Một "căn bệnh tuổi già" thậm chí còn đáng sợ hơn cả ung thư: một khi đã nằm liệt giường, tuổi thọ trung bình có thể bị rút ngắn tới 5 năm!

Căn bệnh liên quan đến tuổi tác này tốt hay xấu? Các chuyên gia có ý kiến riêng.

Nhiều người trung niên và người cao tuổi rất sợ ung thư, nhưng họ lại bỏ qua một căn bệnh phổ biến ở người già rất âm thầm và có tỷ lệ tử vong và tàn tật cao - đó là chứng teo cơ, hay còn gọi là hội chứng suy giảm khối lượng cơ.

Trong nhận thức của công chúng, sụt cân và yếu chân tay ở người cao tuổi là những biểu hiện bình thường của quá trình lão hóa tự nhiên. Tuy nhiên, sự đồng thuận của giới khoa học lâm sàng trong nước chỉ rõ rằng teo cơ là một bệnh mãn tính độc lập ở người cao tuổi, chứ không phải là hiện tượng lão hóa bình thường.

Khi chúng ta già đi, cơ thể tự nhiên mất đi khối lượng cơ bắp . Sau tuổi 40, tốc độ mất cơ khoảng 1% mỗi năm, và sau tuổi 60, tốc độ mất cơ tăng gấp đôi, dẫn đến sự suy giảm đáng kể về sức mạnh cơ bắp và thể lực. So với ung thư, mối nguy hiểm lớn nhất của chứng teo cơ nằm ở tính chất âm thầm, tiến triển chậm và dễ bị bỏ qua của nó .

Ung thư có những triệu chứng rõ ràng và có các phương pháp sàng lọc và điều trị hiệu quả, trong khi teo cơ ở giai đoạn đầu chỉ biểu hiện bằng sự yếu ớt, đi lại chậm chạp và giảm sức nắm, rất khó để nhận biết.

Đa số người cao tuổi chỉ phát hiện ra tình trạng bệnh của mình đã tiến triển đến giai đoạn nặng khi họ không thể tự đi lại, bị ngã gãy xương hoặc phải nằm liệt giường.

Điều đáng báo động hơn nữa là chứng teo cơ không tồn tại riêng lẻ; nó liên tục làm suy giảm chức năng của tất cả các cơ quan, trở thành "tác nhân gây ra" nhiều bệnh khác nhau ở người cao tuổi. Đây cũng là một trong những yếu tố nguy cơ chính dẫn đến tình trạng nằm liệt giường, tàn tật và tử vong ở người cao tuổi, và tác động của nó đến chất lượng cuộc sống và tuổi thọ ở tuổi già vượt xa nhiều loại ung thư nhẹ.

Nếu chứng teo cơ không được điều trị, bốn thay đổi nguy hiểm này sẽ xảy ra trong cơ thể sau vài tháng.

Tác hại của chứng teo cơ diễn ra từ từ. Nếu không được điều trị trong thời gian dài, tổn thương không thể phục hồi sẽ xảy ra trong cơ thể trong vòng vài tháng. Tác hại sẽ bộc lộ rõ rệt sau thời gian nằm nghỉ ngơi, chủ yếu ở bốn khía cạnh.

1. Tuổi thọ giảm đáng kể và nguy cơ tàn tật tăng cao. Theo các khảo sát lâm sàng tổng quát trong lĩnh vực lão khoa, người cao tuổi nằm liệt giường do teo cơ sẽ bị giảm tuổi thọ khỏe mạnh trung bình từ 4-5 năm. Cơ bắp là cơ quan chuyển hóa lớn nhất trong cơ thể người. Khối lượng cơ không đủ dẫn đến sự suy giảm liên tục tỷ lệ trao đổi chất cơ bản, suy giảm dần chức năng các cơ quan và cuối cùng là mất hoàn toàn khả năng sống độc lập, đòi hỏi phải phụ thuộc vào người khác để chăm sóc khi về già.

2. Suy giảm miễn dịch nghiêm trọng. Cơ bắp tham gia vào quá trình tổng hợp và chuyển hóa các tế bào miễn dịch trong cơ thể người , và lượng cơ bắp đầy đủ sẽ hỗ trợ hệ thống miễn dịch. Sau thời gian dài mất cơ, khả năng phòng vệ của hệ miễn dịch bị suy yếu đáng kể, và người cao tuổi rất dễ bị cảm lạnh và nhiễm trùng tái phát. Ngay cả viêm nhẹ cũng có thể phát triển thành các bệnh nghiêm trọng như viêm phổi nặng và nhiễm trùng huyết.

