Vị trạng nguyên lỗi lạc là người viết sách toán đầu tiên của Việt Nam, gần 600 năm sau hàng loạt trường học trên khắp cả nước mang tên ông
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, khoa thi Quý Mùi, đời vua Lê Thánh Tông (1463) có tới 4.400 cử nhân dự và chọn được 44 tiến sĩ, và ông là người đỗ đầu.
“Thần đồng toán học” sinh ra giữa vùng quê đồng ruộng
Lương Thế Vinh sinh năm 1441 tại làng Cao Hương, huyện Thiên Bản, trấn Sơn Nam, nay thuộc tỉnh Ninh Bình. Ngay từ nhỏ, cậu bé Vinh đã nổi tiếng thông minh khác thường, đặc biệt có niềm say mê kỳ lạ với những con số và cách đo đạc sự vật quanh mình.

Chân dung quan trạng Lương Thế Vinh.
Tương truyền, một lần cùng bạn bè ngồi dưới gốc cây lớn, cả nhóm tranh luận làm sao biết được chiều cao của cây mà không ai có thể trèo lên. Trong khi đám trẻ loay hoay tìm cách, Vinh chỉ lặng lẽ cắm một chiếc gậy xuống đất, đo bóng của gậy rồi so sánh với bóng cây để tính ra chiều cao. Đám bạn tròn mắt kinh ngạc, cứ ngỡ đó là phép màu.
Tài năng ấy theo ông suốt những năm tháng trưởng thành. Năm 1463, khi mới 23 tuổi, Lương Thế Vinh đỗ Trạng nguyên dưới triều vua Lê Thánh Tông và được người đời gọi bằng cái tên nổi tiếng: Trạng Lường.
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, khoa thi năm ấy có tới 4.400 cử nhân dự và chọn được 44 tiến sĩ, Lương Thế Vinh đỗ đầu. Vua Lê Thánh Tông đã đặc ân ban một lá cờ khoa, tự tay đề tên ba vị khôi khoa kỳ thi ấy thành một bài thơ: “Trạng nguyên Lương Thế Vinh/Bảng nhãn Nguyễn Đức Trinh/Thám hoa Quách Đình Bảo/Thiên hạ cộng tri danh”. “Thiên hạ cộng tri danh” nghĩa là mọi người trong thiên hạ đều biết tên. Từ đó, danh tiếng của Trạng nguyên Lương Thế Vinh vang lừng khắp nước.
Người viết sách toán đầu tiên của Việt Nam
Sau khi đỗ đại khoa, Lương Thế Vinh không chỉ làm quan hay sáng tác thơ văn như nhiều danh sĩ cùng thời. Ông dành phần lớn tâm huyết cho toán học, lĩnh vực còn rất mới mẻ trong xã hội phong kiến lúc bấy giờ.
Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là “Đại thành toán pháp”, được xem là cuốn sách giáo khoa toán học đầu tiên của Việt Nam. Cuốn sách hệ thống hóa kiến thức tính toán, đo lường, chia ruộng đất, cân đong… phục vụ trực tiếp đời sống người dân và công việc quản lý của triều đình.
Điều đặc biệt là “Đại thành toán pháp” không chỉ tồn tại như một công trình học thuật mà còn được đưa vào chương trình thi cử và sử dụng suốt khoảng 450 năm, điều hiếm có trong lịch sử giáo dục Việt Nam.

Lương Thế Vinh là người viết sách toán đầu tiên của Việt Nam.
Ngoài “Đại thành toán pháp”, ông còn để lại nhiều tác phẩm giá trị khác như “Khải minh toán học” hay “Hý phường phả lục”, công trình lý luận đầu tiên về nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam.
Không dừng lại ở lý thuyết, Lương Thế Vinh còn chế tạo bàn tính gẩy dành cho người Việt. Trong thời kỳ chưa có máy tính hay công cụ hiện đại, chiếc bàn tính ấy trở thành vật dụng quen thuộc trong đời sống, từ buôn bán, đo đạc đến thu thuế và xây dựng.
