Xác suất mắc ung thư trong đời là bao nhiêu? Bác sĩ: Những người bị bạc tóc sớm có thể có nguy cơ mắc ung thư thấp hơn?

Con số này đến từ một khung dữ liệu toàn cầu được tổng hợp trong nhiều năm bởi các tổ chức uy tín như Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, và nó không phải là một sự phóng đại.

Trong bối cảnh sức khỏe toàn cầu rộng lớn hơn, ung thư quả thực là một căn bệnh phổ biến. Tuy nhiên, con số này thể hiện mức trung bình của dân số, được tính toán trên hàng tỷ người, và không liên quan trực tiếp đến những rủi ro cụ thể mà bạn phải đối mặt với tư cách cá nhân.

Đừng hoảng sợ khi thấy điều này. Ngay cả với xác suất trung bình là "một phần năm", nguy cơ thực tế có thể khác nhau gấp nhiều lần giữa người hút hai gói thuốc lá mỗi ngày, thức khuya và không bao giờ khám sức khỏe định kỳ, và người ăn uống thanh đạm, tập thể dục thường xuyên và khám sàng lọc định kỳ.

Cái gọi là "tỷ lệ mắc ung thư suốt đời" là mức trung bình được tính bằng cách kết hợp các nhóm có nguy cơ cao và nguy cơ thấp. Nguy cơ mắc bệnh của mỗi người phụ thuộc vào vị trí của họ trong phân bố dân số, và ít liên quan đến mức trung bình chung.

Một câu hỏi thường gặp khác là: Tại sao dường như ngày càng có nhiều người mắc bệnh ung thư? Lý do rất đơn giản: con người sống lâu hơn so với trước đây.

Trước đây, nhiều người chết trước khi đến độ tuổi có nguy cơ mắc ung thư cao do các bệnh truyền nhiễm, suy dinh dưỡng, tai nạn và các nguyên nhân khác. Sau khi giảm thiểu các "yếu tố gây tử vong sớm" này, tuổi thọ trung bình đã tăng lên đáng kể.

Các tế bào nhân lên và bị tổn thương lặp đi lặp lại trong thời gian dài, điều này đương nhiên làm tăng khả năng mắc các vấn đề sức khỏe. Do đó, sự gia tăng tỷ lệ mắc ung thư, ở một mức độ nào đó, là cái giá mà con người phải trả cho việc sống lâu hơn.

Tiếp theo, chúng ta hãy bàn về tuyên bố rằng "tóc bạc sớm có thể ngăn ngừa ung thư". Điều này không hoàn toàn vô căn cứ.

Trong những năm gần đây, nghiên cứu cơ bản đã đưa ra một lời giải thích liên quan đến số phận của tế bào gốc khi chịu tác động của stress. Khi tế bào gặp phải stress, chẳng hạn như tổn thương DNA, tế bào gốc trong một số mô nhất định có thể đi theo hai con đường: hoặc bước vào trạng thái "kiệt sức bảo vệ" và chủ động ngừng sinh sản, hoặc sinh sản không kiểm soát và trở thành khối u.

Trong các mô hình chuột, tế bào gốc sắc tố chọn lọc kiểu hình thứ nhất, dẫn đến tóc trắng hơn và giảm khả năng mắc một số loại khối u nhất định. Tuy nhiên, những manh mối về cơ chế từ các mô hình động vật lại khác biệt rất nhiều so với nguy cơ ung thư trong quần thể thực tế.

Để thực sự chứng minh rằng "những người tóc bạc sớm có nguy cơ mắc ung thư thấp hơn", cần một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn, dài hạn với sự kiểm soát chặt chẽ các yếu tố gây nhiễu. Nhiều năm trước, các nhà nghiên cứu đã sử dụng dữ liệu lâm sàng và khám nghiệm tử thi để xem xét mối liên hệ giữa tóc bạc và bệnh tật cũng như nguyên nhân tử vong. Kết quả không ủng hộ kết luận rằng "tóc bạc sớm là một yếu tố bảo vệ", và không có bằng chứng nào cho thấy tóc bạc tạo nên một "thể chất kháng ung thư".

