Báo động: 4 hành vi vạch trần một đứa trẻ có EQ siêu thấp, nếu không sửa đổi tương lai sẽ rất mờ mịt, khó thành công

Từ nghiên cứu 50 năm đến những biểu hiện giao tiếp đời thường

Trí tuệ cảm xúc có mối tương quan thuận mạnh mẽ với thành công của mỗi cá nhân. Theo một nghiên cứu kéo dài 50 năm về EQ tại Anh (công bố năm 2011), những đứa trẻ thể hiện EQ cao từ nhỏ khi trưởng thành sẽ sở hữu sự nghiệp và cuộc sống tốt hơn hẳn mức trung bình.

Ở chiều ngược lại, trẻ có EQ thấp thường bộc lộ những lời nói, hành vi thiếu tinh tế, dễ làm nảy sinh bầu không khí ngượng ngùng hoặc gây tổn thương cho người khác trong các tình huống cơ bản hằng ngày. Rất dễ để bắt gặp điều này qua những việc như trẻ chê bai món ăn ngay trước mặt nhân viên phục vụ, hay phàn nàn về một món đồ giá rẻ, tiền mừng ít từ người lớn.

4 dấu hiệu của đứa trẻ có EQ thấp

Theo tổng kết từ nhà tâm lý học trẻ em Jeffrey Bernstein, trẻ có trí tuệ cảm xúc thấp thường thể hiện rõ nét qua 4 đặc trưng cơ bản, rất khó che giấu:

- Rụt rè ngoài xã hội nhưng hống hách tại nhà: Trẻ có cách ứng xử mâu thuẫn giữa các môi trường. Khi ra ngoài, trẻ rụt rè, dễ bị bắt nạt, sẵn sàng nhượng bộ hoặc dâng hiến đồ chơi cho bạn để cầu hòa. Tuy nhiên, khi về nhà, trẻ lại trở nên ngang ngược, hay tranh giành, dọa nạt các thành viên nhỏ tuổi hơn để thỏa mãn cảm xúc.

(Ảnh minh hoạ)

- Nổi nóng vô cớ và khó kiềm chế: Không thể chấp nhận bất kỳ thất bại hay sự từ chối nhỏ nào, trẻ dễ dàng nổi giận. Trẻ cũng thiếu tinh thần hợp tác, không tuân thủ các quy tắc hay giao ước khi chơi chung, khiến bản thân dần bị cô lập và không được bạn bè chào đón.

(Ảnh minh hoạ)

- Ích kỷ, luôn đùn đẩy trách nhiệm: Dù xảy ra chuyện gì, trẻ chỉ tập trung vào cảm xúc của bản thân mà phớt lờ mong muốn, yêu cầu hay tổn thương của người xung quanh. Khi xảy ra xung đột hay lỗi lầm, phản ứng tự nhiên của trẻ là luôn đổ vội sai sót cho người khác chứ không bao giờ tự nhìn nhận lại mình.

(Ảnh minh hoạ)

- Thích chê bai và xoáy vào khuyết điểm của người khác: Trẻ có xu hướng hạ thấp người khác hoặc lôi điểm yếu, nỗi đau của họ ra làm trò đùa nhằm nâng cao giá trị bản thân rồi tự đắc. Lối ứng xử hẹp hòi, thiếu lòng trắc ẩn này tạo cảm giác khó chịu, khiến mọi người né tránh và không muốn gắn bó lâu dài.

(Ảnh minh hoạ)

Gốc rễ vấn đề: Nhìn con thấy cha mẹ

Các chuyên gia tâm lý cho rằng trí tuệ cảm xúc (EQ) của trẻ chịu ảnh hưởng rất lớn từ cách ứng xử của cha mẹ. Cha mẹ chính là hình mẫu đầu tiên để con học theo. Nếu người lớn thường xuyên mất bình tĩnh, đổ lỗi cho hoàn cảnh, hay than phiền và không biết kiểm soát cảm xúc, trẻ rất khó quản lý được tâm trạng của mình.

Khi đối mặt với áp lực, nếu cha mẹ hoảng loạn, bi quan hay tranh cãi gay gắt, trẻ lớn lên sẽ khó xử lý linh hoạt các mối quan hệ và dễ bỏ cuộc trước nghịch cảnh.

(Ảnh minh hoạ)

Một môi trường sống ngập tràn sự soi mói, chỉ trích khắc nghiệt từ cha mẹ cũng sẽ nhào nặn nên những đứa trẻ rụt rè, không dám nghĩ không dám làm, hoặc trở nên cay nghiệt với thế giới.

Trong cuốn sách "Sửa lỗi bằng cách nào trẻ sẽ nghe theo, dạy dỗ thế nào trẻ sẽ ham học", tác giả đã nhấn mạnh: Bản chất việc trẻ có EQ thấp xuất phát từ chính phương pháp giáo dục sai lầm của gia đình.

Nhận thức được mối liên hệ giữa cách giáo dục của gia đình và EQ của con là bước đi đầu tiên, quan trọng nhất. Thay vì trốn tránh trách nhiệm hay đổ lỗi cho tính cách tự nhiên của trẻ, cha mẹ cần chủ động nâng cao kỹ năng nuôi dạy, học cách thấu hiểu con và rèn luyện EQ cho chính mình. Hành trình trưởng thành của con trẻ chính là tấm gương phản chiếu quá trình tự tu dưỡng của cha mẹ; chỉ khi cha mẹ hoàn thiện bản thân, con cái mới có được bệ phóng vững chắc cho một tương lai thuận lợi.