Giai thoại khiến sứ thần nhà Minh nể phục
Tên tuổi Lương Thế Vinh còn gắn với nhiều giai thoại nổi tiếng về trí tuệ.
Tương truyền, khi sứ thần nhà Minh sang Đại Việt và thách thức: “Làm sao cân được một con voi mà không giết nó?”, Lương Thế Vinh lập tức nghĩ ra cách cho voi đứng lên thuyền, đánh dấu mực nước rồi thay voi bằng đá để cân.
Khi sứ thần tiếp tục hỏi cách đo độ dày của một tờ giấy mà không được xé ra, ông liền lấy cả quyển sách đo tổng độ dày rồi chia cho số trang.
Sự nhanh trí ấy khiến vị sứ thần phải thốt lên: “Nước Nam quả lắm người tài!”.

Trường THCS & THPT Lương Thế Vinh tại Hà Nội.
Gần 600 năm sau, tên tuổi vẫn phủ khắp trường học cả nước
Lương Thế Vinh qua đời năm 1496, hưởng thọ 56 tuổi. Gần 600 năm trôi qua, tên tuổi của ông vẫn được hậu thế nhắc nhớ như biểu tượng của trí tuệ và tinh thần hiếu học Việt Nam. Hàng loạt trường học trên khắp cả nước mang tên Lương Thế Vinh, từ Ninh Bình, Đồng Nai cho tới Hà Nội.
Đặc biệt, Trường THCS & THPT Lương Thế Vinh tại Hà Nội hiện là một trong những ngôi trường có điểm đầu vào cao bậc nhất Thủ đô, nổi tiếng với thành tích học tập và chất lượng đào tạo môn Toán.
Từ cậu bé say mê đo bóng cây giữa làng quê Bắc Bộ đến vị Trạng nguyên để lại cuốn sách toán đầu tiên của dân tộc, Lương Thế Vinh đã trở thành tượng đài tri thức mà nhiều thế hệ người Việt vẫn luôn kính trọng và tự hào.
'Nữ hoàng sân khấu' là một trong tứ đại mỹ nhân Sài Gòn: Tài sắc vẹn toàn nhưng ra đi thương tâm khi mới 36 tuổi
NSƯT Thanh Nga là biểu tượng hiếm có của sân khấu cải lương Việt Nam, hội tụ cả tài năng, nhan sắc và sức hút đặc biệt. Bà là nữ nghệ sĩ đầu tiên dù đã qua đời nhưng vẫn được truy tặng danh hiệu nghệ sĩ ưu tú.
Chuyện mẹ chồng - nàng dâu của Nam Phương Hoàng hậu: Cũng mâu thuẫn như người thường và nguyên nhân những bất hòa ít ai biết
Sở hữu nhan sắc, học vấn cùng cách cư xử khéo léo, Nam Phương Hoàng hậu vẫn không tránh khỏi những mâu thuẫn với mẹ chồng. Trong khi đó, nhiều người cho rằng, mối quan hệ giữa Đức Từ Cung và 'thứ phi' Mộng Điệp lại khá khăng khít.
'Mỹ nữ đẹp nhất phố Hàng Ngang': Nhan sắc khiến cả Hà Thành si mê và cuộc đời đầy bi kịch, đám tang không người than khóc
Sở hữu nhan sắc khuynh thành nhưng cuộc đời của giai nhân này lại có cái kết vô cùng bi thảm.
Tiền giấy xuất hiện ở Việt Nam từ khi nào, ai là người nghĩ ra?
Nhiều người không hề biết rằng, những tờ tiền giấy mà chúng ta đang để trong ví, đang tiêu hằng ngày có một lịch sử hết sức thú vị. Trong lịch sử Việt Nam, việc tiền giấy xuất hiện lần đầu tiên vào cuối thế kỷ 14 đã đánh dấu bước thử nghiệm quan trọng trong quản lý tài chính - tiền tệ.