Một số người bạn của chúng tôi tin vào lý thuyết này và thậm chí trở nên chủ quan về việc khám sức khỏe định kỳ vì điều đó. Nếu sự hiểu lầm này lan rộng, nó thực sự có thể gây ra nhiều vấn đề.

Đây là tình huống mà chúng tôi lo sợ nhất ở các phòng khám da liễu: bệnh nhân đến với một bài báo trực tuyến hỏi liệu họ có còn cần nội soi dạ dày hoặc nội soi đại tràng nữa hay không. Màu tóc và việc nên làm gì hoặc khi nào nên làm sàng lọc khối u là hai việc hoàn toàn khác nhau; hai việc này không thể được đánh đồng.

Vậy tại sao tóc lại bạc sớm? Về mặt lâm sàng, tóc bạc ở nhiều người trẻ không chỉ đơn thuần là do quá trình lão hóa tự nhiên, mà còn là dấu hiệu của nhiều yếu tố góp phần.

Hệ thống melanin trong nang tóc chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm di truyền, tình trạng dinh dưỡng, viêm mãn tính, rối loạn nội tiết và stress oxy hóa. Thiếu ngủ kéo dài, mức độ căng thẳng cao, chế độ ăn kiêng quá mức và rối loạn chức năng tuyến giáp đều có thể đẩy nhanh quá trình bạc tóc.

Đây là cách cơ thể nhắc nhở chúng ta rằng có điều gì đó không ổn.

Nếu tóc bạn bạc trắng rõ rệt trong thời gian ngắn, kèm theo rụng tóc nhiều hơn, mệt mỏi, không chịu được lạnh và sụt cân, bạn không thể chỉ đổ lỗi cho yếu tố di truyền.

Bạn nên đến khoa da liễu hoặc nội tiết của một bệnh viện uy tín để kiểm tra chức năng tuyến giáp, xét nghiệm máu, vitamin B12 và các chỉ số khác để tìm ra nguyên nhân thực sự. Đừng vội vàng đến các cửa hàng bán sản phẩm chức năng để mua "thuốc làm đen tóc". Những viên nang đầy màu sắc đó không thể giải quyết vấn đề gốc rễ và có thể làm chậm quá trình chẩn đoán chính xác, điều này không đáng để mạo hiểm.

Điều thực sự phân biệt người bình thường với người mắc ung thư là bốn điều lâu đời nhưng vô cùng khó tuân thủ.

Điều đầu tiên là tránh xa thuốc lá.

Mối liên hệ giữa hút thuốc và nhiều loại ung thư khác nhau, bao gồm ung thư phổi, ung thư vòm họng, ung thư bàng quang và ung thư tuyến tụy, là kết luận được chấp nhận rộng rãi nhất trong cộng đồng ung thư học toàn cầu. Đừng tự an ủi mình bằng câu nói "Tôi biết người nào đó hút thuốc cả đời mà vẫn khỏe mạnh", đó chỉ là hiệu ứng thiên kiến người sống sót.

Bạn bỏ thuốc lá càng sớm thì lợi ích càng lớn; bỏ thuốc ở tuổi bốn mươi vẫn hoàn toàn có thể.

Điều thứ hai là kiểm soát cân nặng, chế độ ăn uống và tập luyện của bạn.

Tình trạng béo phì lâu dài, lối sống ít vận động và chế độ ăn nhiều dầu mỡ và muối có thể làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư thông qua tình trạng viêm mãn tính, kháng insulin và mất cân bằng nội tiết tố. Chương trình "Ba giảm cân, ba sức khỏe" và các sáng kiến quản lý cân nặng liên quan do chính phủ thúc đẩy trong những năm gần đây đều nhằm giải quyết vấn đề này.

