Báo cáo này bao gồm các số liệu sau: Từ năm 2020 đến năm 2023, số ca tử vong thực tế liên quan đến đại dịch COVID-19 toàn cầu đã đạt 22,1 triệu người.

Khi nhìn thấy con số này, phản ứng đầu tiên của nhiều người là sự bàng hoàng. Khoan đã, chẳng phải số người chết trên toàn cầu, theo báo cáo hàng ngày trên các phương tiện truyền thông, chỉ lên tới 7 triệu người vào thời điểm đỉnh điểm của đại dịch sao? Làm thế nào mà con số này lại đột ngột tăng lên 15 triệu người chỉ sau một đêm?

Nhiều người tỏ ra nghi ngờ: Chuyện này xảy ra cách đây 6 năm rồi, sao "chuyện cũ" này đột nhiên lại được nhắc lại? Có phải trước đây đã có một vụ che đậy, hay đằng sau đó là một bí mật kinh khủng nào đó?

Hôm nay, chúng ta sẽ phá vỡ rào cản này và thảo luận về việc con số "22,1 triệu" này, vốn đã bị trì hoãn sáu năm, xuất hiện như thế nào và tại sao nó chỉ được tiết lộ cho công chúng ngày hôm nay.

22,1 triệu so với 7 triệu: Vấn đề không phải là che giấu, mà là do "phương pháp kế toán" hoàn toàn khác nhau.

Nhiều người, khi thấy số liệu tăng gấp đôi, theo bản năng nghĩ rằng, "Ai đó đang nói dối". Nhưng sự thật không kịch tính đến vậy. Lý do cơ bản là WHO và các chính phủ trên toàn thế giới hoàn toàn không tính toán gì cả.

Chúng ta có thể ví cuộc chiến chống dịch bệnh như một trận chiến khốc liệt.

Con số "7 triệu" được các chính phủ trên toàn thế giới công bố hàng ngày là "danh sách tử vong trực tiếp chính thức". Quá trình kiểm duyệt danh sách này vô cùng nghiêm ngặt—bạn phải được chẩn đoán mắc COVID-19 tại bệnh viện và bác sĩ phải xác định nguyên nhân tử vong trực tiếp của bạn là do bệnh nặng gây ra bởi virus corona thì tên bạn mới được đưa vào danh sách.

Nhưng câu hỏi đặt ra là, liệu những người bị trúng đạn trực tiếp có phải là những nạn nhân duy nhất trên chiến trường hay không?

Con số "22,1 triệu" mà WHO đưa ra được gọi là "số ca tử vong vượt mức", dùng để tính toán "tổng chi phí ẩn" của cuộc chiến này. Công thức của nó là: tổng số ca tử vong thực tế trong bốn năm của đại dịch - số ca tử vong trung bình trong một năm bình thường không có đại dịch.

Sự khác biệt này che giấu quá nhiều khó khăn chưa được kể:

• Những cái chết do tình trạng quá tải: Trong thời kỳ đỉnh điểm của đại dịch, các khoa hô hấp của bệnh viện đã quá tải. Một người đàn ông lớn tuổi bị đau tim đột ngột đã bị từ chối điều trị và cuối cùng tử vong. Ông không mắc COVID-19, nhưng đã qua đời trong đại dịch.
• Một bi kịch nảy sinh từ nỗi sợ hãi khi tìm kiếm sự chăm sóc y tế: Trong thời gian phong tỏa, một người mẹ trẻ, vì sợ lây nhiễm chéo tại bệnh viện, đã chịu đựng cơn viêm ruột thừa thông thường cho đến khi nó bị vỡ và không thể cứu chữa được.
• Chuỗi điều trị bị gián đoạn: các cuộc hẹn hóa trị không có sẵn, lọc máu buộc phải ngừng hoạt động, và thuốc hạ huyết áp không có sẵn... Vô số bệnh nhân mắc các bệnh nền đã trở thành nạn nhân gián tiếp của đại dịch này.

15 triệu người này không phải là những "bóng ma" được tạo ra, mà chính là toàn bộ những cuộc đời đầy sức sống đã bị đại dịch cướp đi một cách gián tiếp.

Tại sao mãi đến 6 năm sau mới công bố? Có điều bất ngờ lớn nào mà họ đang giấu kín?

