Bốn hành vi này, có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến thị lực và thậm chí dẫn đến mù lòa, lại là những việc mà một số người làm hàng ngày

Nhưng bạn có biết rằng những triệu chứng tưởng chừng như bình thường này thực ra có thể là dấu hiệu của vấn đề ở giác mạc? Giác mạc không có mạch máu nhưng lại chứa rất nhiều dây thần kinh. Khi bị viêm, khả năng tự phục hồi của nó cực kỳ kém. Nếu không được điều trị, nó có thể dễ dàng phát triển thành loét, gây tổn thương thị lực vĩnh viễn, và trong trường hợp nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến mù lòa.

Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn về một bệnh về mắt dễ bị bỏ qua – viêm giác mạc.

Viêm giác mạc thực chất là gì?

Phía trước phần mà chúng ta thường gọi là "phần đen của mắt" là một màng trong suốt, không có mạch máu và giàu dây thần kinh, đó chính là giác mạc - "cửa sổ" của mắt.

Khi "cửa sổ" này bị viêm do nhiễm trùng, chấn thương hoặc các vấn đề về hệ miễn dịch, nó được gọi là viêm giác mạc.

Điều đặc biệt quan trọng cần lưu ý là vì giác mạc không có mạch máu, tốc độ phục hồi của nó chậm hơn nhiều so với vết thương trên da. Một khi bị viêm hoặc tổn thương, quá trình lành vết thương diễn ra cực kỳ chậm, và sẹo để lại có thể ảnh hưởng vĩnh viễn đến thị lực.

Những thói quen hàng ngày này làm tổn thương giác mạc của bạn

1. Thường xuyên dụi mắt

Lớp biểu mô giác mạc là một lớp bảo vệ rất mỏng, có thể ngăn chặn hầu hết các tác nhân gây bệnh khi còn nguyên vẹn; tuy nhiên, một khi vết rách nhỏ xảy ra, các tác nhân gây bệnh có thể "lợi dụng điểm yếu" và sinh sôi nhanh chóng trong giác mạc không có mạch máu, gây viêm nhiễm nghiêm trọng.

Khi bạn dụi mắt, vô số vi khuẩn, nấm và ve bám trên tay không chỉ làm trầy xước lớp biểu mô giác mạc mà còn trực tiếp "lây nhiễm" mầm bệnh vào vết thương. Thêm vào đó, tình trạng viêm các mô lân cận như viêm kết mạc và viêm màng bồ đào cũng có thể lan đến giác mạc.

2. Đeo kính áp tròng không đúng cách

Ngủ khi vẫn đeo kính áp tròng, bơi lội, đeo kính áp tròng trong thời gian dài, không thay dung dịch ngâm kính hoặc đeo kính áp tròng mà không khử trùng đều là những hành vi có nguy cơ cao. Ngoài ra, dùng chung thuốc nhỏ mắt và tiếp xúc với nguồn nước không sạch (như bể bơi không đạt tiêu chuẩn vệ sinh) cũng rất nguy hiểm.

Những hành vi này có thể dẫn đến thiếu oxy giác mạc, tổn thương biểu mô, ố vàng mắt, và thậm chí nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc Acanthamoeba. Viêm giác mạc do Acanthamoeba đặc biệt khó chữa và có thể gây mù lòa trong trường hợp nặng.

3. Lạm dụng thuốc nhỏ mắt

Nhiều người lầm tưởng rằng "càng nhỏ thuốc nhiều thì càng hồi phục nhanh hơn", đây là một quan niệm sai lầm nghiêm trọng. Điều này đặc biệt đúng với các loại thuốc sau:

Sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa steroid trong thời gian dài và quá mức có thể ức chế sự phân chia của các tế bào biểu mô giác mạc, dần dần phá hủy chức năng hàng rào bảo vệ, khiến vết thương khó lành và tạo điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật xâm nhập.

Lạm dụng thuốc nhỏ mắt kháng sinh có thể phá vỡ sự cân bằng hệ vi khuẩn bình thường trong mắt, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm kháng thuốc phát triển, và gây ra các bệnh nhiễm trùng khó điều trị.

Việc sử dụng thường xuyên thuốc nhỏ mắt có chứa chất bảo quản có thể khiến các chất bảo quản gây tổn thương trực tiếp đến biểu mô giác mạc, dẫn đến tổn thương bề mặt nhãn cầu mãn tính, khô mắt và viêm giác mạc.

Lạm dụng ma túy cuối cùng có thể dẫn đến các tổn thương biểu mô giác mạc dai dẳng, nhiễm trùng tái phát, viêm giác mạc do ma túy, và thậm chí là mỏng và thủng giác mạc, gây nguy hiểm cho thị lực.

4. Thói quen sinh hoạt không lành mạnh như thức khuya và uống rượu quá mức.

Thiếu ngủ kéo dài, uống quá nhiều rượu, làm việc quá sức, sử dụng thuốc ức chế miễn dịch hoặc mắc các bệnh tự miễn dịch như tiểu đường đều có thể làm suy yếu đáng kể khả năng bảo vệ của giác mạc.

Thức khuya làm suy giảm hoạt động của các tế bào miễn dịch, giảm tiết nước mắt, làm cho màng nước mắt không ổn định, gây khô và tổn thương giác mạc, đồng thời làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Lạm dụng rượu có thể làm giãn các mạch máu trên bề mặt mắt, làm trầm trọng thêm tình trạng sung huyết, đồng thời gây tổn hại đến quá trình chuyển hóa của gan, làm giảm khả năng miễn dịch tổng thể và làm giảm đáng kể khả năng tự phục hồi của giác mạc.

