Câu: 'Đất có lề, quê có thói' là gì? Đặt tên họ theo tập quán của các vùng miền được không?

16:25 13/11/2024

'Đất có lề, quê có thói' được hiểu là gì? Đặt tên họ theo tập quán của các vùng miền có được không? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một số thông tin liên quan đến vấn đề này.

"Đất có lề, quê có thói" được hiểu là gì?

- "Đất có lề" tức là lề luật là những thói quen, quy định quy tắc, thông lệ… của địa phương hay của cộng đồng dân cư của người nào đó. Ta thường nghe nói tới lề lối, lề luật, lề phép…

- Còn "Quê có thói" nghĩa là thói quen, thói tục, thói cách, cách thức, tục lệ, tập quán, phong tục…

- Nghĩa của câu "Đất có lề, quê có thói" gần giống với câu "Đất có Thổ Công, sông có Hà Bá" hoặc "Nhập gia tùy tục".

Theo đó, "Đất có lề, quê có thói" có nghĩa là ở địa phương nào thì cũng có những luật lệ, phong tục, thói quen. Khi đến địa phương đó chúng ta phải hiểu biết, tôn trọng lề luật, tập tục của họ để ứng xử cho phù hợp. Có những thói quen, lề luật ở đất khách không giống quê mình nhưng bản thân ta vẫn phải tôn trọng, tránh bị cho là kém duyên, hoặc nặng nề hơn là vi phạm quy tắc, quy định, luật lệ ở địa phương đó.

Ngoài ra, câu tục ngữ còn chỉ một số đặc điểm tập quán riêng ở một số khu vực như ở một số có những tập quán đặt tên họ khác so với nhiều vùng như:

- Đối với đồng bào dân tộc thiểu số Châu Mạ, tỉnh Lâm Đồng thì phần “họ” được dùng để phân biệt giữa người nam và người nữ (nam giới mang họ K’ như K’Nhất, K’Quyn..., nữ giới mang họ Ka như Ka Rêm, Ka Hệp...), ngoài ra không sử dụng bất kỳ họ nào khác. Trường hợp con trai do người mẹ đơn thân sinh ra, mẹ mang họ Ka nhưng con trai phải mang họ K’ để tránh nhầm lẫn là giới tính nữ.

- Hoặc một số tập quán khác không đặt họ như: Tập quán của người Ba Na ở Tây Nguyên, Bình Định, Phú Yên; người Brâu, người Xơ-đăng ở Kon Tum; người Mã Liềng ở huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình), Hương Khê (Hà Tĩnh)... thì người con trai dân tộc Ba Na thường gọi là Yang Danh, con gái thường gọi là: Thưr, Thớp, Yung, Blui, Aying, Klrot, Blinh, Chơ, Y owu, Nhiêng, Đim, Đech, Njưk…

Quy định đặt họ tên

"Đất có lề, quê có thói" là gì?

Đặt tên họ theo tập quán của các vùng miền có được pháp luật công nhận không?

Căn cứ theo Điều 5 Bộ luật dân sự 2015 quy định về việc áp dụng tập quán như sau:

Áp dụng tập quán

- Tập quán là quy tắc xử sự có nội dung rõ ràng để xác định quyền, nghĩa vụ của cá nhân, pháp nhân trong quan hệ dân sự cụ thể, được hình thành và lặp đi lặp lại nhiều lần trong một thời gian dài, được thừa nhận và áp dụng rộng rãi trong một vùng, miền, dân tộc, cộng đồng dân cư hoặc trong một lĩnh vực dân sự.

- Trường hợp các bên không có thỏa thuận và pháp luật không quy định thì có thể áp dụng tập quán nhưng tập quán áp dụng không được trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại Điều 3 của Bộ luật này.
Do đó, những tập quán được áp dụng trong giao dịch dân sự phải là các tập quán đã được hình thành trong đời sống dân sự cụ thể, đã được thực hiện và sử dụng thường xuyên được cộng đồng thừa nhận.

Căn cứ tại khoản 2, khoản 3 Điều 26 Bộ luật dân sự 2015 quy định đối với việc đặt tên cho con như sau:

Quyền có họ, tên

- Họ của cá nhân được xác định là họ của cha đẻ hoặc họ của mẹ đẻ theo thỏa thuận của cha mẹ; nếu không có thỏa thuận thì họ của con được xác định theo tập quán. Trường hợp chưa xác định được cha đẻ thì họ của con được xác định theo họ của mẹ đẻ.

[...]

- Việc đặt tên bị hạn chế trong trường hợp xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác hoặc trái với các nguyên tắc cơ bản của pháp luật dân sự quy định tại Điều 3 của Bộ luật này.
Tên của công dân Việt Nam phải bằng tiếng Việt hoặc tiếng dân tộc khác của Việt Nam; không đặt tên bằng số, bằng một ký tự mà không phải là chữ.”

