chủ tài khoản.

(Ảnh minh hoạ)

Vì vậy, nếu nhận được cuộc gọi thông báo về các khoản vay hoặc khoản nợ không rõ nguồn gốc, người dân cần giữ bình tĩnh, không làm theo bất kỳ hướng dẫn nào từ người lạ. Thay vào đó, hãy liên hệ trực tiếp với ngân hàng hoặc tổ chức liên quan để xác minh thông tin.

Không vay được tiền nhưng vẫn có thể bị mạo danh

Dù khó sử dụng ảnh CCCD để thực hiện các giao dịch tài chính hợp pháp, nhưng điều đó không có nghĩa việc lộ ảnh CCCD là vô hại.

Trên thực tế, thông tin từ CCCD có thể bị lợi dụng để:

- Tạo tài khoản Facebook, Zalo, TikTok hoặc các nền tảng mạng xã hội giả mạo.

- Mạo danh chủ sở hữu để vay tiền người thân, bạn bè.

- Đăng tải nội dung sai sự thật gây ảnh hưởng đến danh dự, uy tín cá nhân.

- Đẩy bạn vào con đường lừa đảo trực tuyến.

- Sử dụng thông tin cá nhân để đăng ký các dịch vụ không mong muốn.

Nhiều trường hợp chỉ phát hiện mình bị mạo danh khi người quen gọi điện xác nhận việc vay tiền hoặc khi tài khoản giả mạo đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng.

Những sai lầm khiến ảnh CCCD dễ bị đánh cắp

Theo các chuyên gia an ninh mạng, một trong những nguyên nhân phổ biến nhất khiến thông tin cá nhân bị lộ là thói quen chia sẻ CCCD một cách thiếu kiểm soát.

(Ảnh minh hoạ)

Nhiều người cho rằng chỉ cần che mờ một phần số CCCD hoặc làm mờ ảnh là đã an toàn. Tuy nhiên, với các công nghệ xử lý hình ảnh hiện nay, một số thông tin vẫn có thể được khôi phục hoặc suy đoán.

Bên cạnh đó, việc gửi ảnh CCCD qua các ứng dụng nhắn tin cá nhân, email không được mã hóa, các website không rõ nguồn gốc, những đường link xác minh đáng ngờ, đều tiềm ẩn nguy cơ bị đánh cắp dữ liệu nếu tài khoản hoặc hệ thống lưu trữ bị xâm nhập.

Làm gì để bảo vệ thông tin CCCD?

Để hạn chế nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân, người dân nên thực hiện một số biện pháp sau:

- Hạn chế tối đa việc đăng tải hoặc gửi ảnh CCCD trên môi trường mạng: Chỉ cung cấp khi thực sự cần thiết và cho những tổ chức, đơn vị có uy tín.

- Ưu tiên xác thực trực tiếp: Nếu phải cung cấp CCCD cho ngân hàng, nhà mạng hoặc cơ quan chức năng, nên thực hiện tại các điểm giao dịch chính thức thay vì gửi ảnh qua trung gian.

- Kiểm tra kỹ website trước khi tải lên CCCD: Chỉ sử dụng các cổng dịch vụ chính thức có giao thức bảo mật và được xác minh rõ ràng.

(Ảnh minh hoạ)

- Theo dõi các dấu hiệu bất thường: Thường xuyên kiểm tra tài khoản ngân hàng, số điện thoại, email và các tài khoản trực tuyến để kịp thời phát hiện dấu hiệu bị giả mạo.

- Không cung cấp thêm thông tin khi nhận cuộc gọi lạ: Đặc biệt là mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc dữ liệu sinh trắc học.

Chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân trong thời đại số

Khi dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành mục tiêu của tội phạm công nghệ cao, việc bảo vệ thông tin trên CCCD cần được xem là một thói quen thiết yếu. Dù ảnh CCCD bị lộ chưa chắc dẫn đến việc bị vay nợ hay mất tiền ngay lập tức, nhưng đây có thể là mắt xích đầu tiên trong chuỗi hành vi lừa đảo và mạo danh.

Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức bảo mật thông tin cá nhân, thận trọng trước mọi yêu cầu cung cấp giấy tờ tùy thân trên mạng và thường xuyên cập nhật để đảm bảo an toàn thông tin. Việc chủ động phòng ngừa từ sớm sẽ giúp giảm thiểu đáng kể nguy cơ trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo ngày càng tinh vi hiện nay.