Bốn dấu hiệu cảnh báo

Nếu bạn gặp phải một trong những triệu chứng này, bạn nên đến bệnh viện.

1. Cảm giác có dị vật, đau nhói và đau không thuyên giảm khi nghỉ ngơi.

Tình trạng khô mắt sau khi sử dụng mắt lâu thường có thể được cải thiện bằng cách nghỉ ngơi, chườm ấm hoặc dùng nước mắt nhân tạo. Nếu các biện pháp này không hiệu quả và các triệu chứng tiếp tục trở nặng, kèm theo đau và chảy nước mắt nhiều, điều đó cho thấy biểu mô giác mạc có thể bị tổn thương hoặc viêm, và các dây thần kinh đang bị kích thích mạnh, cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

2. Mắt bị sung huyết nghiêm trọng, nhiều mạch máu đỏ và tăng tiết dịch.

Mắt đỏ ngầu không thuyên giảm khi nghỉ ngơi hoặc nhỏ thuốc nhỏ mắt thường xuyên, kèm theo tăng tiết dịch, cho thấy tình trạng viêm giác mạc do vi khuẩn hoặc virus đang trở nặng cấp tính, báo hiệu sự lan rộng của viêm nhiễm. Điều trị chậm trễ có thể khiến nhiễm trùng ăn mòn các lớp sâu hơn của giác mạc, dẫn đến áp xe hoặc thậm chí thủng giác mạc.

3. Rách liên tục, không kiểm soát được

Khi giác mạc bị nhiễm trùng bởi vi sinh vật, các dây thần kinh có thể bị tổn thương, dẫn đến hiện tượng chảy nước mắt không kiểm soát thường xuyên. Điều này thường cho thấy giác mạc đã bị tổn thương nghiêm trọng, và nếu không được điều trị, nó có thể gây tổn thương thần kinh vĩnh viễn, dẫn đến mắt nhạy cảm, khô mắt và giảm thị lực.

4. Mi mắt đỏ và sưng, khó mở mắt

Mí mắt đỏ và sưng, sợ ánh sáng khi mở mắt và chảy nước mắt nhiều có thể là dấu hiệu nguy cơ cao của bệnh viêm giác mạc trở nặng và dẫn đến loét giác mạc. Bạn nên tránh tự ý dùng thuốc hoặc rửa mắt bằng nước, nếu không nhiễm trùng có thể trở nên trầm trọng hơn, gây thủng giác mạc và viêm nội nhãn, cuối cùng dẫn đến mù lòa.

Cách điều trị như thế nào? Gồm ba bước:

Các nguyên tắc điều trị cốt lõi: kiểm soát nhiễm trùng, giảm viêm, thúc đẩy quá trình lành vết thương và giảm thiểu sẹo cũng như tổn thương thị lực.

Bước 1: Điều trị tổng quát

Bệnh nhân có triệu chứng nhẹ nên sử dụng thuốc chống viêm và nước mắt nhân tạo dưới sự hướng dẫn của bác sĩ. Trong sinh hoạt hàng ngày, tránh gây mỏi mắt quá mức và thường xuyên nhìn xa; đeo kính râm khi ra ngoài để tránh kích ứng do ánh sáng mạnh, phấn hoa, bụi bẩn, v.v.

Bước 2: Điều trị bằng thuốc (thuốc điều trị rất khác nhau tùy thuộc vào nguyên nhân; không nên mù quáng làm theo chỉ định của người khác).

Viêm giác mạc do vi khuẩn: Thuốc nhỏ mắt Levofloxacin, thuốc nhỏ mắt Tobramycin, v.v.

Viêm giác mạc do virus: Thuốc nhỏ mắt Acyclovir, gel bôi mắt Ganciclovir, v.v.

Viêm giác mạc do nấm: Thuốc nhỏ mắt Fluconazole, thuốc nhỏ mắt Natamycin, v.v.

Đối với những bệnh nhân có tình trạng bệnh nặng hơn, có thể sử dụng thuốc kháng khuẩn đường uống kết hợp với điều trị dưới sự hướng dẫn của bác sĩ nhãn khoa.

Bước 3: Điều trị bằng phẫu thuật

Nếu điều trị bằng thuốc không hiệu quả và tình trạng tiếp tục xấu đi, dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như loét hoặc thủng giác mạc, thì cần phải can thiệp phẫu thuật. Trong trường hợp nặng, có thể cần ghép giác mạc để bảo vệ thị lực ở mức tối đa.

Viêm giác mạc nặng thực sự có thể dẫn đến mù lòa.

Giác mạc là đường dẫn duy nhất cho ánh sáng đi vào mắt. Khi bị viêm nặng, loét hoặc thủng, nó sẽ biến thành một đốm trắng đục, ngăn cản ánh sáng đi vào mắt.

Viêm giác mạc do nấm và vi khuẩn, cũng như bất kỳ loại viêm giác mạc nào không được điều trị, đều có tỷ lệ gây mù lòa cực kỳ cao và là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa ở nước ta.

Sức khỏe mắt là vấn đề không hề nhỏ, đặc biệt là giác mạc, vốn rất dễ bị tổn thương.

Đừng chần chừ nữa, đừng trì hoãn. Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng đáng ngờ nào, vui lòng đến gặp bác sĩ nhãn khoa ngay lập tức.

Bảo vệ thị lực của bạn bắt đầu bằng việc coi trọng mọi trường hợp khó chịu ở mắt.