Đột quỵ không đến đột ngột: 6 'tín hiệu cầu cứu' từ cơ thể

Đột quỵ là gì? Tại sao nó lại nguy hiểm đến vậy?

Đột quỵ, thuật ngữ y học gọi là "tai biến mạch máu não". Đột quỵ là một bệnh lý mạch máu não cấp tính do sự vỡ đột ngột (đột quỵ xuất huyết) hoặc tắc nghẽn (đột quỵ thiếu máu cục bộ) của các mạch máu trong não, dẫn đến tổn thương mô não. Sự nguy hiểm của nó nằm ở chỗ khởi phát đột ngột, tỷ lệ tàn tật cao và tử vong cao.

Trong trường hợp mất máu đột ngột, cứ mỗi phút não bộ bị thiếu máu thì sẽ có hàng triệu tế bào thần kinh chết. Nếu bỏ lỡ thời điểm điều trị tốt nhất, có thể dẫn đến các di chứng suốt đời như liệt nửa người, mất ngôn ngữ và khó nuốt.

Ngay cả khi được cứu chữa thành công, khoảng 70% bệnh nhân sẽ mất khả năng sống tự lập, gây gánh nặng lớn cho gia đình và xã hội.

Những "tín hiệu" cảnh báo sớm của đột quỵ

Đột quỵ không xảy ra mà không có dấu hiệu báo trước; cơ thể thường phát ra các "tín hiệu cầu cứu" trước khi nó xảy ra. Nhận biết những dấu hiệu cảnh báo sớm này là chìa khóa để cứu sống và giảm tỷ lệ tàn tật. Nếu bạn hoặc người thân trong gia đình đột nhiên gặp bất kỳ dấu hiệu nào trong sáu dấu hiệu quan trọng sau đây, hãy cảnh giác:

Bất đối xứng khuôn mặt: Khóe miệng đột nhiên bị chảy xệ hoặc không đối xứng, một bên khóe miệng không thể nhếch lên bình thường khi cười, hoặc tê bì vùng mặt.

Yếu liệt một bên chi (tay): Tê hoặc yếu đột ngột ở một tay hoặc một chân. Ví dụ, làm rơi đồ vật khi nhặt lên nhưng không thể cầm nắm, hoặc lê một chân khi đi bộ và không thể nhấc chân lên di chuyển vững vàng.

Khó khăn trong diễn đạt bằng lời nói: Đột nhiên nói không rõ ràng, rời rạc, hoặc không thể hiểu những gì người khác đang nói, hoặc thậm chí không thể nói được gì cả.

Mờ mắt hoặc nhìn đôi (mắt): Giảm thị lực đột ngột ở một hoặc cả hai mắt, nhìn mờ hoặc nhìn đôi (nhìn thấy mọi vật thành hai).

Rối loạn thăng bằng và phối hợp (khi đi bộ): Chóng mặt đột ngột, mất thăng bằng, loạng choạng khi đi bộ, hoặc mất khả năng phối hợp cơ thể và không thể đi thẳng.

Nếu bạn thường xuyên đau đầu, hãy cẩn trọng với cơn đau đầu có cường độ dữ dội bất thường, kèm theo cảm giác buồn nôn, lú lẫn.

Đau đầu dữ dội đột ngột: Cơn đau đầu dữ dội xuất hiện đột ngột mà không rõ nguyên nhân, đôi khi kèm theo buồn nôn và nôn mửa. Đây không phải là cơn đau đầu do căng thẳng thông thường.

Dấu hiệu cần ghi nhớ để không bỏ lỡ “thời điểm vàng” trong đột quỵ 

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu cảnh báo nào nêu trên trong cuộc sống hàng ngày, vui lòng sử dụng ngay phương pháp ghi nhớ "BEFAST" được quốc tế công nhận để sàng lọc và phản ứng nhanh chóng, tránh bỏ lỡ “thời điểm vàng” cứu người bị đột quỵ.

B (Balance - Thăng bằng): Rối loạn thăng bằng, đột ngột mất thăng bằng khi đi bộ, hoặc nghiêng về một bên, chóng mặt dữ dội, đi đứng loạng choạng.

E (Eyes - Thị lực): Bất thường về thị giác, nhìn mờ đột ngột, nhìn đôi hoặc mù một bên; 

F (Face - Khuôn mặt): Khuôn mặt không đối xứng, khóe miệng trễ xuống một bên khi cười, méo miệng (thể hiện rõ nhất khi cười).

A (Arms - Tay chân): Yếu hoặc liệt một bên cánh tay/chân, không thể tự cầm nắm hoặc nâng tay lên. Một cánh tay bị rũ xuống rõ rệt khi giơ lên và không thể giữ thẳng.

S (Speech - Lời nói): Rối loạn ngôn ngữ, chẳng hạn như nói không rõ ràng, dùng từ sai hoặc không hiểu người khác đang nói gì.

T (Time - Thời gian): Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào nêu trên, hãy gọi ngay cho cấp cứu và đến bệnh viện càng nhanh càng tốt.

Ngoài ra, một số người có thể bị các cơn thiếu máu cục bộ thoáng qua (TIA) thường được gọi là "đột quỵ nhẹ: chóng mặt đột ngột, tê bì chân tay và nói ngọng, các triệu chứng này sẽ tự hết trong vòng vài phút đến vài giờ. Đây là "dấu hiệu cảnh báo" của đột quỵ; nếu bỏ qua, khoảng 10% số người này sẽ bị đột quỵ thực sự trong vòng một tuần.

Nhóm đối tượng có nguy cơ đột quỵ cao

Đột quỵ không phải là "sự kiện ngẫu nhiên", và các nhóm người sau đây cần đặc biệt cảnh giác:

1. Bệnh nhân tăng huyết áp

Tăng huyết áp kéo dài có thể làm tổn thương thành mạch máu và là "yếu tố nguy cơ hàng đầu" gây đột quỵ.

2. Bệnh nhân có mỡ máu cao và tiểu đường

Mỡ máu bất thường có thể dẫn đến xơ vữa động mạch và tiểu đường...Nó sẽ đẩy nhanh quá trình hình thành tổn thương mạch máu.

3. Người hút thuốc và người nghiện rượu nặng

Hút thuốc làm tổn thương lớp nội mô mạch máu, và uống rượu nặng có thể gây ra sự dao động huyết áp.

4. Người béo phì và ít vận động

Béo phì dễ dẫn đến rối loạn chuyển hóa, và lối sống ít vận động có thể làm giảm độ đàn hồi của mạch máu.

5. Những người có tiền sử gia đình mắc đột quỵ

Các yếu tố di truyền liên quan đến đột quỵ làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

6. Người trung niên và người cao tuổi

Khi chúng ta già đi, mạch máu sẽ suy yếu. Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tỷ lệ bệnh nhân trong độ tuổi 30-50 đã đạt đến 20%. Thức khuya, căng thẳng cao độ và chế độ ăn uống không điều độ là những yếu tố góp phần quan trọng.