Một khi bạn hiểu "tỷ lệ tử vong vượt mức" là gì, bạn có thể tự hỏi: Nếu logic rõ ràng như vậy, tại sao phải đợi sáu năm? Bạn đã làm gì trong suốt thời gian đó?

Câu trả lời rất đơn giản: bởi vì "mớ hỗn độn thông tin" này quá khó để tính toán.

- Thứ nhất, không có "sổ cái" thống nhất nào giữa 194 quốc gia trên thế giới.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cần thu thập dữ liệu toàn cầu, nhưng khả năng của các quốc gia khác nhau lại rất khác biệt. Các nước phát triển ở châu Âu và châu Mỹ có hệ thống đăng ký điện tử tinh vi, ghi nhận tử vong ngay lập tức; tuy nhiên, nhiều nước đang phát triển ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh thậm chí đang trong tình trạng chiến tranh. Nhiều người chết ngay tại nhà hoặc ở những ngôi làng miền núi hẻo lánh mà không có giấy chứng tử. WHO cần phải so sánh một cách tỉ mỉ và lấp đầy những khoảng trống trong lượng dữ liệu khổng lồ và rời rạc này, bản thân việc đó đã là một nhiệm vụ khổng lồ.

- Thứ hai, vào thời điểm đỉnh điểm của đại dịch, toàn nhân loại chỉ có một mục tiêu duy nhất: cứu sống người.

Nhìn lại giai đoạn từ năm 2020 đến 2022, đó thực sự là những thời khắc đen tối nhất. Nhân viên y tế làm việc không ngừng nghỉ, mặc đồ bảo hộ hơn mười tiếng đồng hồ mỗi lần, và oxy y tế đắt hơn vàng. Trong môi trường địa ngục đó, sống sót là ưu tiên hàng đầu. Còn về việc ai sẽ điền chính xác báo cáo tử vong, phân loại và phân tích thống kê nguyên nhân tử vong sau đó, đơn giản là không có thời gian để xem xét.

- Thứ ba, việc thiết lập một "mô hình toán học" đòi hỏi một thời gian phát triển dài.

Để tính toán "tỷ lệ tử vong vượt mức", trước tiên bạn cần biết có bao nhiêu người chết mỗi năm trong một "năm bình thường", đúng không? Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phải tiếp cận dữ liệu lịch sử từ 20 năm qua trên toàn cầu, loại bỏ những biến động thường xuyên như cúm và thiên tai, để thiết lập một "mức cơ sở tử vong" cực kỳ nghiêm ngặt. Điều này đòi hỏi một lượng lớn dữ liệu đối chiếu và hiệu chỉnh mô hình; nếu làm vội vàng sẽ không phải là khoa học, mà chỉ là phỏng đoán thuần túy.

Do đó, sáu năm qua không phải là giai đoạn che giấu có chủ đích của bất kỳ ai, mà là một cuộc xem xét quốc tế nghiêm ngặt và chưa từng có tiền lệ .

Điều quan trọng hơn cả những con số chính là tiếng vọng của cuộc sống.

Sau khi tắt đèn vào ban đêm, tôi đã nhìn chằm chằm vào con số "22,1 triệu" rất lâu.

Đây không chỉ là một dòng tiêu đề trên báo chí; đằng sau đó là 22,1 triệu người đã cùng cười, cùng khóc và thể hiện tình cảm ấm áp; 22,1 triệu gia đình đã trải qua sự chia ly, mất mát và đau lòng.

Việc WHO công bố những số liệu này sáu năm sau không nhằm mục đích khơi lại những bất bình cũ, đổ lỗi hay gây hoang mang. Thay vào đó, nó giống như một cuộc "khám nghiệm tử thi" toàn diện về nhân loại sau khi trải qua một thảm họa kinh hoàng .

Nó nhắc nhở chúng ta:

Những khác biệt về chính sách tưởng chừng như xa vời, việc chuẩn hóa các tiêu chuẩn thống kê, và việc xây dựng hệ thống y tế ở các vùng hẻo lánh—khi thảm họa ập đến, mọi kẽ hở đều có thể biến thành con quái vật ăn thịt người.

Điều chúng ta cần làm không chỉ là công nhận chính thức cho 15 triệu người này, mà còn là suy ngẫm sâu sắc về tương lai của hệ thống y tế công cộng.

Đại dịch rồi sẽ qua đi theo thời gian, nhưng chúng ta không nên quên đi tầm quan trọng của cuộc sống.