Nhiều người trung niên và người cao tuổi lo lắng về điều này, cảm thấy họ đang gặp bất lợi về tuổi thọ, trong khi những người khác lại tin chắc rằng cao ráo đồng nghĩa với sức khỏe tốt hơn.

Liệu có mối liên hệ tất yếu giữa chiều cao và tuổi thọ? Liệu tuyên bố trên mạng rằng "càng cao, tuổi thọ càng ngắn" là kết luận khoa học hay chỉ là tin đồn? Hàng thập kỷ nghiên cứu uy tín đã đưa ra câu trả lời chính thức.

Liệu nhận định chiều cao quyết định tuổi thọ có đáng tin cậy? Các chuyên gia có ý kiến về vấn đề này.

Nhiều người coi chiều cao là "thước đo tự nhiên" của tuổi thọ, lầm tưởng rằng người cao thường chết trẻ và người thấp thường sống lâu. Đây là một quan niệm sai lầm phổ biến.

Sự đồng thuận khoa học lâm sàng trong nước, kết hợp với các nghiên cứu đoàn hệ quốc tế có uy tín, đã bác bỏ rõ ràng quan niệm sai lầm rằng chiều cao quyết định trực tiếp tuổi thọ, và không có quy tắc tuyệt đối nào cho rằng "càng cao thì tuổi thọ càng ngắn". Nghiên cứu theo dõi 50 năm được lưu hành trước đây không chứng minh rằng người cao hơn có nguy cơ tử vong cao hơn, mà chỉ tìm thấy mối liên hệ hình chữ U độc đáo giữa chiều cao và tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân.

Một nghiên cứu phân tích tổng hợp quy mô lớn được công bố trên Tạp chí Y tế Công cộng Châu Âu bao gồm hơn 2,85 triệu người tham gia và hơn 1,53 triệu ca tử vong, cho thấy dữ liệu này có tính ứng dụng rất cao.

Các nghiên cứu đã khẳng định rằng chiều cao và tuổi thọ không chỉ đơn thuần là tỷ lệ thuận hoặc nghịch; mà tồn tại một phạm vi lý tưởng nhất định cho tuổi thọ. Vượt quá hoặc thấp hơn phạm vi tối ưu này sẽ làm tăng nhẹ nguy cơ tử vong; không chỉ đơn giản là người cao hơn có nguy cơ cao hơn.

Tin đồn "người cao thường chết trẻ" tồn tại vì người cao có nhiều tế bào hơn, quá trình sinh sản và trao đổi chất của tế bào diễn ra mạnh mẽ hơn, điều này về mặt lý thuyết làm tăng nguy cơ mắc ung thư.

Những người có chiều cao thấp thường mắc các chứng thiếu hụt dinh dưỡng bẩm sinh và có dung tích tim và phổi nhỏ hơn, khiến họ có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và mạch máu não cao hơn. Yếu tố thực sự ảnh hưởng đến tuổi thọ không bao giờ là chiều cao mà là các yếu tố do lối sống tạo ra như tốc độ trao đổi chất, thói quen sinh hoạt và các bệnh lý tiềm ẩn.

Theo thời gian, những người có chiều cao khác nhau có thể gặp phải những khác biệt về sức khỏe này.

Dựa trên các nghiên cứu theo dõi dân số dài hạn, những người có chiều cao khác nhau có những ưu điểm và nhược điểm khác nhau về trao đổi chất, chức năng các cơ quan và nguy cơ mắc bệnh. Chăm sóc sức khỏe không đúng cách trong thời gian dài có thể dẫn đến những khác biệt đáng kể về sức khỏe, và không có sự phân biệt tuyệt đối giữa những cá nhân ưu tú và kém cỏi.

Vượt quá chiều cao lý tưởng có thể làm tăng nhẹ nguy cơ mắc ung thư. Nam giới cao hơn 174cm và nữ giới cao hơn 158cm có tổng số tế bào trong cơ thể cao hơn và tần suất phân chia và tăng sinh tế bào cao hơn.

Về lâu dài, nguy cơ đột biến gen và phát triển khối u có thể tăng nhẹ, đây là lý do chính khiến người ta cho rằng người cao thường có tuổi thọ ngắn hơn. Tuy nhiên, mức tăng nguy cơ này cực kỳ thấp và có thể tránh được thông qua chăm sóc sau sinh.