Theo đó, họ của cá nhân có thể xác định theo tập quán nếu cha mẹ không có thỏa thuận họ của con theo cha đẻ hoặc mẹ đẻ. Tuy nhiên, họ của con vẫn phải đảm bảo theo họ cha hoặc họ mẹ.

Ngoài ra, tên của Công dân Việt Nam có thể bằng tiếng dân tộc khác của Việt Nam, không đặt tên bằng số, bằng một ký tự mà không phải là chữ.

Như vậy, câu tục ngữ "Đất có lề, quê có thói" nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu và tôn trọng sự đa dạng văn hóa trong các phong tục tập quán của các vùng miền khác nhau.

Hoàng Mai (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/cau-dat-co-le-que-co-thoi-la-gi-dat-ten-ho-theo-tap-quan-cua-cac-vun.. Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/cau-dat-co-le-que-co-thoi-la-gi-dat-ten-ho-theo-tap-quan-cua-cac-vung-mien-duoc-khong-vz105946.html

Lưu ý để đi metro TP.HCM miễn phí trong ngày 2/9

Lưu ý để đi metro TP.HCM miễn phí trong ngày 2/9

Tin trong ngày - 1 ngày, 3 giờ trước

Ngày 28/8, Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 TPHCM cho biết sẽ triển khai chương trình miễn phí 100% giá vé cho hành khách đi tuyến metro số 1 (Bến...

Du khách ở châu Phi thấy đầy 'ngọc thạch' dưới chân, nhưng hướng dẫn viên cảnh báo: Tuyệt đối không được nhặt mang về

Du khách ở châu Phi thấy đầy 'ngọc thạch' dưới chân, nhưng hướng dẫn viên cảnh báo: Tuyệt đối không được nhặt...

Tin trong ngày - 1 ngày, 3 giờ trước

Ngày nay kinh tế phát triển mạnh mẽ, đời sống vật chất được nâng cao, con người không chỉ dừng lại ở nhu cầu cơ bản mà còn muốn tận hưởng, khám phá nhiều...

Bỏ tiền triệu mua máy lọc không khí, nhiều người nhận về một 'cú lừa'?

Bỏ tiền triệu mua máy lọc không khí, nhiều người nhận về một 'cú lừa'?

Tin trong ngày - 1 ngày, 3 giờ trước

Người tiêu dùng có thể bỏ ra một số tiền lớn mua máy lọc không khí nhưng lại không biết mình đang đầu tư vào sản phẩm có thực sự hiệu quả và an...

'Kho báu dưới lòng đất' ở vùng Tây Bắc Việt Nam: Sở hữu 1 loại 'vàng' có trữ lượng vượt trên cả Mỹ

'Kho báu dưới lòng đất' ở vùng Tây Bắc Việt Nam: Sở hữu 1 loại 'vàng' có trữ lượng vượt trên cả...

Kiến thức - 1 ngày, 5 giờ trước

Với nguồn tài nguyên vừa mới phát hiện này, Việt Nam có cơ hội lớn nếu có chiến lược khai thác và chế biến sâu hợp lý.

Kể từ nay: Người đi xe máy phải đổi Bằng lái xe theo mẫu mới nếu không sẽ bị phạt đến 6.000.000 đồng, đúng không?

Kể từ nay: Người đi xe máy phải đổi Bằng lái xe theo mẫu mới nếu không sẽ bị phạt đến 6.000.000...

Tin trong ngày - 1 ngày, 5 giờ trước

Có thông tin cho rằng, người đi xe máy bắt buộc phải đổi bằng lái xe theo mẫu mới nếu không sẽ bị phạt đến 6 triệu đồng, vậy thực hư của việc này...

Cụ ông phát hiện cây gỗ hóa ngọc dài 30m trong lúc làm ruộng: Chuyên gia định giá hàng trăm tỷ đồng

Cụ ông phát hiện cây gỗ hóa ngọc dài 30m trong lúc làm ruộng: Chuyên gia định giá hàng trăm tỷ đồng...

Kiến thức - 1 giờ, 7 phút trước

Việc phát hiện khối gỗ hóa ngọc dài 30m không chỉ là minh chứng cho sự kỳ diệu của tự nhiên mà còn là lời nhắc nhở về những kho báu tiềm ẩn vẫn...

5 ngành nghề được dự báo dễ xin việc nhất trong 5-10 năm tới

5 ngành nghề được dự báo dễ xin việc nhất trong 5-10 năm tới

Tin trong ngày - 1 giờ, 14 phút trước

Những ngành nghề này được dự báo sẽ rất hot và dễ xin việc trong thời gian 5-10 năm tới khi nhu cầu thị trường khát nhân lực.