Thân thế của gia đình giàu có bậc nhất Hà Nội một thời: Hiến tặng Nhà nước hơn 5.000 lượng vàng, bố được đặt tên đường, 3 mẹ con được Bác Hồ đặt tên
Ngôi nhà 48 Hàng Ngang được gia đình dành làm nơi làm việc của cán bộ cách mạng, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo Bản Tuyên ngôn Độc lập.
Người lính Việt duy nhất được Tổng thống Putin đích thân mời thăm nước Nga: Từng làm cận vệ của Bác Hồ, là nhà sử học nổi tiếng
'Tôi rất quý những người đã được gần gũi với Hồ Chủ tịch. Ngày mai tôi về nước, tôi mời ông và phu nhân sang thăm Nga cùng tôi', ông bồi hồi nhớ lại khoảnh khắc được Tổng thống Putin đích thân mời sang thăm nước Nga.
Liên kết hữu ích
Tiền giấy xuất hiện ở Việt Nam từ khi nào, ai là người nghĩ ra?
Nhiều người không hề biết rằng, những tờ tiền giấy mà chúng ta đang để trong ví, đang tiêu hằng ngày có một lịch sử hết sức thú vị. Trong lịch sử Việt Nam, việc tiền giấy xuất hiện lần đầu tiên vào cuối thế kỷ 14 đã đánh dấu bước thử nghiệm quan trọng trong quản lý tài chính - tiền tệ.
Thân thế của gia đình giàu có bậc nhất Hà Nội một thời: Hiến tặng Nhà nước hơn 5.000 lượng vàng, bố được đặt tên đường, 3 mẹ con được Bác Hồ đặt tên
Ngôi nhà 48 Hàng Ngang được gia đình dành làm nơi làm việc của cán bộ cách mạng, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh soạn thảo Bản Tuyên ngôn Độc lập.
Người lính Việt duy nhất được Tổng thống Putin đích thân mời thăm nước Nga: Từng làm cận vệ của Bác Hồ, là nhà sử học nổi tiếng
'Tôi rất quý những người đã được gần gũi với Hồ Chủ tịch. Ngày mai tôi về nước, tôi mời ông và phu nhân sang thăm Nga cùng tôi', ông bồi hồi nhớ lại khoảnh khắc được Tổng thống Putin đích thân mời sang thăm nước Nga.
Bạch Công Tử, tay chơi bậc nhất trời Nam với những cuộc tình và màn đốt tiền đã thành giai thoại: Cuối đời bi thảm, chết không có đất chôn
Tại xứ Mỹ Tho xưa, Bạch Công Tử Lê Công Phước nổi tiếng là "dân chơi khét tiếng trời nam” bởi tính tiêu tiền xa hoa và những câu chuyện đã trở thành giai thoại.
Hé lộ nhật ký 'yêu vợ' của Tưởng Giới Thạch với Tống Mỹ Linh: 'Không có em bên cạnh, anh khó giữ bình tĩnh giữa phong ba'
Không ngờ một nhà lãnh đạo quân sự, chính trị gia quyền lực, gai góc như Tưởng Giới Thạch lại phải nhẹ nhàng, mềm mỏng với người vợ Tống Mỹ Linh. Trong cuốn nhật ký của ông đã nói lên tất cả.
"Tam Quốc diễn nghĩa" có nghĩa là gì? Tại sao lại trở thành một trong "Tứ đại danh tác" của văn học Trung Hoa?
Trải qua nhiều thế kỷ, "Tam Quốc diễn nghĩa" của nhà văn La Quán Trung vẫn giữ vững vị thế là một trong những tác phẩm vĩ đại nhất của văn học cổ điển Trung Hoa.
