Đặc sản vừa biết leo cây và "đi bộ" chỉ có ở Thanh Hoá, món ăn thơm nức mũi, ngon hơn cả thịt lợn

Loài cá có khả năng sinh tồn đặc biệt

Cá còi (còn được gọi là cá leo cây hay cá có chân) sinh sống chủ yếu ở những bãi bùn ven rừng sú, rừng vẹt tại Thanh Hóa. Loài cá này có ngoại hình khá biệt dị với đôi mắt lồi nằm trên đỉnh đầu như mắt ếch, thân nhỏ và mang màu nâu đất giúp chúng dễ dàng ngụy trang giữa lớp bùn non.

Điểm đặc trưng nhất của cá còi là khả năng sinh tồn hiếm có. Không giống như các loài cá thông thường, cá còi sở hữu cả mang và khả năng hô hấp trên cạn. Khi thủy triều rút, chúng bò lên mặt bùn tìm thức ăn, di chuyển nhanh và thậm chí có thể leo lên các gốc cây sú, cây vẹt trong rừng ngập mặn. Chính sự độc đáo này khiến người dân địa phương coi đây là loài cá "kỳ dị".

Cá còi

Trước đây, cá còi xuất hiện rất nhiều ở các bãi triều. Người dân địa phương thường bắt về làm thức ăn cho gia đình, nếu dư thừa sẽ dùng để nuôi lợn, gà. Ít ai ngờ rằng loài cá nhỏ bé này lại có thể trở thành mặt hàng có giá trị cao. Vài năm gần đây, nhờ hương vị thơm ngon, cá còi dần được biết đến rộng rãi và trở thành món ăn được các quán ăn, nhà hàng ưa chuộng.

Mùa săn cá còi nhộn nhịp nhất bắt đầu từ sau Tết Nguyên đán đến hết tháng 5 âm lịch. Đây là khoảng thời gian cá sinh sôi mạnh, béo và chắc thịt nhất. Khi thủy triều xuống, người dân lại tranh thủ ra các bãi bồi trong rừng ngập mặn để đánh bắt.

Săn cá cũng lắm gian nan

Công việc săn cá còi đòi hỏi sự vất vả và kinh nghiệm. Người đi săn phải lội qua lớp bùn sâu từ 40-50 cm, nhiều khi phải đi xa bờ cả cây số. Những ngày nắng to là thời điểm cá thường lên mặt bùn tắm nắng và kiếm ăn, nên ngư dân cũng chọn thời gian này để đi săn. Tuy nhiên, việc di chuyển trên bãi bùn chứa đựng nhiều rủi ro từ các mảnh chai, vỏ hàu, vỏ ốc sắc nhọn dễ gây chấn thương.

Hiện nay, người dân áp dụng một số phương pháp chính để bắt cá còi:

Đào bắt thủ công: Người săn tìm hang cá rồi dùng tay đào trực tiếp. Phương pháp này thường được phụ nữ áp dụng. Cá bắt được theo cách này còn sống nên bán được giá cao, dù hiệu quả sản lượng không lớn và tốn nhiều thời gian.

Dùng ván trượt bùn: Nam giới địa phương thường chế tạo những chiếc ván trượt dài khoảng 1,6-1,8 m, có khoét lỗ đặt chân và buộc thêm lưới đựng đồ để lướt nhanh trên mặt bùn, giúp tăng hiệu quả di chuyển và đánh bắt.

Đặt bẫy tre: Người dân uốn cong thân tre, gắn dây cước thòng lọng đặt trước cửa hang cá. Khi cá bò ra sẽ mắc bẫy. Cách này cho sản lượng cao hơn nhưng cá thường bị chết nên có giá bán thấp hơn cá sống.

Một người săn cá có kinh nghiệm có thể thu hoạch được khoảng 2-3 kg cá còi mỗi ngày. Với mức giá dao động từ 200.000 đến 250.000 đồng/kg, công việc này mang lại nguồn thu nhập khá ổn định cho người dân vùng ven biển. Không chỉ tiêu thụ trong nước, vài năm trở lại đây, cá còi còn được các thương lái thu mua để xuất khẩu sang Trung Quốc.

Hương vị ẩm thực độc đáo

Bên cạnh sự kỳ lạ về sinh học, cá còi còn hấp dẫn thực khách bởi chất lượng thịt. Thịt cá được đánh giá là béo, chắc, ngọt và được nhiều người ví von là “béo hơn thịt lợn”.

Cá còi có thể chế biến thành nhiều món ăn đa dạng như nướng, chiên giòn, nấu canh chua, rim mặn ngọt hoặc kho tiêu. Trong đó, món cá còi kho tiêu đậm đà, ăn kèm với cơm nóng là món ăn được thực khách ưa chuộng nhất.