Những con giáp nào may mắn vào ngày Chủ Nhật, ngày 31 tháng 8, tức mùng 9 tháng 7 âm lịch?

Những con giáp nào may mắn vào ngày Chủ Nhật, ngày 31 tháng 8, tức mùng 9 tháng 7 âm lịch?

Đời sống số - 1 giờ, 23 phút trước

Chủ Nhật, ngày 31 tháng 8, ngày mùng 9 tháng 7 âm lịch, đại diện cho năm Tỵ, tháng Giáp Thân và ngày Nhân Thân. Với sự kết hợp này, con giáp nào sẽ...

Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam làm điều đặc biệt cho hàng vạn du khách trong 4 ngày dịp Quốc khánh 2/9

Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam làm điều đặc biệt cho hàng vạn du khách trong 4 ngày dịp Quốc...

Tin trong ngày - 1 giờ, 26 phút trước

Nhằm chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam sẽ mở cửa đón khách tham quan miễn phí hoàn toàn trong dịp nghỉ lễ lớn...

Sau khi sinh con, MC Mai Ngọc đối mặt với nguy cơ sức khoẻ nào?

Sau khi sinh con, MC Mai Ngọc đối mặt với nguy cơ sức khoẻ nào?

Chuyện làng sao - 2 giờ, 31 phút trước

Khi con đầu lòng được khoảng 4 tháng, MC Mai Ngọc thừa nhận gặp khó khăn trong việc di chuyển.

Đen Vâu - Hoàng Thuỳ Linh xuất hiện cạnh nhau sau khi lộ clip 'chung một nhà'...

Tại sao chúng ta thích thay ốp lưng điện thoại thường xuyên, còn người nước ngoài lại hiếm khi làm vậy?

Tại sao chúng ta thích thay ốp lưng điện thoại thường xuyên, còn người nước ngoài lại hiếm khi làm vậy?

Kiến thức - 2 giờ, 34 phút trước

Khi sở hữu một chiếc điện thoại di động mới, điều đầu tiên chúng ta làm là gắn một chiếc ốp lưng vào chiếc điện thoại yêu quý của mình, hy vọng nó sẽ...

Tại sao nhà cửa người Nhật lại gọn gàng và sạch sẽ đến vậy? Lý do rất đơn giản này!

Tại sao nhà cửa người Nhật lại gọn gàng và sạch sẽ đến vậy? Lý do rất đơn giản này!

Kiến thức - 2 giờ, 34 phút trước

Tôi tin rằng nhiều người sẽ gặp phải vấn đề này. Họ vừa mới dọn dẹp nhà cửa xong, nhưng chỉ trong chớp mắt, nhà lại bẩn trở lại. Họ cứ tưởng mình đã...

Hà Nội rút ngắn lộ trình 5 năm và mở rộng phạm vi cấm xe gây ô nhiễm

Hà Nội rút ngắn lộ trình 5 năm và mở rộng phạm vi cấm xe gây ô nhiễm

Tin trong ngày - 2 giờ, 56 phút trước

Thành phố Hà Nội đang lấy ý kiến sửa đổi nghị quyết vùng phát thải thấp, trong đó đưa ra lộ trình thực hiện sớm hơn, diện cấm, hạn chế phương tiện rộng hơn...

Lộ diện 5 đại kỵ về những kiểu tóc trong tháng cô hồn, ai phạm dễ xui xẻo cả tháng

Lộ diện 5 đại kỵ về những kiểu tóc trong tháng cô hồn, ai phạm dễ xui xẻo cả tháng

Kiến thức - 2 giờ, 5 phút trước

Vào tháng 7 âm, ngoài các tập tục quen thuộc như không cắt móng tay ban đêm, không phơi quần áo ngoài trời, nhiều người còn truyền tai nhau về những cấm kỵ liên...

Giỏi mà thiếu những kỹ năng này coi như bỏ: Phân tích 63.000 tin tuyển dụng, chỉ ra yếu tố quyết định lương cao hay lẹt đẹt

Giỏi mà thiếu những kỹ năng này coi như bỏ: Phân tích 63.000 tin tuyển dụng, chỉ ra yếu tố quyết định...

Doanh nghiệp - 2 giờ, 11 phút trước

Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, kỹ năng mềm ngày càng được xem là yếu tố then chốt song hành cùng chuyên môn khi đánh giá ứng viên.

Ngành chỉ duy nhất 1 trường đào tạo tại Việt Nam, điểm sàn 20: Tốt nghiệp đi làm nhận lương hàng trăm triệu đồng

Ngành chỉ duy nhất 1 trường đào tạo tại Việt Nam, điểm sàn 20: Tốt nghiệp đi làm nhận lương hàng trăm...