Thông tin bất ngờ về thầy giáo bị giữ khẩn cấp trong vụ điểm Toán cao bất thường ở Tuyên Quang: 2 năm liên tiếp đạt giải học sinh giỏi quốc gia môn Toán
Từ những năm học phổ thông, Duy đã đạt nhiều thành tích như giải Nhì học sinh giỏi toàn diện cấp tỉnh, giải Nhất học sinh giỏi Tin học cấp tỉnh, giải Nhì học sinh giỏi Toán cấp tỉnh và hai năm liên tiếp đạt giải học sinh giỏi quốc gia môn Toán.
Ốc Thanh Vân và chồng Trí Rùa không còn sống chung tại Úc
Lý do Ốc Thanh Vân và chồng Trí Rùa không còn sống chung tại Úc khiến nhiều người tò mò.
Xem tử vi ngày 7 tháng 7: Con giáp nào cần thận trọng? Xem giờ tốt, giờ xấu trong ngày
Thứ Ba, ngày 7 tháng 7, tức ngày 23 tháng 5 âm lịch, năm Bính Ngọ, tháng Giáp Ngọ, ngày Nhâm Ngọ.
Cô gái 'đếm tiền' cho tỷ phú Phạm Nhật Vượng tại VinFast là ai?
Bà Nguyễn Thị Lan Anh - người Hà Tĩnh là Giám đốc Tài chính VinFast, sinh ra trong một gia đình truyền thống có bố mẹ là giáo viên.
Những người sinh vào các tháng sau lịch âm thường trở nên "giàu có" hơn khi về già!
Trong văn hóa phương Đông, lịch âm (lịch nông nghiệp) có ảnh hưởng sâu sắc và được sử dụng rộng rãi trong các lễ hội truyền thống, nghi lễ, thậm chí cả để dự đoán vận mệnh cá nhân.
Tử vi 12 con giáp ngày 7/7/2026: Tuổi Mùi có quý nhân hỗ trợ, Dần cần kiên nhẫn trong công việc
Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, tình duyên, cuộc sống,... của 12 con giáp trong ngày 7/7/2026.
"Lá thư đánh ghen" vỏn vẹn 66 chữ nhưng vẫn khiến nhiều thế hệ sau "nể phục" Nam Phương Hoàng hậu
Sau khi ê-kíp Hoàng Hậu Cuối Cùng chính thức công bố dàn diễn viên, bộ phim nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của khán giả. Đặc biệt, sự trở lại màn ảnh rộng của Tăng Thanh Hà sau 13 năm với vai Nam Phương Hoàng hậu đã tạo nên nhiều cuộc tranh luận và kỳ vọng.
Sao Việt 6/7: Phi Hùng phải lên tiếng về thông tin cưới 'mẹ đơn thân' Ngọc Lan; Võ Hạ Trâm nghẹn ngào tiễn biệt nghệ sĩ Bạch Vân
Tin sao Việt 6/7: Mạng xã hội từng xôn xao trước thông tin ca sĩ Phi Hùng chuẩn bị kết hôn với diễn viên Ngọc Lan chỉ từ một bức ảnh chụp chung của cả hai. "Cô đi thanh thản cô nhé", Võ Hạ Trâm xót xa nói lời tiễn biệt nghệ sĩ Bạch Vân.
Lộ diện người vợ tào khang của tỷ phú Hồ Hùng Anh, từng là 1 trong 3 vị phụ nhân giàu nhất sàn chứng khoán Việt Nam
Nắm giữ tài sản lớn, bà Thủy cũng là người giàu thứ 13 trong danh sách người giàu nhất trên sàn chứng khoán Việt (số liệu tính đến tháng 7/2021).
Con trai Ngô Kiến Huy: Vẻ ngoài cực điển trai, cuộc sống hiện tại gây choáng
Jacky Minh Trí là con trai Ngô Kiến Huy và em gái ca sĩ Thanh Thảo nay đã trưởng thành và sở hữu ngoại hình giống bố ruột.
