Cô gái 27 tuổi được chẩn đoán mắc ung thư âm đạo và đang chịu đựng những cơn đau dữ dội. Mẹ cô nói: "Tôi đã nhiều lần khuyên con bé nên thay đổi thói quen này"

Trước tiên, chúng ta cần làm rõ bản chất của ung thư âm đạo. Ung thư âm đạo là một loại ung thư phụ khoa tương đối hiếm gặp. Ung thư âm đạo nguyên phát có nghĩa là khối u ban đầu xuất hiện ở âm đạo, chứ không phải do di căn từ các khối u ở các khu vực khác như cổ tử cung hoặc âm hộ.

Trong thực tiễn lâm sàng, loại bệnh lý phổ biến nhất là ung thư biểu mô tế bào vảy. Loại này chiếm một tỷ lệ tương đối nhỏ trong các khối u ác tính của hệ sinh sản nữ; dữ liệu liên quan cho thấy ung thư âm đạo nguyên phát chiếm khoảng 1% đến 2% các khối u ác tính của hệ sinh sản nữ.

Tuổi khởi phát bệnh cũng có những đặc điểm riêng, thường gặp hơn ở phụ nữ lớn tuổi. Ung thư âm đạo nguyên phát ở tuổi 27 tương đối hiếm gặp. Khi gặp bệnh nhân trẻ tuổi, điều quan trọng là phải điều tra kỹ các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn thay vì chỉ đơn giản quy kết đó là do thói quen vệ sinh. Một yếu tố không thể tránh khỏi là nhiễm trùng dai dẳng với virus gây u nhú ở người (HPV) nguy cơ cao.

Có mối liên hệ rõ ràng giữa ung thư biểu mô tế bào vảy âm đạo và nhiễm virus u nhú ở người (HPV) nguy cơ cao. HPV rất phổ biến, và những người hoạt động tình dục có khả năng tiếp xúc với virus này trong suốt cuộc đời. Hầu hết các trường hợp nhiễm bệnh đều được hệ thống miễn dịch loại bỏ, và nhiễm bệnh không nhất thiết dẫn đến ung thư. Điều thực sự cần được chú ý là sự hiện diện dai dẳng của HPV nguy cơ cao.

Nhiễm trùng dai dẳng có thể khiến các tế bào tại chỗ dần dần trải qua những thay đổi bất thường, tiến triển qua giai đoạn tổn thương tiền ung thư, và ở một tỷ lệ nhỏ bệnh nhân, cuối cùng phát triển thành khối u ác tính. Quá trình này thường không hoàn thành trong vài ngày hoặc vài tháng. Đó là lý do tại sao chỉ nhấn mạnh "việc rửa tay kỹ càng" có thể dễ dàng dẫn đến sai lầm.

Nhiễm virus không nhất thiết là dấu hiệu của vệ sinh cá nhân kém, và cũng không thể được loại bỏ bằng cách thụt rửa âm đạo. Ngược lại, âm đạo có một môi trường vi sinh tương đối ổn định. Âm đạo của phụ nữ khỏe mạnh trong độ tuổi sinh sản chứa nhiều loại vi sinh vật, trong đó vi khuẩn Lactobacillus thường đóng vai trò quan trọng. Chúng tham gia vào việc duy trì môi trường axit trong âm đạo và có vai trò đáng kể trong việc ức chế một số vi sinh vật gây bệnh.

Âm đạo bình thường cũng có dịch tiết riêng. Dịch tiết trong suốt hoặc màu trắng đục, không có mùi rõ rệt được coi là hiện tượng sinh lý bình thường. Lượng dịch tiết có thể thay đổi trong thời kỳ rụng trứng, trước và sau kỳ kinh nguyệt, và trong những biến động nội tiết tố.

Việc coi dịch tiết âm đạo bình thường như "chất bẩn" và liên tục rửa sạch vào âm đạo thực chất có thể phá vỡ môi trường tự nhiên. Đây là lý do tại sao việc vệ sinh quá mức thực sự đáng bị chỉ trích. Một số phụ nữ thích sử dụng các loại dung dịch vệ sinh phụ nữ và chất khử trùng, thậm chí còn thụt rửa âm đạo hàng ngày với hy vọng loại bỏ hoàn toàn mùi hôi và dịch tiết.

Việc thụt rửa âm đạo không lành mạnh như vẻ ngoài của nó. Thụt rửa âm đạo có thể làm thay đổi độ pH và thành phần vi khuẩn tại chỗ. Khi lượng vi khuẩn lactobacilli giảm, các vi sinh vật khác có thể có nhiều cơ hội phát triển hơn, và các vấn đề như viêm âm đạo do vi khuẩn có thể dễ xảy ra hơn. Các hướng dẫn sản khoa và phụ khoa có liên quan và sự đồng thuận của các chuyên gia không khuyến cáo thụt rửa âm đạo thường xuyên cho phụ nữ khỏe mạnh.

