Vị tướng duy nhất trong lịch sử cưới vợ trong hầm Đờ-Cát được đề nghị truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân là ai?

Ngày 26.8, Bộ Quốc phòng đăng công khai danh sách 5 tập thể và 8 cá nhân được đề nghị xét phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân để lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân.

Trong đó có 1 tập thể, 8 cá nhân được đề nghị phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; 4 tập thể được đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới.

Trong danh sách các cá nhân được đề nghị truy tặng có đại tá Cao Văn Khánh, nguyên Phó tư lệnh Quân khu 4, nguyên Tư lệnh Quân khu Trị Thiên. 

Đại tá Cao Văn Khánh, sau này là trung tướng Cao Văn Khánh (1917 - 1980), nguyên Phó tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, được mệnh danh là "vị tướng trí thức”. Trước năm 1945, ông dạy toán ở các học tư thục tại Huế.

Trung tướng Cao Văn Khánh 

Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 nổ ra, ông Khánh cùng đồng đội tham gia khởi nghĩa giành chính quyền ở Huế. Năm 1949, khi Đại đoàn 308 thành lập, ông Khánh được điều ra Việt Bắc giữ chức đại đoàn phó. Từ đây, tên tuổi ông gắn liền với những chiến dịch như: sông Thao, Biên giới 1950 và Điện Biên Phủ.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, khi Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra “quyết định khó khăn nhất” là thay đổi cách đánh từ “đánh nhanh thắng nhanh” sang “đánh chắc tiến chắc”, Đại đoàn 308 được lệnh thay đổi nhiệm vụ từ đánh thọc sâu vào sở chỉ huy Đờ-Cát chuyển sang mở mũi tiến công chiến lược và nghi binh sang Thượng Lào. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, đại đoàn nhận lệnh quay về, kịp tham gia đợt đầu cuộc tiến công tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. 

Tròn 2 tuần sau chiến thắng Điện Biên Phủ, ông Khánh tổ chức lễ cưới cùng bác sĩ quân y Nguyễn Thị Ngọc Toản ngay trong căn hầm của tướng Đờ-Cát. Đây là một đám cưới “độc nhất vô nhị” trong lịch sử Việt Nam, khi đó, cô dâu chú rể chụp ảnh cưới ngay trên xe tăng Pháp bị bắn cháy.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, ông Khánh trực tiếp tham gia chỉ huy ở những chiến dịch nổi tiếng như: Khe Sanh (1968), Đường 9 - Nam Lào (1971), Quảng Trị (1972), Tây nguyên (1974). Đặc biệt, trên cương vị là Phó tổng tham mưu trưởng, ông đã trở thành trợ thủ đắc lực của Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp trong Chiến dịch Hồ Chí Minh năm 1975.

Ngoài tướng Khánh, các cá nhân được đề nghị phong tặng, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Mỹ gồm: thiếu tá Hồ Hữu Lạn, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 3, Sư đoàn 324, Quân khu 4; thượng úy Nguyễn Năng Nguyễn, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 5, Trung đoàn 2, Sư đoàn 9, Quân đoàn 4; thiếu tướng Nguyễn Văn Bứa, nguyên Tư lệnh Quân khu 7; thiếu tá Phạm Quang Bào, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 64, Sư đoàn 320, Mặt trận Tây nguyên; đại úy Nguyễn Văn Chia, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1, Sư đoàn 9, Quân đoàn 4; đại úy Nguyễn Văn Tấn, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 1, Sư đoàn 9, Quân đoàn 4; liệt sĩ Hồ Hải Nam, nguyên Trung đoàn trưởng Trung đoàn 52, Sư đoàn 320, Mặt trận Tây nguyên.

Các tổ chức được đề nghị phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ đổi mới gồm: Sư đoàn 371, Quân chủng Phòng không - Không quân; Lữ đoàn 162, Vùng 4, Quân chủng Hải quân; Lữ đoàn 5, Binh chủng Đặc công; Đoàn kinh tế Quốc phòng 78, Binh đoàn 15.

Bộ Quốc phòng cho biết, thời gian lấy ý kiến các tổ chức, cá nhân được đề nghị phong tặng, truy tặng từ nay đến hết 6/9/2026.