Vụ nổ súng giết người ở Đắk Lắk: Thông tin về doanh nghiệp của nạn nhân
Công ty cổ phần Chứng nhận và Giám định Miền Đông Việt Nam tiền thân là Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Trái cây tươi Đức Phát 168, thành lập ngày 24/5/2023. Công ty này có vốn điều lệ 50 tỷ đồng, tổng số lao động theo đăng ký thuế chỉ 5 người.
Vụ người đàn ông đạp vào đầu nữ sinh sau va chạm giao thông: Công an vào cuộc
Chiều 7/7, đại diện UBND phường Phú Lợi (TP.HCM) cho biết Công an phường đã xác định được danh tính người đàn ông có hành vi đạp vào đầu một cô gái sau vụ va chạm giao thông xảy ra trên địa bàn.
Dự báo thời tiết 8/7: Miền Bắc sắp đón mưa dông
Những ngày tới, miền Bắc tiếp tục có mưa dông vào chiều tối và đêm, cục bộ có mưa to. Thời tiết mát mẻ kéo dài, nắng nóng chưa có dấu hiệu xuất hiện.
Giá vàng hôm nay 8/7 mới nhất: Vàng miếng sụt giảm mạnh, mua một chỉ lỗ một triệu đồng
Thị trường vàng trong nước sáng sớm hôm nay chứng kiến bầu không khí tương đối ảm đạm khi sắc đỏ bao trùm diện rộng.
Vì sao giới giàu sổi lại thích ở chung cư cao tầng, còn hào môn thực sự lại ẩn mình trong 'nhà cao cửa rộng'?
Biệt thự mặt đất là lựa chọn quen thuộc của nhiều gia tộc giàu có không chỉ vì yếu tố riêng tư mà còn xuất phát từ quan niệm phong thủy, kiến trúc và triết lý gìn giữ giá trị qua nhiều thế hệ.
Nghiên cứu của Đại học Harvard đã phát hiện ra rằng những em bé sinh vào ba tháng cụ thể trong năm đặc biệt thông minh
Khi bàn về trí thông minh của trẻ em, người ta thường nghĩ đến yếu tố di truyền và cách nuôi dạy.
Từ ngày 8 đến ngày 21 tháng 7, những người thuộc các con giáp này sẽ được Thần Tài ban phước, tăng tài lộc, tăng tài sản liên tục
Giữa tháng Bảy đã đến, và cái nóng mùa hè mang theo một nguồn năng lượng dồi dào. Nguồn năng lượng dương của trời đất đang âm thầm chuyển hóa thành một cơn gió đông thuận lợi, thổi về phía những người chăm chỉ làm việc và tích lũy của cải đều đặn.
Lệ Hằng (Hoài Thát-chơ của Xin hãy tin em) sau khi bị bắt, ly hôn chồng ở tuổi 51: Mắc suy tim giai đoạn 4
Sau hàng loạt biến cố, diễn viên Lệ Hằng hiện sống bình yên nơi quê nhà.
Có câu: "Đừng bao giờ ngủ quay đầu về hướng đông và chân quay về hướng tây". Câu này có nghĩa là gì?
Văn hóa sâu rộng và phong phú, với lịch sử lâu đời và bao trùm nhiều lĩnh vực. Một trong những nhánh của nó là tục ngữ.
Nét mặt không biết nói dối; cứ nhìn Cristiano Ronaldo mà xem. Cổ gần rộng bằng cả khuôn mặt, trong nhân tướng học gọi đó là "cổ hổ và mặt rộng"
Cổ của Cristiano Ronaldo trông "gần như rộng bằng khuôn mặt" là do nhiều năm tập luyện thể lực chuyên nghiệp cường độ cực cao, giúp tăng cường đáng kể cơ thang và cơ cổ.


















































