Hoa hậu đầu tiên của xứ Mường: Bị vua Bảo Đại từ chối nạp phi, về làm vợ lẽ của anh trai nuôi, sống đời xa hoa, chết trong ê chề

Từ con gái của một gia nhân đến tiểu thư nổi tiếng xứ Mường

Quách Thị Tẻo, tên khai sinh là Hà Thị Tẻo, sinh năm 1917 và được xem là Hoa hậu đầu tiên của xứ Mường. Dù gắn bó gần như cả cuộc đời với vùng núi Hòa Bình, bà lại không phải người Mường chính gốc. Cha bà là người Việt gốc Hoa, mẹ là người Hà Nội. Gia đình sống ở xứ Mường vì cha làm đầu bếp cho Chánh quan Lang Quách Vị.

Thấy cô bé Tẻo xinh xắn, lanh lợi và đáng yêu, Quách Vị rất quý mến rồi nhận về làm con nuôi. Từ đó, bà mang họ Quách và có tên là Quách Thị Tẻo.

Quách Thị Tẻo và cha nuôi Quách Vị. (Ảnh tư liệu)

Từ con gái của một gia nhân, Tẻo bước vào cuộc sống hoàn toàn khác. Bà trở thành tiểu thư trong một gia đình quyền thế bậc nhất vùng Mường. Dù chỉ là con nuôi, bà được cha nuôi hết mực yêu thương, chăm sóc và tạo mọi điều kiện để học hành.

Không chỉ sống trong nhung lụa, Quách Thị Tẻo còn được học chữ, học tiếng Pháp với gia sư riêng. Bà thường xuyên được tiếp xúc với các quan chức và tầng lớp trí thức đương thời. Nhờ vậy, Tẻo lớn lên vừa xinh đẹp, vừa có học thức và phong thái của một tiểu thư thực thụ.

Năm 1932, khi mới 16 tuổi, Quách Thị Tẻo đã nổi bật bởi vẻ đẹp rất riêng. Bà mang nét mộc mạc của núi rừng nhưng vẫn toát lên sự thanh lịch của một cô gái được giáo dục bài bản.

Trong một lần theo cha nuôi vào Huế yết kiến vua Bảo Đại, Quách Vị đưa cả Quách Thị Tẻo đi cùng. Theo nhiều tài liệu kể lại, ông từng có ý định dâng cô con gái nuôi xinh đẹp cho nhà vua, vừa như một món quà, vừa mong nhận được thêm sự ưu ái từ triều đình.

Nhan sắc của Quách Thị Tẻo khiến nhiều người trầm trồ, từ các quan trong triều đến những viên chức người Pháp. Tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau, vua Bảo Đại đã không nhận bà vào hậu cung.

Sau khi trở về xứ Mường, cuộc đời Quách Thị Tẻo lại bước sang một trang mới. Năm 1933, bà tham gia cuộc thi sắc đẹp đầu tiên của vùng và giành danh hiệu Hoa hậu xứ Mường.

Quách Thị Tẻo là Hoa hậu đầu tiên của xứ Mường. (Ảnh tư liệu)

Sau khi đăng quang, tên tuổi Quách Thị Tẻo nhanh chóng nổi tiếng khắp vùng. Nhan sắc của bà được truyền tai từ người này sang người khác. Nhà văn Phượng Vũ từng viết rằng không chỉ các quan chức người Việt mà cả quan Pháp và phu nhân của họ cũng phải ngỡ ngàng trước vẻ đẹp của Hoa hậu xứ Mường.

Càng trưởng thành, Quách Thị Tẻo càng nổi bật. Bà biết chăm chút ngoại hình, kết hợp trang phục truyền thống của người Mường với phong cách phương Tây nên càng thêm cuốn hút.

Rất nhiều công tử, quan chức và những người giàu có muốn cưới bà làm vợ. Có giai thoại kể rằng có người còn cất giữ tờ báo in hình bà như một kỷ vật suốt cả đời.

Vẻ đẹp khiến bao người si mê của Quách Thị Tẻo. (Ảnh tư liệu)

Thế nhưng, giữa rất nhiều người theo đuổi, trái tim của Quách Thị Tẻo lại hướng về Quách Hàm - con trai cả của Quách Vị, cũng chính là anh trai nuôi của bà.