Bạn không cần phải là chuyên gia thể dục; chỉ cần đi bộ nhanh mỗi tuần, uống ít đồ uống có đường và thêm rau xanh vào mỗi bữa ăn là đã tốt hơn hầu hết mọi người rồi.

Điều thứ ba là vắc-xin và kiểm soát nhiễm trùng, đây là điều mà nhiều người thường bỏ qua.

Nhiễm virus viêm gan B mãn tính có mối liên hệ mật thiết với ung thư gan, và việc tiêm chủng chuẩn hóa cùng các biện pháp phòng ngừa lây truyền từ mẹ sang con có thể làm giảm đáng kể gánh nặng ung thư gan ở thế hệ tiếp theo. Mối liên hệ giữa vắc-xin HPV và ung thư cổ tử cung cũng rất rõ ràng, và tỷ lệ tiêm chủng đã liên tục tăng trong những năm gần đây.

Việc sàng lọc và diệt trừ vi khuẩn Helicobacter pylori theo tiêu chuẩn có thể giúp giảm một số nguy cơ ung thư dạ dày. Những biện pháp phòng ngừa này giống như việc cung cấp cho cơ thể bạn nhiều lớp bảo hiểm vô hình.

Điều thứ tư là tiến hành sàng lọc dựa trên độ tuổi và nguy cơ.

Ủy ban Y tế Quốc gia đã nhiều lần nhấn mạnh rằng phòng ngừa và kiểm soát ung thư dựa trên một quy trình toàn diện gồm sàng lọc, chẩn đoán sớm và điều trị sớm. Việc chẩn đoán lâm sàng và quản lý theo từng giai đoạn chỉ nên được thực hiện sau khi phát hiện kết quả dương tính. Những người trên 40 tuổi, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư và những người tiếp xúc lâu dài với các yếu tố nguy cơ cao đặc biệt nên được nội soi dạ dày, nội soi đại tràng, chụp CT ngực liều thấp và tầm soát ung thư vú và cổ tử cung.

Kết quả điều trị ung thư giai đoạn sớm và ung thư giai đoạn muộn hoàn toàn khác nhau.

Chúng tôi muốn chia sẻ với bạn một suy nghĩ. Thay vì liên tục tự hỏi liệu mình có bị ung thư trong đời hay không, hãy thử hỏi theo một cách khác.

Những yếu tố nguy cơ nào chúng ta đã biết? Chúng ta nên thực hiện những xét nghiệm sàng lọc nào ở độ tuổi này? Những thói quen sinh hoạt nào có thể giúp giảm thiểu rủi ro?

Việc chuyển sự tập trung từ lo lắng sang hành động sẽ tự nhiên làm giảm nỗi sợ hãi. Đây không chỉ là những lời nói sáo rỗng; đó là kinh nghiệm đã được nhiều bác sĩ ung thư kiểm chứng trong thực tiễn lâm sàng của họ.

Những tiến bộ trong công nghệ y tế đã giúp chúng ta kiểm soát bệnh tốt hơn. Tỷ lệ chữa khỏi ung thư dạ dày giai đoạn sớm, u phổi giai đoạn sớm và ung thư vú giai đoạn sớm đã được cải thiện đáng kể, và nhiều tổn thương tiền ung thư đang được phát hiện thông qua sàng lọc.

Những tiến bộ này không đến chỉ sau một đêm; chúng là kết quả của việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, kịp thời và các cuộc khám theo dõi không ngừng nghỉ. Việc tóc bạn có bạc hay không chỉ là dấu hiệu bên ngoài; điều thực sự quyết định khoảng cách của chúng ta với ung thư chính là những lựa chọn hàng ngày này.

Làm mọi việc cần làm một cách kỹ lưỡng là cách đáng tin cậy nhất để người dân bình thường chống lại ung thư.