Chiều cao thấp hơn chiều cao lý tưởng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và mạch máu não . Những người thấp bé thường có khoang ngực, thể tích tim và phổi nhỏ hơn, và mạch máu hẹp hơn, gây gánh nặng lớn hơn cho tim. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề lâu dài như thiếu máu cung cấp và dao động huyết áp. Hơn nữa, họ có khả năng mắc bệnh cao huyết áp, bệnh tim mạch vành và nhồi máu não cao hơn ở tuổi trung niên và tuổi già, khiến đây trở thành mối lo ngại lớn về sức khỏe đối với người thấp bé.

Những người có chiều cao lý tưởng thường có nhiều lợi thế hơn về sức khỏe tổng thể. Các nghiên cứu đã khẳng định rằng 174cm đối với nam giới và 158cm đối với nữ giới là chiều cao tối ưu. Những người có chiều cao trong khoảng này có quá trình trao đổi chất cân bằng, chức năng tim phổi ở mức trung bình và nguy cơ mắc bệnh thấp nhất. Nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân của họ giảm lần lượt 47% và 33%, khiến họ trở thành chuẩn mực về chiều cao giúp kéo dài tuổi thọ.

Chiều cao không quyết định số phận; thói quen mới là yếu tố quan trọng . Dữ liệu theo dõi sâu rộng cho thấy, trong số những người có cùng chiều cao, những người có thói quen ngủ nghỉ đều đặn, chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên có tuổi thọ cao hơn đáng kể so với những người có thói quen không lành mạnh nhưng lại có vóc dáng lý tưởng. Chăm sóc sau sinh có thể bù đắp hoàn toàn những khác biệt nhỏ bẩm sinh do chiều cao gây ra.

Bạn nên làm như sau: người có chiều cao khác nhau nên có biện pháp chăm sóc sức khỏe phù hợp để sống lâu hơn.

Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyên rằng sự khác biệt về sức khỏe do chiều cao gây ra là không đáng kể, vì vậy không cần phải lo lắng về chiều cao. Bằng cách chăm sóc sức khỏe hàng ngày đúng cách, người ta có thể tránh được những bất lợi bẩm sinh, duy trì sức khỏe ổn định và phù hợp với mọi chiều cao.

Đối với người cao: Hãy tập trung vào phòng ngừa ung thư và ổn định trao đổi chất. Người cao không cần lo lắng về tuổi thọ ngắn hơn. Duy trì chế độ ăn uống nhẹ nhàng, tránh thực phẩm mốc, ngâm chua và nướng, và giảm các thói quen làm suy giảm trao đổi chất, chẳng hạn như thức khuya và ngồi lâu, là đủ. Tập luyện sức mạnh vừa phải để ổn định nhịp điệu trao đổi chất của cơ thể và khám sàng lọc ung thư hàng năm cũng rất quan trọng để giảm thiểu các nguy cơ sức khỏe tiềm ẩn.

Đối với người có chiều cao khiêm tốn: Hãy bảo vệ tim và não, đồng thời tăng cường sức khỏe tim và phổi. Tập trung vào việc bảo vệ hệ tim mạch bằng cách duy trì chế độ ăn ít muối, ít chất béo để ngăn ngừa máu đặc. Tham gia các bài tập thể dục nhịp điệu thường xuyên như đi bộ nhanh, chạy bộ và bơi lội để tăng dung tích phổi, tăng cường chức năng tim, cải thiện các vấn đề về lưu thông máu và thường xuyên theo dõi huyết áp và mức lipid trong máu.

Đối với những người có chiều cao lý tưởng: Hãy duy trì sự ổn định và tránh những thói quen xấu. Ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng và tập thể dục vừa phải là đủ; không cần chế độ chăm sóc sức khỏe đặc biệt nào. Tập trung vào việc loại bỏ những thói quen xấu như ăn quá nhiều, thiếu ngủ mãn tính và bất ổn về cảm xúc để duy trì cân bằng trao đổi chất và tiếp tục hưởng lợi từ tuổi thọ.

Nguyên tắc cốt lõi: Hãy gạt bỏ nỗi lo lắng về chiều cao. Bất kể chiều cao thế nào, một tâm thế bình tĩnh, thói quen ngủ nghỉ đều đặn và khám sức khỏe định kỳ là chìa khóa để kéo dài tuổi thọ. Mặc dù chiều cao bẩm sinh chỉ là yếu tố thứ yếu, nhưng việc chăm sóc sức khỏe sau sinh mới là yếu tố quyết định tuổi thọ.