Căn bệnh chiếm 31% ca tử vong mỗi năm, tưởng chỉ có ở người già, ngay cả những người ngoài 20 tuổi cũng dính, một quan niệm sai lầm mà người Việt vẫn truyền tai nhau

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm căn bệnh này cướp đi gần 20 triệu sinh mạng, trở thành nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Đáng chú ý, một tỷ lệ lớn trong số các ca tử vong xảy ra ở những người dưới 70 tuổi, cho thấy bệnh tim không còn chỉ là vấn đề của người cao tuổi.

Tại Việt Nam, các chuyên gia cũng ghi nhận xu hướng bệnh tim mạch ngày càng trẻ hóa, với nhiều trường hợp mới ngoài 20 tuổi đã phải nhập viện vì các biến cố tim mạch nguy hiểm.

Không chỉ riêng người già, bệnh tim mạch ngày càng trẻ hoá

Người trẻ mắc bệnh tim ngày càng nhiều

Nếu trước đây bệnh nhân tim mạch chủ yếu là người lớn tuổi thì hiện nay, các bệnh viện liên tục tiếp nhận những người ở độ tuổi 20-30 mắc tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, xơ vữa động mạch, thậm chí nhồi máu cơ tim cấp.

ThS.BS Nguyễn Danh Quý, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đại học Phenikaa tiết lộ xu hướng trẻ hóa các bệnh lý tim mạch đang diễn ra ngày càng rõ rệt. Không chỉ người trưởng thành, nhiều học sinh THPT và sinh viên năm nhất cũng đã được phát hiện mắc các bệnh như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, béo phì hay xơ vữa động mạch ngoại biên.

Vị chuyên gia cho biết bản thân từng trực tiếp can thiệp cấp cứu cho một bệnh nhân chỉ mới 24 tuổi bị nhồi máu cơ tim cấp. Thực tế này cho thấy bệnh tim mạch không còn là căn bệnh chỉ xuất hiện ở người lớn tuổi mà đang có xu hướng tấn công cả những người còn rất trẻ.

Theo American College of Cardiology, tỷ lệ nhồi máu cơ tim ở nhóm dưới 40 tuổi đang gia tăng trong những năm gần đây. Không ít bệnh nhân hoàn toàn bất ngờ khi được chẩn đoán vì trước đó họ luôn cho rằng mình còn trẻ và khỏe mạnh.

Tại Việt Nam, WHO ước tính bệnh tim mạch hiện chiếm khoảng 31% tổng số ca tử vong hằng năm, trở thành gánh nặng lớn đối với hệ thống y tế.

Lối sống hiện đại đang khiến trái tim "già" nhanh hơn

Theo các chuyên gia, sự trẻ hóa của bệnh tim mạch phản ánh rõ những thay đổi trong lối sống của giới trẻ.

Thay vì lao động chân tay hay vận động thường xuyên như trước đây, nhiều người dành phần lớn thời gian ngồi trước máy tính, ít vận động, thường xuyên thức khuya, chịu áp lực công việc kéo dài và duy trì chế độ ăn uống thiếu lành mạnh.

Theo bác sĩ Nguyễn Danh Quý, một trong những rào cản lớn trong phòng ngừa bệnh tim mạch hiện nay là quan niệm sai lầm của nhiều người trẻ khi cho rằng đây chỉ là căn bệnh của người lớn tuổi.

Ông cho biết phần lớn người trẻ đều biết trong gia đình có người mắc tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu, nhưng lại mặc định đó là những bệnh lý gắn với tuổi già. Không ít người khi xuất hiện các triệu chứng như đau tức ngực, tim đập nhanh, khó thở hay mệt mỏi kéo dài lại cho rằng nguyên nhân chỉ là áp lực công việc, mất ngủ hoặc căng thẳng. Họ thường tự nghỉ ngơi hoặc dùng thuốc giảm đau thay vì đi khám. Chính suy nghĩ này khiến nhiều người trở nên chủ quan, ít quan tâm đến việc kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng như xây dựng lối sống để bảo vệ tim mạch ngay từ khi còn trẻ.

"Còn trẻ thì chưa mắc bệnh tim" là quan niệm đặc biệt nguy hiểm

Một trong những nguyên nhân khiến bệnh tim ở người trẻ ngày càng phổ biến là nhận thức chưa đầy đủ về nguy cơ.

Nhiều người chỉ nghĩ đến việc đo huyết áp, kiểm tra mỡ máu hoặc khám tim khi bước vào tuổi trung niên. Trong khi đó, các yếu tố nguy cơ như béo phì, rối loạn lipid máu hay tăng huyết áp có thể xuất hiện từ rất sớm và âm thầm tích lũy trong nhiều năm.

Các chiến dịch truyền thông trước đây cũng thường tập trung vào nhóm người cao tuổi, vô tình khiến giới trẻ có cảm giác mình không thuộc nhóm nguy cơ. Điều này làm giảm sự chủ động trong việc tầm soát và phòng ngừa bệnh.

Những thói quen hàng ngày đang âm thầm làm tổn thương trái tim

Theo WHO, phần lớn bệnh tim mạch có liên quan đến các yếu tố nguy cơ hoàn toàn có thể phòng tránh như hút thuốc lá, ăn nhiều muối và chất béo, lạm dụng rượu bia, ít vận động, béo phì, tăng huyết áp và đái tháo đường.

Đây cũng chính là những yếu tố đang ngày càng phổ biến trong nhóm người trẻ hiện nay.

Bên cạnh đó, áp lực cuộc sống ở các đô thị lớn khiến nhiều người thường xuyên rơi vào tình trạng căng thẳng kéo dài. Stress mạn tính có thể làm tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và thúc đẩy quá trình hình thành các bệnh lý tim mạch.

Theo bác sĩ Nguyễn Danh Quý, người trẻ hiện nay chịu nhiều áp lực về công việc, thường xuyên chạy theo tiến độ, thức khuya và dành quá nhiều thời gian trước màn hình máy tính.

"Thay vì tập thể dục, nhiều người lựa chọn giải trí bằng điện thoại, ngồi quán cà phê hoặc quán nhậu sau giờ làm. Văn hóa uống trà sữa, sử dụng đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn nhiều dầu mỡ, nhiều muối nhưng ít rau xanh cũng đang dần trở thành thói quen đáng lo ngại đối với sức khỏe tim mạch", ông phân tích.

Không ai quá trẻ để bảo vệ trái tim của mình

Các chuyên gia cho rằng việc thay đổi nhận thức về bệnh tim mạch là bước đầu tiên để giảm gánh nặng bệnh tật trong tương lai.

Mỗi người, dù ở bất kỳ độ tuổi nào, cũng nên xây dựng lối sống lành mạnh bằng cách duy trì vận động thường xuyên, ăn uống cân bằng, hạn chế thuốc lá và rượu bia, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ.

Đối với những người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc đang mắc các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn mỡ máu, việc tầm soát sớm càng trở nên cần thiết.

Bệnh tim không chờ đến khi con người bước vào tuổi già mới xuất hiện. Trong bối cảnh các yếu tố nguy cơ đang ngày càng hiện diện từ sớm, suy nghĩ "mình còn trẻ nên sẽ không mắc bệnh tim" có thể trở thành sai lầm nguy hiểm nhất. Chủ động bảo vệ sức khỏe tim mạch ngay từ hôm nay chính là cách hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và bảo vệ chất lượng cuộc sống trong tương lai.