Việc vệ sinh thông thường tập trung vào vùng âm hộ, chứ không phải đưa nước và dung dịch vệ sinh vào âm đạo. Vệ sinh hàng ngày bằng nước ấm thường là đủ; giữ cho vùng này khô ráo và thay quần lót thường xuyên. Nếu bạn không có bệnh lý nào, bạn không cần sử dụng các sản phẩm có tính kháng khuẩn hoặc khử trùng mỗi ngày. Nếu bạn gặp phải tình trạng có mùi khó chịu, ngứa hoặc dịch tiết bất thường, đừng vội tăng tần suất vệ sinh. Những triệu chứng này có thể liên quan đến viêm âm đạo do vi khuẩn, nhiễm nấm Candida âm hộ, nhiễm trùng roi Trichomonas hoặc các vấn đề phụ khoa khác, cần điều trị nhắm vào nguyên nhân gây bệnh.

Việc vệ sinh thường xuyên không thể thay thế chẩn đoán và điều trị. Quay trở lại với ung thư âm đạo, ngoài nhiễm trùng dai dẳng do virus gây u nhú ở người (HPV) nguy cơ cao, một số yếu tố khác cũng đáng lưu ý. Phụ nữ có tiền sử tổn thương cổ tử cung mức độ nặng hoặc ung thư cổ tử cung cần theo dõi sát sao hơn các tổn thương âm đạo.

Cổ tử cung, âm đạo và âm hộ đều có thể bị ảnh hưởng bởi virus gây u nhú ở người (HPV) nguy cơ cao. Việc từng bị tổn thương mức độ nặng không có nghĩa là tất cả các nguy cơ sẽ biến mất ngay sau khi điều trị. Suy giảm chức năng miễn dịch cũng là một vấn đề đáng lo ngại. Cơ thể cần hệ thống miễn dịch để loại bỏ virus. Một số tình trạng suy giảm miễn dịch mãn tính có thể làm tăng nguy cơ nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài và các tổn thương liên quan.

Điều phụ nữ thực sự cần nhớ là những dấu hiệu cảnh báo bất thường mà ung thư âm đạo có thể gây ra. Một dấu hiệu điển hình là chảy máu âm đạo bất thường, đặc biệt là chảy máu sau quan hệ tình dục và chảy máu sau mãn kinh. Một số bệnh nhân cũng có thể bị tiết dịch bất thường dạng nước hoặc có máu, đau vùng chậu và đau khi quan hệ tình dục. Khi khối u phát triển, nó cũng có thể ảnh hưởng đến việc đi tiểu và đại tiện.

Những triệu chứng này không nhất thiết có nghĩa là bạn bị ung thư. Polyp cổ tử cung, viêm âm đạo và teo niêm mạc cũng có thể gây chảy máu khi quan hệ. Vì có nhiều nguyên nhân, bạn không thể chỉ đoán mò. Nếu bạn bị chảy máu tái phát sau khi quan hệ tình dục, điều tồi tệ nhất bạn có thể làm là mua dung dịch vệ sinh phụ nữ và sử dụng liên tục.

Cần phải khám phụ khoa để xác định xem chảy máu xuất phát từ âm đạo, cổ tử cung hay nơi khác. Các xét nghiệm sâu hơn, chẳng hạn như xét nghiệm tế bào học, xét nghiệm virus gây u nhú ở người (HPV), soi cổ tử cung hoặc xét nghiệm mô học, có thể cần thiết. Phòng ngừa cũng khá đơn giản.

Tiêm phòng vắc-xin chống virus gây u nhú ở người (HPV) cho những người đủ điều kiện, theo khuyến cáo, có thể làm giảm nguy cơ nhiễm HPV dai dẳng và các tổn thương tiền ung thư. Mặc dù vắc-xin không thể ngăn ngừa tất cả các loại ung thư phụ khoa, nhưng hiện nay chúng là một biện pháp quan trọng để phòng ngừa các bệnh liên quan đến HPV.

Quan hệ tình dục không nhất thiết có nghĩa là vắc-xin không có tác dụng. Việc tiêm phòng có phù hợp hay không phụ thuộc vào độ tuổi và hoàn cảnh cụ thể; hãy tham khảo ý kiến bác sĩ. Khám sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ cũng rất cần thiết. Cách thực sự hiệu quả để bảo vệ vùng kín không phải là rửa sạch đến mức "không còn vi khuẩn", mà là tôn trọng hệ vi sinh vật bình thường, giảm thiểu các yếu tố nguy cơ đã biết và đi khám ngay nếu phát hiện bất kỳ bất thường nào.

Đây cũng là điểm mà chủ đề này dễ bị hiểu sai nhất. Việc vệ sinh quá mức quả thực cần được thay đổi, nhưng lý do thay đổi là để tránh gây kích ứng niêm mạc, can thiệp vào hệ vi sinh vật âm đạo và làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh âm đạo, chứ không phải để tạo ra kết luận gây hoang mang rằng "vệ sinh quá sạch sẽ sẽ gây ung thư âm đạo".

Điều phụ nữ thực sự cần từ bỏ không chỉ là thói quen vệ sinh quá mức, mà còn là thói quen đổ lỗi các triệu chứng phụ khoa cho "vệ sinh kém". Cơ thể không cần khử trùng mỗi ngày. Duy trì vệ sinh đúng cách, khám sức khỏe định kỳ và đi khám bác sĩ kịp thời có ý nghĩa hơn nhiều so với việc liên tục sử dụng các sản phẩm vệ sinh phụ nữ khác nhau.