Ngôi làng 'hình cá chép' độc nhất Việt Nam, là nơi bồi dưỡng nhiều nhân tài kiệt xuất vang danh bao đời

22:28 03/12/2023

Từ bao đời nay, ngôi làng không chỉ nổi tiếng khắp nước với việc học hành khoa cử mà còn lưu truyền những câu chuyện hấp dẫn cho hậu thế.

Làng Hành Thiện (xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định) là ngôi làng cổ nổi tiếng có truyền thống văn hóa, hiếu học.

Theo những trang sách "Hành Thiện xã chí", làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, Nam Định vốn có tên gọi là "Hành Cung Trang" được thành lập vào khoảng năm 1500. Đến năm 1823, vua Minh Mạng cho đổi tên thành Hành Thiện với ý nghĩa "nơi chỉ làm những điều lành, điều thiện" và ban cho làng 4 chữ "Mỹ Tục Khả Phong".

Làng Hành Thiện được bao quanh bởi hai nhánh của một con sông nhỏ rộng khoảng 7m, được gọi là sông Con (cách gọi nhằm phân biệt với sông Cái – sông Ninh Cơ là một nhánh của sông Hồng). Nhìn trên bản đồ ta sẽ thấy làng Hành Thiện xuất hiện rõ nét với hình ảnh của một chú cá chép khổng lồ, đầu hướng về Nam, đuôi vòng phía Bắc đang trong tư thế vẫy vùng như muốn tung mình lao ra biển Đông.

Từ trên cao nhìn xuống, hai nhánh con sông như những đường viền ngăn cách làng Hành Thiện với vùng đất bên cạnh, khiến cho khu đất bên trong hiện lên hình dáng “lý ngư”.

ngôi làng, làng cổ, làng hình cá chép

Vị trí và đặc điểm địa lý đã tạo nên nét độc đáo của ngôi làng cổ này. Những cây cầu xung quanh làng cũng được xây dựng ở vị trí tương ứng với các loại vây trên mình cá, tại phần đầu cá còn có một chiếc giếng khơi, nước trong vắt nên được gọi là giếng Mắt cá. Ở chính giữa đầu cá có chữ Miếu, chính là miếu thờ thần dựng làng, xuống dưới một chút là chữ Thị – khu chợ, nơi tụ họp đông đúc, thể hiện nét văn hóa phồn thực của cư dân vùng Đồng bằng Bắc Bộ.

ngôi làng, làng cổ, làng hình cá chép

Vùng đất địa linh nhân kiệt, truyền thống trăm năm khoa bảng

Theo lịch sử khoa bảng Nho học thời phong kiến, làng Hành Thiện có 7 người đỗ đại khoa (3 tiến sĩ, 4 phó bảng), 97 cử nhân, 315 tú tài. Làng có 4 người làm quan Thượng thư, 4 người là quan Tuần phủ, 4 người là Tổng đốc, 23 người làm quan giúp việc triều đình, 69 người làm Tri phủ, Tri huyện, số người đỗ đạt đi làm thầy giáo, thầy thuốc ở khắp nơi.

Người đỗ cao nhất là tiến sĩ Đặng Xuân Bảng (ông nội cố Tổng Bí thư Trường Chinh) thời vua Tự Đức. Năm 1856 ông thi và đỗ tiến sĩ, đỗ hạng nhì khoa thi năm ấy. Tương truyền quyển thi của ông đáng đậu Hoàng giáp, nhưng phần cuối có lời thẳng thắn can vua thanh sắc tuần du. Vua không thích nên đánh ông xuống đỗ đầu hàng Tam giáp tiến sĩ - tức Tam giáp tiến sĩ đệ nhất danh.

ngôi làng, làng cổ, làng hình cá chép

Tiến sĩ Đặng Xuân Bảng

Sau khi trí sĩ, tiến sĩ Đặng Xuân Bảng về làng mở trường dạy học từ năm 1878 tới đầu thế kỷ 20. Ông đã lập ra Hy Long thư viện – nơi chứa sách Hán học lớn nhất Bắc kỳ thời bấy giờ. Ngoài ra còn phải kể đến tủ sách của cụ Phó bảng Đặng Đức Dịch, cụ nghè Nguyễn Ngọc Liên… Nhờ nhiều thầy giỏi và nhờ nhiều sách quý mà học trò Hành Thiện hiểu rộng, biết nhiều, tri thức uyên thâm vang dội thiên hạ.