Quách Hàm là người có học, nói tiếng Pháp thành thạo và được xem là người kế nghiệp dòng họ Quách. Ông cũng đem lòng yêu Quách Thị Tẻo. Hai người nảy sinh tình cảm dù biết mối quan hệ này rất khó được chấp nhận.

Khi biết chuyện, Quách Vị vô cùng tức giận. Theo luật tục của người Mường khi đó, con nuôi được xem như con ruột nên chuyện yêu nhau là điều không thể chấp nhận. Hơn nữa, nếu hai người thành vợ chồng, danh tiếng của cả dòng họ cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Cuộc hôn nhân nhiều sóng gió và những năm tháng giàu sang

Dù bị ngăn cản, Quách Thị Tẻo và Quách Hàm vẫn quyết tâm ở bên nhau. Cuối cùng, Quách Vị cũng đành chấp nhận.

Sau khi kết hôn, Quách Thị Tẻo có cuộc sống vô cùng xa hoa. Bà sống trong dinh thự lớn, đi xe hơi, có người hầu kẻ hạ và được hưởng cuộc sống mà thời đó rất ít người có được.

Ở xứ Mường vẫn còn lưu truyền nhiều câu chuyện về sự giàu có của vợ chồng Quách Hàm. Có giai thoại kể rằng một đêm Quách Thị Tẻo muốn ăn bít tết nhưng trong bếp hết thịt bò. Quách Hàm liền sai người cắt ngay một phần thịt của con bò béo nhất trong chuồng để mang vào chế biến.

Quách Thị Tẻo cùng chồng và con. (Ảnh tư liệu)

Gia đình họ Quách còn có người chuyên chụp ảnh lưu niệm trong các dịp quan trọng. Nhờ vậy, đến nay vẫn còn nhiều bức ảnh ghi lại nhan sắc rực rỡ của Quách Thị Tẻo. Khi thì bà mặc trang phục truyền thống của người Mường, lúc lại diện váy áo theo phong cách phương Tây, tạo nên hình ảnh vừa sang trọng vừa rất cuốn hút.

Ngay cả khi đã lập gia đình, vẻ đẹp của bà vẫn khiến nhiều người si mê. Tương truyền, em trai của Quách Hàm là Quách Lu cũng đem lòng yêu chị dâu. Điều này khiến hai anh em nhiều lần mâu thuẫn gay gắt.

Có một giai thoại nổi tiếng kể rằng trong một lần Quách Lu cầm súng đuổi anh trai, Quách Hàm đã chui vào trong chiếc váy rộng của người vợ đang mang thai để trốn. Quách Lu nhìn thấy Quách Thị Tẻo thì chỉ mải ngắm bà mà không phát hiện anh trai đang ẩn bên trong, cuối cùng lặng lẽ bỏ đi.

Những năm tháng cuối đời đầy tiếc nuối

Nhưng cuộc sống giàu sang ấy không kéo dài mãi. Khi thời cuộc thay đổi, quyền thế của dòng họ Quách dần mất đi. Gia đình không còn cuộc sống như trước và Quách Thị Tẻo cũng rơi vào cảnh khó khăn.

Sống trong giàu sang bậc nhất, cuối cùng Quách Thị Tẻo (phải) lại ra đi trong trong nỗi ê chề tủi phận và nghèo túng. (Ảnh tư liệu)

Theo nhiều lời kể, những năm cuối đời bà sống khá chật vật. Để trang trải cuộc sống, bà phải bán dần nữ trang rồi tự dệt thổ cẩm mang ra chợ bán.

Thời gian cùng những biến cố liên tiếp khiến nhan sắc của người từng được ca ngợi là đẹp nhất xứ Mường cũng dần phai nhạt.

Năm 1984, Quách Thị Tẻo qua đời, khép lại cuộc đời nhiều thăng trầm. Từ cô gái được nuôi như một tiểu thư, trở thành Hoa hậu đầu tiên của xứ Mường, rồi sống trong giàu sang bậc nhất, cuối cùng bà lại ra đi trong hoàn cảnh nghèo khó. Cuộc đời ấy đến nay vẫn được nhiều người nhắc lại như một câu chuyện đặc biệt của vùng đất Hòa Bình.