3. Nguy cơ gãy xương và té ngã tăng gấp đôi. Cơ bắp là "hàng rào bảo vệ" của xương, làm giảm tác động từ bên ngoài và ổn định các chi. Bệnh nhân mắc chứng teo cơ thường bị yếu chi và mất thăng bằng, khiến họ dễ bị té ngã khi đi bộ hoặc đứng dậy. Hơn nữa, gãy xương ở người cao tuổi khó lành hơn, và họ dễ rơi vào vòng luẩn quẩn "té ngã - nằm nghỉ - mất cơ nhiều hơn".

4. Nó có thể làm trầm trọng thêm nhiều bệnh lý tiềm ẩn. Cơ bắp là mô quan trọng trong việc tiêu thụ đường huyết và lipid máu. Khối lượng cơ không đủ và rối loạn chuyển hóa đường huyết và lipid máu có thể dẫn đến sự trầm trọng thêm liên tục của các bệnh lý tiềm ẩn như tăng huyết áp, tiểu đường và tăng lipid máu, đồng thời làm tăng đáng kể tỷ lệ mắc các biến cố tim mạch và mạch máu não như nhồi máu cơ tim và nhồi máu não.

Dưới đây là bốn lời khuyên giúp cải thiện tình trạng teo cơ ở người cao tuổi.

Các chuyên gia dinh dưỡng trong nước thường khuyên rằng chứng teo cơ có thể phòng ngừa, kiểm soát và cải thiện được. Can thiệp sớm có thể đảo ngược hiệu quả tình trạng mất cơ và ngăn ngừa tình trạng tàn tật phải nằm liệt giường. Người trung niên và người cao tuổi có thể xây dựng một hệ thống phòng vệ sức khỏe cơ bắp vững chắc bằng cách tuân thủ bốn phương pháp đơn giản.

1. Bổ sung protein chất lượng cao một cách có chọn lọc để phục hồi các khối xây dựng cơ bắp. Protein là khối xây dựng cốt lõi cho quá trình tổng hợp cơ bắp. Người lớn tuổi thường có khả năng tiêu hóa và hấp thụ yếu hơn, do đó cần bổ sung protein chất lượng cao thường xuyên hàng ngày. Nên tiêu thụ lượng thích hợp trứng, sữa, thịt nạc, cá, tôm và các sản phẩm từ đậu nành mỗi ngày, đảm bảo lượng protein cân bằng trong ba bữa ăn. Tránh ăn quá nhiều cùng một lúc sẽ giúp hấp thụ tốt hơn và cung cấp đủ dinh dưỡng cho quá trình tổng hợp cơ bắp.

2. Kiên trì tập luyện sức mạnh vừa phải để kích hoạt sức sống cơ bắp. Đi bộ đơn thuần không thể làm chậm quá trình teo cơ và cần kết hợp với các bài tập sức mạnh đơn giản. Người trung niên và người cao tuổi có thể thực hiện các bài tập như ngồi dựa tường, nâng vật nhẹ, nhón chân và nắm chặt tay trong 15-20 phút mỗi lần, 5 ngày một tuần. Điều này có thể kích thích hiệu quả sự phát triển cơ bắp và cải thiện sức mạnh cơ bắp cũng như khả năng giữ thăng bằng của các chi.

3. Bổ sung vitamin D và canxi để tăng cường cơ bắp và xương. Vitamin D thúc đẩy quá trình trao đổi chất của cơ bắp và cải thiện chức năng cơ; thiếu hụt canxi và vitamin D có thể làm trầm trọng thêm tình trạng yếu cơ. Nên tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời mỗi ngày, ăn cá biển sâu và các loại hạt với lượng vừa phải, và bổ sung các chất dinh dưỡng theo hướng dẫn của chuyên gia nếu cần thiết, để đảm bảo sức khỏe cơ bắp và xương khớp, đồng thời giảm nguy cơ té ngã.

4. Duy trì giờ giấc ngủ đều đặn và tránh giảm cân quá nhanh. Nhiều người lớn tuổi mù quáng theo đuổi mục tiêu "gầy khi về già", và việc ăn kiêng quá mức sẽ đẩy nhanh quá trình mất cơ. Đồng thời, thức khuya và ngủ không điều độ sẽ ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất và phục hồi cơ bắp. Nên đi ngủ sớm và dậy sớm, duy trì cân nặng hợp lý, tránh giảm cân có chủ đích và bảo vệ nền tảng sức khỏe cơ bắp.