Làng Hành Thiện có nhiều gia đình có cả cha con đều đỗ đạt như cụ Nhị trường Đặng Vũ Kiểm có ba con đậu Cử nhân, hai con đậu Tú tài. Cụ Đặng Văn Tường có năm con đều đậu Nhị trường, Cử nhân. Nhiều học trò Hành Thiện sớm bộc lộ thông minh và tinh thần hiếu học đã đỗ đạt rất sớm như Đặng Huyến đỗ Tú tài từ năm 11 tuổi, Nguyễn Âu Chuyên đỗ Tú tài năm 19 tuổi, đỗ Giải nguyên (thủ khoa) năm 20 tuổi, đỗ Phó bảng năm 25 tuổi.

Dù gặp hoàn cảnh khó khăn nhưng nhiều người vẫn quyết chí học tập và đỗ đạt, như Nguyễn Như Bổng nhà nghèo nhưng đã hai lần đỗ Tú tài, đỗ Cử nhân năm 60 tuổi. Nguyễn Ngọc Liên đỗ Cử nhân nhưng không nhận chức Huấn đạo mà ở nhà học thêm ba năm và thi đỗ tiến sĩ khoa Kỷ Sửu năm 1889.

Ngày nay, ở Xuân Trường vẫn còn câu cửa miệng “đậu phụ Thủy Nhai, tú tài Hành Thiện” để nói về 2 ngôi làng: Thủy Nhai và Hành Thiện. Thuỷ Nhai là ngôi làng gần đó nổi tiếng về nghề làm đậu phụ, còn làng Hành Thiện thì nhà nào cũng có người đậu tú tài.

Hiện tại, Hành Thiện vẫn là ngôi làng nổi tiếng học giỏi có người đỗ đạt nhiều nhất Nam Định. Theo thống kê sơ bộ, có đến 88 người được phong hàm Giáo sư, tiến sĩ, phó tiến sĩ và trên 600 người có bằng cử nhân cả trong và ngoài nước.

ngôi làng, làng cổ, làng hình cá chép

Ngoài việc khắc tên tân khoa vào bia Văn chỉ, làng còn coi việc học là một nghề. Bởi vậy, chỉ ở Hành Thiện mới có “nghề học” đúng như câu ca dao: “Sáng trăng trải chiếu hai hàng/Chiếu anh đọc sách, chiếu nàng quay tơ”.

Tháng 8 hàng năm, Hội Khuyến học, khuyến tài của làng đều tổ chức lễ khen thưởng cho học sinh giỏi cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế để động viên các học sinh, sinh viên phấn đấu trong học tập. Những năm trở lại đây, hàng năm trong làng đều có hàng chục tân sinh viên của các trường đại học.

Mimi (TH) (Theo Thương Hiệu và Pháp Luật)

Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/ngoi-lang-hinh-ca-chep-doc-nhat-viet-nam-la-noi-boi-duong-nhieu-nhan.. Nguồn: https://thuonghieuvaphapluat.vn/ngoi-lang-hinh-ca-chep-doc-nhat-viet-nam-la-noi-boi-duong-nhieu-nhan-tai-kiet-xuat-vang-danh-bao-doi-vz79531.html

Lỗi điều khiển xe máy bằng một tay có bị phạt tiền hay không?

Lỗi điều khiển xe máy bằng một tay có bị phạt tiền hay không?

Kiến thức - 38 phút trước

Hiện tại, chưa có quy định xử phạt việc đi xe máy một tay. Nhưng việc điều khiển xe máy bằng một tay sẽ gây nguy hiểm với người chủ phương tiện khi tham...

Cây lưỡi hổ rất thích uống 3 loại nước, uống xong cây đâm chồi nhiều hơn, thân và lá dày xanh hơn quanh năm

Cây lưỡi hổ rất thích uống 3 loại nước, uống xong cây đâm chồi nhiều hơn, thân và lá dày xanh hơn...

Kiến thức - 42 phút trước

Tuy là những loại nước rẻ tiền, nhưng lại là thức uống rất tốt đối với cây lưỡi hổ. Nếu nhà bạn có cây lưỡi hổ, đừng bỏ qua cách chăm sóc cho cây...

4 con giáp đứng đầu trong bảng xếp vận may năm 2024 lộ diện, hãy xem bạn có nằm trong danh sách này không nhé

4 con giáp đứng đầu trong bảng xếp vận may năm 2024 lộ diện, hãy xem bạn có nằm trong danh sách...

Đời sống số - 58 phút trước

Vào năm 2024, những người bạn thuộc 12 con giáp đều đang mong chờ vận may của riêng mình. Sau một số nghiên cứu và phân tích, chúng tôi đã đưa ra 4 con...

5 loại người nhất định phải tránh xa nếu muốn gây dựng sự nghiệp, làm nên nghiệp lớn

5 loại người nhất định phải tránh xa nếu muốn gây dựng sự nghiệp, làm nên nghiệp lớn

Đời sống số - 8 giờ, 27 phút trước

'Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng", lựa chọn những mối quan hệ xung quanh mình cũng chính là lựa chọn hướng đi mà cuộc đời bạn sẽ đến.

