Sau khi Bao Công qua đời, vì sao phải dùng tới 21 cỗ quan tài và đưa tang qua 7 cổng thành khác nhau? Hóa ra vị quan thanh liêm này cũng có tâm cơ

Nhắc đến Bao Chửng (Bao Công), người ta thường nhớ ngay đến hình ảnh vị quan thanh liêm, chính trực, không khuất phục trước quyền thế. Với sự công minh nổi tiếng, ông được dân gian tôn xưng là "Bao Thanh Thiên" và trở thành biểu tượng của công lý trong văn hóa Trung Hoa suốt nhiều thế kỷ.

Bao Công nổi tiếng lịch sử là vị quan thanh liêm, chính trực dưới thời Tống Nhân Tông (Ảnh minh họa)

Tuy nhiên, khi Bao Công qua đời, một sự việc đặc biệt đã xảy ra khiến hậu thế không khỏi tò mò. Theo nhiều ghi chép dân gian, trong ngày an táng, có tới 21 cỗ quan tài được khiêng ra khỏi thành cùng lúc. Điều này khiến nhiều người thắc mắc đâu mới là nơi an nghỉ thực sự của vị danh thần nhà Bắc Tống.

Theo một số ghi chép được truyền lại, vào năm 1062, khi lâm bệnh nặng, Bao Chửng đã căn dặn người thân rằng sau khi ông qua đời phải chuẩn bị 21 cỗ quan tài và tổ chức đưa tang qua 7 cổng thành cùng lúc.

Không lâu sau đó, người dân kinh thành Biện Kinh chứng kiến cảnh tượng hiếm thấy. Bảy cổng thành đồng loạt mở cửa, mỗi cổng có ba cỗ quan tài sơn đen giống hệt nhau được đưa ra ngoài theo những hướng khác nhau. Tổng cộng có 21 cỗ quan tài rời thành, khiến không ai biết đâu mới là linh cữu thật của Bao Chửng.

Theo truyền thuyết, việc sử dụng nhiều quan tài không nhằm đánh lạc hướng dân chúng mà xuất phát từ sự cẩn trọng của Bao Công đối với gia đình và người thân sau khi ông qua đời. Trong quan niệm xưa, mồ mả tổ tiên có ảnh hưởng lớn đến vận mệnh con cháu. Bao Chửng là người nổi tiếng cương trực, từng đụng chạm đến không ít thế lực quyền quý nên lo ngại phần mộ của mình có thể bị trả thù hoặc phá hoại.

Vì vậy, việc bố trí nhiều cỗ quan tài được cho là nhằm che giấu vị trí ngôi mộ thật, khiến những người có ý đồ xấu không thể xác định chính xác nơi chôn cất ông.

Đáng chú ý, sau khi quan tài thật được đưa đến nơi an táng, 20 cỗ quan tài còn lại không bị bỏ đi mà được trao tặng cho những gia đình nghèo khó. Trong xã hội phong kiến, quan tài là vật dụng có giá trị lớn, không phải ai cũng đủ khả năng chuẩn bị sẵn cho tuổi già. Vì thế, món quà này được xem là sự giúp đỡ thiết thực đối với người dân có hoàn cảnh khó khăn.

Thời bấy giờ, việc nhận được quan tài không bị coi là điều xui xẻo. Trái lại, chữ "quan tài" còn được liên hệ với ý nghĩa may mắn, tượng trưng cho "thăng quan phát tài", nên nhiều người xem đây là điều tốt lành.

Những câu chuyện về sự thanh liêm và lòng thương dân của Bao Công đã khiến ông nhận được sự kính trọng đặc biệt trong dân gian. Thậm chí, theo một số giai thoại lưu truyền, giới trộm mộ từng truyền tai nhau quy tắc không xâm phạm phần mộ của Bao Chửng vì lo ngại sẽ bị người đời lên án.

Bí ẩn được giải mã sau hơn 900 năm

Trong suốt nhiều thế kỷ, vị trí ngôi mộ thật của Bao Chửng luôn là đề tài gây tranh cãi. Mãi đến năm 1973, trong quá trình thi công tại thành phố Hợp Phì (tỉnh An Huy, Trung Quốc), một quần thể mộ cổ lớn được phát hiện và các nhà khảo cổ lập tức tiến hành khai quật.

Ban đầu, giới chuyên môn tập trung vào ngôi mộ có quy mô lớn nhất trong khu vực. Tuy nhiên, bên trong lại là hài cốt của một phụ nữ. Sau đó, tại một ngôi mộ nhỏ và khá đơn sơ gần đó, các nhà khảo cổ tìm thấy hai mảnh bia mộ bị vỡ, trên đó có dòng chữ xác nhận đây chính là nơi an táng Bao Chửng.

Tuy nhiên, tình trạng ngôi mộ khiến nhiều người bất ngờ. Bia mộ bị đập phá nghiêm trọng, quan tài không còn nguyên vẹn và bên trong chỉ còn lại một số mảnh xương rời rạc, cho thấy nơi đây từng bị phá hoại nặng nề.

Ngôi mộ thật từng bị trả thù sau chiến tranh

Các nghiên cứu sau đó cho thấy Bao Chửng ban đầu không được chôn cất tại ngôi mộ nhỏ được phát hiện năm 1973. Vào năm 1129, khi quân Kim chiếm được Lư Châu trong bối cảnh chiến tranh Nam Tống - Kim, nhiều phần mộ của các danh thần Bắc Tống đã bị phá hủy.

Do có địa vị cao trong lịch sử và được dân chúng vô cùng kính trọng, phần mộ của Bao Chửng trở thành mục tiêu bị trả đũa. Dấu tích khảo cổ cho thấy cửa mộ bị đập vỡ, quan tài bị phá hủy và bia mộ bị cố ý đập nát. Những dấu vết này cho thấy đây không đơn thuần là hành vi trộm mộ mà mang tính chất phá hoại để trút giận.

Sau biến cố đó, hậu duệ họ Bao cùng người dân địa phương đã bí mật thu nhặt hài cốt còn sót lại, đưa về cải táng trong một ngôi mộ nhỏ thuộc khu nghĩa trang gia tộc. Ngôi mộ mới được xây dựng đơn giản, kín đáo nhằm tránh sự chú ý của những kẻ có ý đồ xấu.

Trong khi đó, ngôi mộ cũ bị phá hủy vẫn được giữ lại như một "mộ nghi binh", góp phần khiến vị trí an táng thật của Bao Chửng trở thành bí ẩn suốt nhiều thế kỷ.

Đến năm 1985, khu lăng mộ Bao Công bên bờ sông Bao Hà tại Hợp Phì được phục dựng. Những phần di cốt còn lại của ông, gồm khoảng 35 mảnh xương được tìm thấy qua các đợt khảo cổ, đã được đưa về an táng tại đây.

Dù đã qua đời gần một thiên niên kỷ, hình ảnh vị quan nổi tiếng vì công bằng và chính trực vẫn luôn được người dân nhắc nhớ. Những câu chuyện về Bao Thanh Thiên không chỉ là giai thoại lịch sử mà còn là biểu tượng cho tinh thần liêm chính, tận tụy vì dân mà nhiều thế hệ sau vẫn ngưỡng mộ và học hỏi.