Rời hoàng cung, cuộc đời 5 người con của vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu thay đổi ra sao?

Vua Bảo Đại và Nam Phương Hoàng hậu là vị hoàng đế cuối cùng và vị hoàng hậu cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam. Trong thời gian giữ ngôi vị Hoàng hậu, Nam Phương hạ sinh 5 người con với vua Bảo Đại, gồm Đông cung Hoàng thái tử Nguyễn Phúc Bảo Long, các công chúa Phương Mai, Phương Liên, Phương Dung và Hoàng tử Nguyễn Phúc Bảo Thăng.

Nam Phương Hoàng hậu cùng các con. (Ảnh tư liệu)

Biến cố lịch sử Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã khép lại triều đại phong kiến cuối cùng của Việt Nam. Ngày 30/8/1945, tại Ngọ Môn (Huế), vua Bảo Đại thực hiện lễ thoái vị, trao ấn kiếm cho đại diện Chính phủ lâm thời. Kể từ đó, cựu hoàng mang tên công dân Vĩnh Thụy và được Chủ tịch Hồ Chí Minh mời tham gia Chính phủ với vai trò Cố vấn tối cao.

Sau khi rời Hoàng thành, Nam Phương Hoàng hậu cùng các con chuyển đến sinh sống tại cung An Định bên bờ sông An Cựu. Đến đầu năm 1947, bà đưa các con sang Pháp định cư, khép lại quãng đời gắn bó với hoàng cung và bắt đầu một chương mới nơi xứ người.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử quốc gia, sau khi sang Pháp, Nam Phương Hoàng hậu được thừa hưởng nhiều bất động sản tại Neuilly, đại lộ Opéra (Paris) cùng một số tài sản ở Maroc và Congo. Phần lớn tài sản được chia lại cho các con, còn bản thân bà chỉ giữ trang trại La Perche tại làng Chabrignac, tỉnh Corrèze.

Trang trại rộng khoảng 160 mẫu với gần 100 con bò cùng khu vườn hồng lớn. Tại đây, Hoàng hậu Nam Phương trực tiếp quản lý công việc, chăm sóc con cái, đọc sách và tham gia các hoạt động của giáo xứ địa phương.

Điều đặc biệt là dù có điều kiện kinh tế dư dả, bà không nuông chiều các con theo lối sống quý tộc. Từ khoảng 10-11 tuổi, cả 5 người đều được gửi vào các trường nội trú nổi tiếng của Pháp, nơi đề cao tính kỷ luật, tự lập và trách nhiệm cá nhân.

Thái tử Bảo Long trở thành sĩ quan quân đội Pháp

Là con trưởng của vua Bảo Đại và Hoàng hậu Nam Phương, thái tử Nguyễn Phúc Bảo Long sinh năm 1936 tại Huế. Sau khi sang Pháp, ông theo học trường École des Roches rồi tiếp tục trúng tuyển Học viện Quân sự Saint-Cyr.

Tốt nghiệp năm 1956 với quân hàm Thiếu úy, Bảo Long tiếp tục học chuyên ngành thiết giáp trước khi tình nguyện gia nhập binh đoàn Lê Dương của Pháp. Ông từng tham chiến tại Bắc Phi, bị thương trong một vụ nổ mìn nhưng vẫn tiếp tục phục vụ gần một thập kỷ.

Thái tử Nguyễn Phúc Bảo Long. (Ảnh tư liệu)

Sau khi giải ngũ năm 1968 với quân hàm Đại úy, ông chuyển sang làm việc cho một ngân hàng tư nhân tại Paris chuyên về đầu tư tài chính.

Cuối những năm 1960, Bảo Long từng dự định kết hôn với nhà thiết kế nội thất Isabelle Hebey, song hôn lễ không diễn ra. Sau đó, ông sống khá kín tiếng cho đến khi qua đời năm 2007, hưởng thọ 71 tuổi.

Công chúa Phương Mai kết hôn với quý tộc Italy

Người con gái đầu của Hoàng hậu Nam Phương là công chúa Phương Mai, sinh năm 1937 tại Đà Lạt.

Bức ảnh rất hiếm hoi được công bố của công chúa Phương Mai. (Ảnh tư liệu)

Sau khi học nội trú tại trường Couvent des Oiseaux, bà xuất hiện trong một số sự kiện cùng cựu hoàng Bảo Đại trước khi kết hôn vào năm 1971 với Pietro Badoglio - Công tước Addis-Abeba đệ nhị của Italy.

Hai người có một trai và một gái. Người con trai sau này kế thừa tước vị của gia tộc bên nội. Sau khi chồng qua đời năm 1992, công chúa Phương Mai chuyển đến sống cùng em gái Phương Dung tại ngoại ô Paris và mất năm 2021.

Công chúa Phương Liên làm việc trong ngành ngân hàng

Sinh năm 1938, công chúa Phương Liên cũng trải qua quãng thời gian học nội trú giống chị gái.

Chân dung công chúa Phương Liên, tranh sơn dầu của họa sĩ B.Benito. (Ảnh tư liệu)

Sau khi trưởng thành, bà làm việc tại một ngân hàng ở thành phố Bordeaux. Năm 1962, bà kết hôn với đồng nghiệp Bernard Soulan trong hôn lễ tổ chức ngay tại trang trại La Perche.

Do sinh sống không quá xa nơi mẹ ở, Phương Liên được xem là người con thường xuyên trở về thăm Hoàng hậu Nam Phương nhất. Hai vợ chồng có hai con gái.

Công chúa Phương Dung chọn cuộc sống kín đáo

Công chúa Phương Dung sinh năm 1942 tại Huế, theo mẹ sang Pháp khi mới gần 6 tuổi.

Công chúa Phương Dung chụp cùng các anh chị em. (Ảnh tư liệu)

Sau thời gian học tại các trường Công giáo, bà chọn cuộc sống khá lặng lẽ tại thành phố Louveciennes, ngoại ô Paris. Khác với nhiều thành viên trong hoàng tộc, công chúa Phương Dung rất ít xuất hiện trước công chúng và hầu như không công bố thông tin về đời sống cá nhân.

Hoàng tử Bảo Thăng sống độc thân đến cuối đời

Hoàng tử út Nguyễn Phước Bảo Thăng sinh năm 1943 tại Đà Lạt.

Ông cũng được gửi vào học tại các trường nội trú danh tiếng ở Pháp, trong đó có École des Roches - ngôi trường anh trai Bảo Long từng theo học.

Hoàng tử Bảo Thăng (ở giữa) cùng các anh chị. (Ảnh tư liệu)

Sau năm 1957, hầu như không còn nhiều thông tin về công việc và cuộc sống của Bảo Thăng. Sau khi thái tử Bảo Long qua đời năm 2007, ông trở thành người đứng đầu hoàng tộc Nguyễn.

Bảo Thăng sống độc thân, không lập gia đình và qua đời tại Paris năm 2017, hưởng thọ 74 tuổi.

Sau tang lễ, thi hài ông được đưa về an táng tại Chabrignac, trong khu mộ của Hoàng hậu Nam Phương. Ông là người con duy nhất yên nghỉ bên cạnh mẹ.

Hoàng hậu Nam Phương qua đời ngày 14/9/1963 tại trang trại La Perche sau một cơn bạo bệnh. Thời điểm đó, các con đều sống xa nhà nên bên cạnh bà chỉ còn hai người giúp việc. Sau này, phần mộ của bà trở thành nơi hội tụ của nhiều thành viên trong gia đình mỗi dịp tưởng niệm.