Tử vi 12 con giáp thứ 7 ngày 24/2/2024: Con giáp nào may mắn trong ngày Rằm tháng Giêng?

Tử vi 12 con giáp thứ 7 ngày 24/2/2024: Con giáp nào may mắn trong ngày Rằm tháng Giêng?

Đời sống số - 11 giờ, 10 phút trước

Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, cuộc sống, tình duyên... của 12 con giáp trong ngày 24/2/2024.

Bích Phương gây tranh cãi vì tung sản phẩm cùng thời điểm Sơn Tùng, lịch sử 6 năm lặp lại

Bích Phương gây tranh cãi vì tung sản phẩm cùng thời điểm Sơn Tùng, lịch sử 6 năm lặp lại

Chuyện làng sao - 8 giờ, 5 phút trước

Việc Bích Phương và Sơn Tùng tung thời điểm ra sản phẩm cùng nhau đã gây chú ý.

Nam Em hé lộ lý do chưa muốn sinh con với chồng sắp cưới, sự thật đằng sau khiến ai nấy đều xót xa

Nam Em hé lộ lý do chưa muốn sinh con với chồng sắp cưới, sự thật đằng sau khiến ai nấy đều...

Chuyện làng sao - 8 giờ, 7 phút trước

Nam Em chia sẻ lý do chưa muốn sinh con với chồng sắp cưới khiến nhiều người không khỏi quan tâm.

Phía công ty có chia sẻ chính thức về nghi vấn Lương Thùy Linh 'cạch mặt' Phương Nhi

Phía công ty có chia sẻ chính thức về nghi vấn Lương Thùy Linh 'cạch mặt' Phương Nhi

Chuyện làng sao - 8 giờ, 10 phút trước

Chia sẻ từ phía công ty của Lương Thùy Linh và Phương Nhi đang thu hút nhiều sự chú ý.

5 loại người nhất định phải tránh xa nếu muốn gây dựng sự nghiệp, làm nên nghiệp lớn

5 loại người nhất định phải tránh xa nếu muốn gây dựng sự nghiệp, làm nên nghiệp lớn

Đời sống số - 8 giờ, 27 phút trước

'Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng", lựa chọn những mối quan hệ xung quanh mình cũng chính là lựa chọn hướng đi mà cuộc đời bạn sẽ đến.

Ngủ đúng cách lợi hơn uống trăm viên thuốc bổ, bạn đã áp dụng chưa?

Ngủ đúng cách lợi hơn uống trăm viên thuốc bổ, bạn đã áp dụng chưa?

Chăm sóc sức khỏe - 9 giờ, 35 phút trước

Theo bác sĩ ngủ ít dưới 5 tiếng/ngày ảnh hưởng đến tuổi thọ. Còn khi ngủ dậy mà cảm thấy mệt mỏi là có khả năng bị ung thư.

Nam Em từng công khai bí mật thất tình hàng trăm lần, sốc phải nhập viện cấp...

Bức ảnh phát sáng với sự hội tụ nhan sắc của 'Nữ hoàng phim ngoại tình', mỹ nhân 'Gia đình đá quý' và Lưu Diệc Phi xứ Hàn

Bức ảnh phát sáng với sự hội tụ nhan sắc của 'Nữ hoàng phim ngoại tình', mỹ nhân 'Gia đình đá quý'...

Chuyện làng sao - 9 giờ, 47 phút trước

Kim Hee Ae, So Yi Hyun và Park Ha Sun đều được đánh giá cao về mặt diện khi chung một khung hình.

Hoa hậu Mai Phương gây sốt với phần thể hiện tại chung kết H2H tại Miss World: Thần thái cực tự tin, cách xử lý khi bị lố thời gian gây sốt

Hoa hậu Mai Phương gây sốt với phần thể hiện tại chung kết H2H tại Miss World: Thần thái cực tự tin,...

Chuyện làng sao - 9 giờ, 47 phút trước

Màn thể hiện của Hoa hậu Mai Phương đã gây sốt cõi mạng.

Hà Hồ 'flex' nhẹ sự yêu thương hỗ trợ hết lòng của mẹ chồng Tây dành cho mình

Hà Hồ 'flex' nhẹ sự yêu thương hỗ trợ hết lòng của mẹ chồng Tây dành cho mình

Chuyện làng sao - 10 giờ, 31 phút trước

Hà Hồ đã chia sẻ hình ảnh mẹ chồng giúp trông con gái khi mình đi công tác ở nước ngoài.

Phát hiện sự tương đồng của Thiên An và 'nàng thơ' mới của Jack: Nhan sắc cứ ngỡ song sinh, thần thái cũng gây chú ý

Phát hiện sự tương đồng của Thiên An và 'nàng thơ' mới của Jack: Nhan sắc cứ ngỡ song sinh, thần thái...

