Các bác sĩ cảnh báo: Người bị huyết áp cao nên ăn ít loại rau này hơn, vì nó có thể làm tăng đột biến huyết áp. Ngay cả khi bạn thích, hãy lưu ý đến lượng tiêu thụ của mình

Rau bina (cải bó xôi) tốt hay xấu? Các chuyên gia có ý kiến riêng.

Rau bina được biết đến rộng rãi là một loại rau lá xanh chất lượng cao, giàu vitamin, chất xơ và khoáng chất. Nó ít chất béo và calo, khiến nó trở thành một loại rau có lợi cho sức khỏe, phù hợp với những người bị huyết áp cao, cholesterol cao và đường huyết cao.

Tuy nhiên, theo sự đồng thuận của giới chuyên môn về dinh dưỡng lâm sàng và việc phổ biến kiến thức về rau bina, người bị cao huyết áp có những hạn chế rõ ràng trong chế độ ăn uống và không thể tiêu thụ một cách tùy tiện.

Vấn đề cốt lõi nằm ở hàm lượng axit oxalic cao trong rau bina. Rau bina là một trong những loại rau có hàm lượng axit oxalic cao nhất. Khi axit oxalic đi vào cơ thể người, nó sẽ kết hợp với các ion canxi trong máu để tạo thành kết tủa canxi oxalat.

Quá trình này không chỉ ảnh hưởng đến sự hấp thụ canxi của cơ thể, mà quan trọng hơn, nó còn gây co mạch, làm tăng sức căng mạch máu và cản trở sự giãn nở và ổn định của mạch máu. Đối với những người khỏe mạnh có chức năng trao đổi chất bình thường, việc tiêu thụ rau bina với lượng vừa phải có thể nhanh chóng chuyển hóa lượng axit oxalic dư thừa mà hầu như không gây ảnh hưởng gì.

Tuy nhiên, những người bị cao huyết áp có độ đàn hồi mạch máu yếu hơn và khả năng điều hòa huyết áp kém hơn. Việc tiêu thụ quá nhiều axit oxalic trong thời gian dài sẽ liên tục kích thích mạch máu, dẫn đến tăng sức cản mạch ngoại biên.

Trong khi đó, quá trình chuyển hóa oxalat có thể ảnh hưởng nhẹ đến cân bằng điện giải của cơ thể và gây cản trở việc điều hòa huyết áp ổn định. Đây là lý do quan trọng tại sao nhiều bệnh nhân cao huyết áp vẫn có huyết áp không ổn định dù đã ăn uống điều độ.

Ngoài ra, rau bina cũng chứa một lượng natri nhất định, mặc dù ít hơn nhiều so với rau củ muối chua và thực phẩm đóng hộp, nhưng vẫn cao hơn so với các loại rau lá xanh như xà lách và xà lách romaine.

Những người bị cao huyết áp cực kỳ nhạy cảm với lượng natri hấp thụ. Việc tích tụ lâu dài lượng natri không được kiểm soát sẽ làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận, cản trở quá trình bài tiết lượng nước dư thừa trong cơ thể, gây giữ nước và natri, dẫn trực tiếp đến huyết áp cao và những biến động liên tục.

Việc tiêu thụ quá nhiều rau bina trong thời gian dài, khoảng hai tuần, sẽ dẫn đến ba thay đổi đáng chú ý trong cơ thể.

Nhiều người bị huyết áp cao không biết rằng việc ăn rau bina hàng ngày trong thời gian dài, ngay cả khi họ tuân thủ dùng thuốc và duy trì lối sống bình thường, cũng có thể dần dần gây ra những thay đổi bất thường trong cơ thể, làm tăng tốc độ mất kiểm soát huyết áp. Những dấu hiệu này cần được phát hiện kịp thời.

Huyết áp thường xuyên dao động, với sự tăng đáng kể huyết áp tâm thu khi thức dậy. Theo khuyến cáo dinh dưỡng chung, việc tiêu thụ quá nhiều oxalate và natri ẩn trong thời gian dài có thể liên tục kích thích co mạch.

Hầu hết bệnh nhân đều bị huyết áp cao vào buổi sáng và huyết áp dao động trong ngày. Huyết áp vốn ổn định ban đầu dần trở nên khó kiểm soát, và huyết áp tâm thu của một số người sẽ tăng từ 10-20 mmHg so với bình thường, làm tăng các triệu chứng chóng mặt và đau đầu.