Kiến thức - 2 giờ, 21 phút trước

Ngành học đặc thù này đồng thời giữ mức điểm sàn cao nhất trong tất cả các phương thức xét tuyển tại Học viện.

Chính phủ yêu cầu tặng quà người dân 100.000 đồng dịp Quốc khánh 1 lần theo hộ gia đình

Chính phủ yêu cầu tặng quà người dân 100.000 đồng dịp Quốc khánh 1 lần theo hộ gia đình

Dòng sự kiện - 2 giờ, 27 phút trước

Hơn 10.700 tỷ đồng sẽ được chi để tặng quà nhân dân nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9.

Theo Quy định mới nhất: Điều khiển xe máy mới mua chưa có Đăng ký xe ra đường có bị CSGT tịch thu không?

Theo Quy định mới nhất: Điều khiển xe máy mới mua chưa có Đăng ký xe ra đường có bị CSGT tịch...

Kiến thức - 3 giờ, 56 phút trước

Việc xe máy mới mua chưa có Đăng ký xe chính thức nhưng thường sẽ có Đăng ký xe tạm thời, tuy nhiên người dân phải chú ý thực hiện đúng quy định của...

Kể từ nay đến hết 31/12/2025: Người sinh vào 3 năm này sẽ được hưởng quyền lợi đặc biệt khi làm thẻ căn cước mới

Kể từ nay đến hết 31/12/2025: Người sinh vào 3 năm này sẽ được hưởng quyền lợi đặc biệt khi làm thẻ...

Kiến thức - 3 giờ, 26 phút trước

Trong năm 2025, 3 đối tượng này nên nhanh chóng đi làm căn cước công dân để không mất quyền lợi.

Danh mục các bệnh được nghỉ ốm đau dài ngày theo quy định mới

Danh mục các bệnh được nghỉ ốm đau dài ngày theo quy định mới

Tin trong ngày - 4 giờ, 57 phút trước

Theo BHXH Việt Nam, người lao động tham gia BHXH khi mắc một số bệnh nhất định sẽ được xem là trường hợp cần điều trị dài ngày và được nghỉ việc hưởng chế...

Từ 1/9/2025: Hàng triệu người điều khiển phương tiện ra đường cần chú ý quy định mới này kẻo bị phạt nặng

Từ 1/9/2025: Hàng triệu người điều khiển phương tiện ra đường cần chú ý quy định mới này kẻo bị phạt nặng...

Tin trong ngày - 4 giờ, 27 phút trước

Người điều khiển phương tiện tham gia giao thông đường bộ phải bảo đảm điều kiện sức khỏe phù hợp với từng loại phương tiện được phép điều khiển.

'Món ăn khoái khẩu' của cây lưỡi hổ chỉ có 2 loại, dùng sớm và hoa nở sớm, tăng trưởng không ngừng

'Món ăn khoái khẩu' của cây lưỡi hổ chỉ có 2 loại, dùng sớm và hoa nở sớm, tăng trưởng không ngừng...

Kiến thức - 5 giờ, 48 phút trước

Cây lưỡi hổ không thường nở hoa, vì vậy nếu chúng nở hoa, bạn nên trân trọng chúng vì chúng mang ý nghĩa may mắn và những điều tốt đẹp đang đến.

Trường đại học nào được thủ khoa các khối thi năm 2025 lựa chọn?

Trường đại học nào được thủ khoa các khối thi năm 2025 lựa chọn?

Tin trong ngày - 5 giờ, 56 phút trước

Sau khi điểm chuẩn các trường đại học được công bố, chân dung và lựa chọn của những thí sinh đạt điểm cao nhất cả nước trong kỳ tuyển sinh 2025 đã chính thức...

5 lĩnh vực kinh doanh “hốt bạc” trong tương lai, cơ hội phát triển rộng mở với thu nhập không giới hạn

5 lĩnh vực kinh doanh “hốt bạc” trong tương lai, cơ hội phát triển rộng mở với thu nhập không giới hạn...

Tin trong ngày - 5 giờ, 11 phút trước

Trong tương lai, có nhiều mặt hàng, dịch vụ kinh doanh sẽ rất phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của đại đa số dân chúng. Nếu biết trước và sử...

Ô tô, xe máy đi quá vạch dừng đèn đỏ sau đó lùi lại đúng quy định thì có bị xử phạt không?

Ô tô, xe máy đi quá vạch dừng đèn đỏ sau đó lùi lại đúng quy định thì có bị xử phạt...

Kiến thức - 5 giờ, 22 phút trước

Nhiều người thắc mắc: Hành vi điều khiển xe vượt quá vạch dừng khi đèn đỏ, rồi lùi lại phía sau vạch thì có bị coi là vi phạm hay không?