Đừng để máy điều hòa thổi trực tiếp vào người bạn vào mùa hè! Hãy cẩn thận, nó có thể gây liệt mặt

Một làn gió dễ chịu có thể ngay lập tức xua tan cái nóng, nhưng nhiều người không biết rằng luồng gió trực tiếp từ máy điều hòa có thể tiềm ẩn những rủi ro về sức khỏe, và trong trường hợp nghiêm trọng, thậm chí có thể gây liệt mặt.

Đối với những người khỏe mạnh có hệ miễn dịch bình thường, việc tiếp xúc với điều hòa không khí thường không gây vấn đề gì. Tuy nhiên, các nhóm có nguy cơ cao, bao gồm người già, trẻ em, người có hệ miễn dịch suy yếu và những người mắc các bệnh nền như tiểu đường hoặc cholesterol cao có thể dẫn đến xơ cứng động mạch, có dây thần kinh mặt và mạch máu dễ bị tổn thương hơn. Họ dễ bị co thắt và tổn thương thần kinh hơn sau khi tiếp xúc với lạnh, làm tăng đáng kể nguy cơ bị liệt mặt sau khi tiếp xúc với điều hòa không khí. Do đó, họ phải hết sức cẩn thận và kiên quyết tránh tiếp xúc trực tiếp với điều hòa không khí.

Dĩ nhiên, liệt mặt không chỉ do cảm lạnh hay tiếp xúc với gió gây ra. Nhiễm virus, phẫu thuật sau u bướu và các yếu tố khác cũng có thể gây ra liệt mặt. Phát hiện sớm các bất thường trên khuôn mặt và can thiệp điều trị tích cực là chìa khóa.

Có dấu hiệu cảnh báo nào trước khi xuất hiện chứng liệt mặt không?

Hầu hết các trường hợp liệt mặt xảy ra rất đột ngột, khiến người bệnh không kịp đề phòng, đặc biệt là loại phổ biến nhất do liệt dây thần kinh mặt vô căn gây ra. Nhiều người chỉ đơn giản là mệt mỏi và kiệt sức vào đêm hôm trước, hoặc đã tiếp xúc với điều hòa, quạt hoặc không khí lạnh, và thức dậy vào ngày hôm sau thấy miệng và mắt đột nhiên bị lệch, mà không có bất kỳ dấu hiệu cảnh báo rõ ràng nào.

Chỉ một số ít bệnh nhân sẽ gặp phải các triệu chứng cảnh báo nhẹ, vì vậy hãy chú ý kỹ:

① Cảm giác căng tức, tê bì và cứng đờ ở mặt, trán và nửa da đầu;

② Liệt mặt do nhiễm virus zona sẽ gây đau dữ dội phía sau tai và trên mặt trước khi xuất hiện các vết phồng rộp ở tai, bên trong miệng và má.

Các triệu chứng điển hình của liệt mặt là gì?

Loại liệt mặt phổ biến nhất là liệt mặt ngoại biên, với các triệu chứng rất rõ ràng, chủ yếu liên quan đến việc mất kiểm soát cơ mặt, như hình dưới đây:

① Bất thường về mắt: không thể nhấc lông mày bình thường, không thể nhắm mắt hoàn toàn hoặc thậm chí không thể nhắm mắt hẳn, khe mi mắt rộng, dễ chảy nước mắt hoặc khô mắt;

② Sự biến mất của các nếp nhăn trên khuôn mặt: Các nếp nhăn trên trán ở bên bị ảnh hưởng trở nên nông hơn hoặc biến mất hoàn toàn, và các nếp gấp mũi má ở hai bên mũi trở nên nông hơn;

③ Miệng lệch: Khi cười hoặc nhe răng, khóe miệng sẽ lệch rõ rệt về phía bên lành mạnh;

④ Hạn chế trong sinh hoạt hàng ngày: Giọng nói không rõ ràng và ngập ngừng; thức ăn có xu hướng tích tụ trên má bị ảnh hưởng khi ăn; và chảy nước dãi không kiểm soát.

⑤ Khó chịu tại chỗ: cảm giác căng và cứng ở mặt và cổ.

Liệt mặt được điều trị như thế nào?

Không có một phương pháp điều trị duy nhất, phổ quát nào cho chứng liệt mặt. Việc điều trị đòi hỏi một cách tiếp cận toàn diện và có hệ thống dựa trên mức độ nghiêm trọng của bệnh, với các kế hoạch điều trị khác nhau cho các mức độ liệt mặt khác nhau.

Đối với chứng liệt mặt nhẹ, nhìn chung có thể hồi phục bằng thuốc theo phác đồ chuẩn. Các loại thuốc thường dùng bao gồm những thuốc cải thiện vi tuần hoàn vùng mặt, giảm phù nề thần kinh và làm giãn mạch máu, cũng như các loại thuốc hướng thần kinh như vitamin nhóm B và thuốc kháng virus. Đối với cơn đau dữ dội do nhiễm trùng zona, thuốc giảm đau chuyên dụng cũng được sử dụng để giảm bớt sự khó chịu cho bệnh nhân.

Ở giai đoạn đầu, liệt mặt mức độ trung bình chủ yếu được điều trị bằng thuốc, sau đó bổ sung thêm các bài tập phục hồi chức năng, vật lý trị liệu và châm cứu. Vật lý trị liệu thông thường bao gồm chườm nóng tại chỗ, chiếu tia hồng ngoại, xoa bóp chuyên nghiệp và điện nhiệt sóng ngắn, giúp thư giãn cơ mặt, thúc đẩy tuần hoàn máu và giảm phù nề thần kinh. Đối với bệnh nhân bị thiếu máu cục bộ và thiếu oxy thần kinh, liệu pháp oxy cao áp có thể được sử dụng ở giai đoạn đầu để hỗ trợ phục hồi thần kinh. Trong giai đoạn phục hồi ổn định, châm cứu có thể hỗ trợ thêm trong việc phục hồi dây thần kinh mặt và khôi phục chức năng cơ.

Bệnh nhân bị liệt mặt nặng cần điều trị bằng thuốc trong 1-2 tuần. Nếu không có sự cải thiện hoặc các triệu chứng trở nặng, cần thực hiện ngay xét nghiệm điện cơ (EMG) để xác định mức độ tổn thương dây thần kinh mặt. Nếu hơn 90% dây thần kinh mặt bị tổn thương, đó được coi là liệt mặt nặng, và cần phải phẫu thuật giải áp dây thần kinh mặt kịp thời. Dữ liệu lâm sàng cho thấy khoảng 85% bệnh nhân bị liệt mặt nặng được phẫu thuật kịp thời có thể hồi phục hoàn toàn.