Bất chấp những tiến bộ trong y học, tuổi thọ con người vẫn có giới hạn; nghiên cứu cho thấy giới hạn chỉ là 194 năm! Chìa khóa nằm ở "tế bào này"

Với những tiến bộ trong y học, giới hạn tuổi thọ của con người ngày càng tăng. Một nghiên cứu gần đây của một nhóm nghiên cứu người Nga đã phát hiện ra rằng ngay cả khi y học có thể loại bỏ hoàn toàn các bệnh mãn tính và dấu hiệu lão hóa trong tương lai, vẫn sẽ có những giới hạn sinh học đối với tuổi thọ con người mà khó có thể vượt qua. Sự tích lũy các đột biến gen trong tế bào soma của con người trở thành những "nút thắt cổ chai tuổi thọ" không thể đảo ngược, vì vậy giới hạn trên cuối cùng của tuổi thọ trung bình sẽ nằm trong khoảng từ 146 đến 194 năm, gấp khoảng hai lần tuổi thọ trung bình toàn cầu hiện nay là 79 năm.

Theo một báo cáo của Medical News Today, một nghiên cứu mới từ Viện Khoa học và Công nghệ Skolkovo ở Nga đã được công bố trên số mới nhất của tạp chí NPJ Aging. Các nhà nghiên cứu cho biết cộng đồng khoa học từ lâu đã tìm hiểu về nguyên nhân gốc rễ của quá trình lão hóa ở người và gần đây đã tổng kết 12 đặc điểm của lão hóa, bao gồm sự rút ngắn telomere DNA, sự suy giảm khả năng duy trì protein và rối loạn chức năng ty thể.

Tuy nhiên, không giống như một số hiện tượng lão hóa có thể đảo ngược về mặt lý thuyết bằng các biện pháp y học, khi cơ thể con người trải qua quá trình phân chia tế bào, các tế bào soma (tế bào không sinh sản) chắc chắn sẽ tạo ra các đột biến mã di truyền. Những đột biến này có thể bắt nguồn từ các tác nhân môi trường bên ngoài như tia cực tím và khói thuốc, hoặc chúng có thể xảy ra ngẫu nhiên và tiếp tục tích lũy theo thời gian, làm tổn hại thêm chức năng tế bào và làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

Một số học giả đã chỉ ra rằng một tế bào điển hình ở người 80 tuổi thường mang hàng ngàn đột biến soma. Bởi vì cơ thể con người thiếu các cơ chế sửa chữa để khắc phục những tổn thương đã được ghi vào bộ gen, nên sự tích lũy tổn thương này sẽ liên tục làm giảm hiệu quả hoạt động của tế bào và thậm chí có thể phát triển thành ung thư. Thông qua các mô phỏng, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nếu loại trừ tất cả các yếu tố gây lão hóa mà không tính đến đột biến soma, tuổi thọ tối đa về mặt lý thuyết của con người có thể đạt đến hàng chục nghìn năm. Tuy nhiên, một khi đột biến soma được đưa vào đánh giá, giới hạn trên của tuổi thọ sẽ giảm đáng kể, khẳng định rằng đột biến gen là yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình lão hóa.

Nghiên cứu cũng chỉ ra những khác biệt đáng kể về khả năng chịu đựng của các cơ quan khác nhau trong cơ thể người đối với đột biến tế bào soma. Ví dụ, tế bào gan có khả năng tái tạo cực kỳ mạnh mẽ, về mặt lý thuyết có thể thay thế các tế bào cũ một cách trơn tru và tiếp tục hoạt động trong hơn 100.000 năm. Ngược lại, tế bào cơ tim và tế bào thần kinh não là "tế bào biệt hóa hoàn toàn", mất khả năng phân chia và sinh sản sau khi hình thành. Khi các tế bào quan trọng này bị tổn thương và chết do đột biến gen, chức năng của tim và não sẽ suy giảm không thể phục hồi. Do đó, các cơ quan không có khả năng tái tạo này trở thành nút thắt quan trọng quyết định tuổi thọ của con người.

Đáp lại, một chuyên gia về y học tái tạo không tham gia vào nghiên cứu này đã cảnh báo rằng nghiên cứu này chỉ đơn thuần là ước tính mô hình toán học, dựa trên các giả định lý tưởng hóa như việc hoàn toàn ngăn chặn các đặc điểm lão hóa khác. Cơ chế lão hóa thực tế trong các sinh vật sống phức tạp và liên kết chặt chẽ hơn nhiều. Tuy nhiên, nghiên cứu này vẫn cung cấp hướng đi rõ ràng cho y học chống lão hóa, nhấn mạnh rằng việc phát triển các công nghệ y tế có thể làm chậm hoặc kiểm soát các đột biến trong tế bào tim và não nên là ưu tiên hàng đầu nếu chúng ta muốn vượt qua giới hạn tuổi thọ trong tương lai. Nghiên cứu cũng khẳng định rằng đột biến tế bào soma không phải là yếu tố duy nhất gây ra lão hóa.

Trước khi liệu pháp gen tiên tiến và công nghệ chống lão hóa trở nên phổ biến, các chuyên gia khuyên công chúng không nên mù quáng theo đuổi những phương pháp kéo dài tuổi thọ đắt tiền và chưa được khoa học chứng minh. Để bảo vệ trái tim và não bộ vốn rất dễ bị tổn thương và không có khả năng tái tạo, chiến lược hiệu quả nhất và được khoa học chứng minh vẫn là duy trì lối sống lành mạnh, bao gồm ngủ đủ giấc và đều đặn, chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục vừa phải và quản lý căng thẳng hiệu quả. Kiên trì thực hiện lối sống lành mạnh hiện là cách tốt nhất để kéo dài tuổi thọ.