Cảm giác chóng mặt và mệt mỏi thường xuyên là dấu hiệu của tình trạng cung cấp máu và oxy kém. Khi các mạch máu ở trong trạng thái căng và co thắt kéo dài, nó sẽ làm chậm quá trình lưu thông máu khắp cơ thể, dẫn đến thiếu máu cung cấp cho não.

Những người bị tăng huyết áp trước đây không có triệu chứng có thể thường xuyên bị chóng mặt khi thức dậy, mệt mỏi vào buổi chiều và uể oải. Họ cũng có thể bị tim đập nhanh và khó thở khi vận động nhẹ. Đây là những dấu hiệu điển hình của huyết áp cao và tuần hoàn máu kém.

Tăng gánh nặng chuyển hóa lên thận, dẫn đến phù nhẹ ở chi dưới. Lượng oxalate dư thừa tạo thành các chất lắng đọng chuyển hóa làm tăng gánh nặng lọc của thận, trong khi sự giữ nước và natri dẫn đến tích tụ nước dư thừa trong cơ thể.

Nhiều bệnh nhân cao huyết áp tiêu thụ nhiều rau bina trong thời gian dài có thể bị phù nhẹ ở chân vào buổi tối. Mặc dù triệu chứng này có thể giảm bớt sau khi nghỉ ngơi, nhưng nếu tái phát nhiều lần trong thời gian dài có thể gây tổn thương chức năng thận và tạo ra một vòng luẩn quẩn.

Những thay đổi này thường diễn ra từ từ và dễ bị bỏ qua ở giai đoạn đầu. Nhiều người lầm tưởng rằng thuốc không hiệu quả hoặc cơ thể đang lão hóa. Trên thực tế, chúng là do những quan niệm sai lầm về chế độ ăn uống dẫn đến huyết áp không được kiểm soát. Việc bỏ bê lâu dài sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và mạch máu não.

4 cách ăn rau khoa học này sẽ giúp ổn định huyết áp của bạn:

Không phải người bị huyết áp cao không thể ăn rau bina. Điều quan trọng là tránh ăn quá nhiều hoặc ăn sai cách, và nắm vững các phương pháp ăn rau khoa học để có được chất dinh dưỡng cần thiết mà không ảnh hưởng đến huyết áp.

- Rau bina cần được chần sơ trước khi nấu để loại bỏ phần lớn axit oxalic. Chần là cách hiệu quả nhất để giảm hàm lượng axit oxalic trong rau bina; chần trong nước sôi từ 30 giây đến 1 phút có thể loại bỏ hơn 70% axit oxalic.

Chần rau bina, để ráo nước, rồi xào hoặc nấu canh có thể làm giảm đáng kể sự kích thích mạch máu và giảm nguy cơ dao động huyết áp. Đây là một bước thiết yếu đối với những người bị huyết áp cao khi ăn rau bina.

- Kiểm soát chặt chẽ tần suất và lượng tiêu thụ. Người bị huyết áp cao không cần phải tránh ăn rau bina, nhưng nên tránh ăn hàng ngày. Nên ăn không quá hai lần một tuần, mỗi lần giới hạn dưới 100 gram. Một lượng nhỏ là đủ để thỏa mãn cơn thèm, tránh tích tụ axit oxalic và natri lâu dài, và giảm nguy cơ dao động huyết áp từ nguồn gốc.

- Ưu tiên các loại rau lá xanh ít oxalate và ít natri làm lựa chọn thay thế. Các loại rau ăn chính hàng ngày có thể được thay thế bằng các loại rau ít oxalate và ít natri như xà lách romaine, cải thìa và bông cải xanh. Những loại rau này giàu chất xơ và chứa các khoáng chất nhẹ không gây kích ứng mạch máu, thích hợp cho người bị cao huyết áp sử dụng lâu dài, giúp cân bằng dinh dưỡng và ổn định huyết áp.

- Kiểm soát chặt chẽ lượng muối và natri trong suốt quá trình nấu nướng. Khi chế biến các loại rau lá xanh, hãy tuân thủ nguyên tắc ít dầu, ít muối và không dùng nước sốt, tránh các loại gia vị có hàm lượng natri cao như nước mắm, nước tương nhạt và tương đậu tương. Điều này giúp tránh tích tụ natri ẩn, giảm gánh nặng cho mạch máu và thận, đồng thời duy trì huyết áp ổn định.