Chuyện làng sao - 10 giờ, 34 phút trước

Thiên An và nàng thơ mới của Jack sở hữu nhiều điểm giống nhau.

Mẹ ruột Doãn Hải My khoe ảnh thời trẻ cực nét, sắc vóc sau 30 năm vẫn đỉnh và chỉ thay đổi 1 điểm

Mẹ ruột Doãn Hải My khoe ảnh thời trẻ cực nét, sắc vóc sau 30 năm vẫn đỉnh và chỉ thay đổi...

Chuyện làng sao - 10 giờ, 35 phút trước

Khung ảnh thời trẻ của mẹ Doãn Hải My đã gây sốt.

Bạn muốn hẹn hò: Gái một con trông mòn con mắt 'hớp hồn' chàng tài xế nhút nhát

Bạn muốn hẹn hò: Gái một con trông mòn con mắt 'hớp hồn' chàng tài xế nhút nhát

VIDEO - 11 giờ, 10 phút trước

Những giây phút bối rối lúc ban đầu gặp mặt, Cao Quyền gần như nói không lên lời trước cô nàng Hoàng Anh. Nhưng chàng trai hoàn toàn bị cô gái hớp hồn, anh...

Tử vi 12 con giáp thứ 7 ngày 24/2/2024: Con giáp nào may mắn trong ngày Rằm tháng Giêng?

Tử vi 12 con giáp thứ 7 ngày 24/2/2024: Con giáp nào may mắn trong ngày Rằm tháng Giêng?

Đời sống số - 11 giờ, 10 phút trước

Cùng xem tử vi dự đoán gì về vận mệnh, cuộc sống, tình duyên... của 12 con giáp trong ngày 24/2/2024.

Diệp Lâm Anh lần đầu nói về chuyện đón nhận người mới nhưng tiêu chuẩn 'khó mà dễ, dễ mà khó'

Diệp Lâm Anh lần đầu nói về chuyện đón nhận người mới nhưng tiêu chuẩn 'khó mà dễ, dễ mà khó'

Chuyện làng sao - 11 giờ, 11 phút trước

Diệp Lâm Anh cho biết người mới phải thấu hiểu và biết cùng cô chăm sóc cho hai con.

Người mới cần lưu ý gì khi chạy xe côn?

Người mới cần lưu ý gì khi chạy xe côn?

Đi gì - 12 giờ, 9 phút trước

Không giống như xe số hoặc xe tay ga, việc điều khiển và vận hành xe côn đòi hỏi kỹ năng và kiên nhẫn, đặc biệt là đối với những người mới bắt đầu....

Tại sao ngày càng nhiều người mua xe SUV thay vì sedan? Có phải mù quáng theo trào lưu? Chuyên gia: lái xe rồi sẽ hiểu

Tại sao ngày càng nhiều người mua xe SUV thay vì sedan? Có phải mù quáng theo trào lưu? Chuyên gia: lái...

Kiến thức - 14 giờ, 9 phút trước

Ô tô (sedan) và SUV là 2 mẫu xe phổ thông nhất của dòng xe gia đình phổ thông, tuy nhiên trong mấy năm trở lại đây, ngày càng có nhiều người ưa chuộng...

'Càng lớn lên tôi càng sợ người thân': Trở thành 3 kiểu người này sẽ làm hại bạn những năm cuối đời

'Càng lớn lên tôi càng sợ người thân': Trở thành 3 kiểu người này sẽ làm hại bạn những năm cuối đời...

Kiến thức - 15 giờ, 36 phút trước

Trong bối cảnh xã hội ngày càng hiện đại, vấn đề cô đơn và các khó khăn tinh thần ở người cao tuổi trở thành đề tài đáng quan tâm. Nhiều người cao tuổi...

Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp năm 2024 và mức hưởng trợ cấp thất nghiệp cao nhất là bao nhiêu?

Điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp năm 2024 và mức hưởng trợ cấp thất nghiệp cao nhất là bao nhiêu?

Kiến thức - 15 giờ, 36 phút trước

Giữa tình hình suy thoái chung của nền kinh tế thế giới, là người lao động, bạn cần nắm được những thông tin này.

Cậu bé người Anh từng gây xôn xao khi lên chức bố ở tuổi 13, 12 năm sau hiện ra sao?

Cậu bé người Anh từng gây xôn xao khi lên chức bố ở tuổi 13, 12 năm sau hiện ra sao?

Tin trong ngày - 15 giờ, 37 phút trước

Vào năm 2012, cậu bé Alfie Patten khiến cả nước Anh xôn xao khi trở thành ông bố trẻ khi mới 13 tuổi. Cậu bé có con với cô bạn gái Chantelle Steadman, cũng...