Việt Nam có dinh thự họ Vương xây hết 150 tỷ đồng nằm giữa cao nguyên đá, được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia

 Dinh thự họ Vương nằm tại thôn Sà Phìn, xã Sà Phìn, được bao bọc bởi núi đá và thung lũng rộng lớn. Đây từng là nơi sinh sống, làm việc của Vương Chính Đức - thủ lĩnh người Mông nổi tiếng, được người dân kính trọng gọi là "Vua Mèo" nhờ khả năng lãnh đạo và quản lý một vùng rộng lớn trên Cao nguyên đá Đồng Văn.

Theo bà Vương Thị Chờ, hậu duệ đời thứ tư của dòng họ Vương, công trình được khởi công năm 1898 và hoàn thành vào năm 1907. Tổng chi phí xây dựng lên tới khoảng 15 vạn đồng bạc trắng Đông Dương, tương đương khoảng 150 tỷ đồng theo giá trị hiện nay.

Dinh thự Vua Mèo hay còn gọi là dinh thự họ Vương nằm giữa thung lũng Sà Phìn (huyện Đồng Văn, Hà Giang), cách trung tâm thành phố khoảng 125km. 

Dinh thự do các thợ thủ công đến từ Vân Nam (Trung Quốc) phối hợp cùng người Mông địa phương xây dựng, tạo nên quần thể kiến trúc rộng hơn 1.200m² trên khu đất khoảng 3.000m².

Năm 1993, công trình được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia, trở thành điểm đến mang giá trị lịch sử và văn hóa tiêu biểu của Hà Giang (cũ) cũng như vùng núi phía Bắc.

Toàn bộ dinh thự được chia thành ba khu vực gồm Tiền dinh, Trung dinh và Hậu dinh, phục vụ các chức năng sinh hoạt, tiếp khách, làm việc và phòng thủ.

Tòa dinh mang hình dáng của chiếc mai rùa, xung quanh gò đất được bao phủ bởi dãy núi Đồng Văn hùng vĩ, mây phủ bốn mùa.

Điểm nổi bật của Dinh họ Vương là sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc Trung Hoa cổ, phong cách phương Tây và bản sắc văn hóa người Mông. Hệ thống tường đá kiên cố, mái ngói âm dương cùng khung gỗ thông đá quý hiếm tạo nên vẻ bề thế nhưng vẫn hòa hợp với cảnh quan thiên nhiên.

Các chi tiết chạm khắc trên cột đá, cửa gỗ hay bậc thềm đều được chế tác công phu. Nổi bật trong đó là hình ảnh hoa anh túc - dấu ấn phản ánh vai trò của cây thuốc phiện trong đời sống kinh tế vùng cao đầu thế kỷ XX.

Bên trong dinh thự hiện vẫn còn nhiều hạng mục độc đáo như bể tắm đá, lò sưởi kiểu phương Tây, kho lương thực, kho thuốc phiện và hệ thống vọng gác. Bao quanh là cổng đá cùng các chòi canh được bố trí phục vụ việc quan sát và bảo vệ khu dinh thự, tạo nên dáng vẻ như một pháo đài giữa cao nguyên đá.

Không chỉ là nơi ở của gia tộc họ Vương, công trình này còn từng được xem là trung tâm quyền lực của cộng đồng người Mông ở Hà Giang trong nửa đầu thế kỷ XX.

Dưới thời Pháp thuộc, dòng họ Vương có vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định khu vực biên giới phía Bắc. Sau Vương Chính Đức, con trai ông là Vương Chí Sình (hay Vương Chí Thành) tiếp tục kế thừa vị thế của gia tộc.

Ông Vương Chí Thành được biết đến là người có nhiều đóng góp cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và có mối quan hệ gần gũi với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông từng được mời về Hà Nội gặp Bác Hồ và tham gia Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Trong cuộc Tổng tuyển cử năm 1946, ông trúng cử đại biểu Quốc hội khóa I và tiếp tục tái đắc cử khóa II. Ngoài ra, ông còn đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng, trong đó có chức Chủ tịch Ủy ban hành chính huyện Đồng Văn.

Năm 1959, ông được điều động về Hà Nội công tác tại Ủy ban Dân tộc Trung ương. Ông qua đời năm 1962 và sau đó được gia đình đưa về an táng tại khu vực trước cổng Khu nhà Vương.

Ngày 31/10/2006, Chủ tịch nước đã truy tặng ông Huân chương Đại đoàn kết dân tộc nhằm ghi nhận những đóng góp đối với sự nghiệp xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Hiện nay, Dinh thự họ Vương vẫn lưu giữ nhiều hiện vật gốc như phản gỗ, cối đá, bếp nấu hay tủ quần áo, góp phần tái hiện đời sống của tầng lớp quý tộc người Mông đầu thế kỷ XX.

Bên cạnh đó, những câu chuyện về thế đất phong thủy, dãy núi có hình dáng như mai rùa bao quanh khu dinh thự hay bức hoành phi "Biên chấn vĩ nghi" do vua Khải Định ban tặng với ý nghĩa "Trấn giữ biên cương hùng mạnh" vẫn được truyền lại cho du khách mỗi khi ghé thăm.

Ngày nay, Dinh thự họ Vương là điểm dừng chân nổi tiếng trên hành trình khám phá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn. Mỗi năm, nơi đây đón hàng chục nghìn lượt khách đến tham quan, tìm hiểu văn hóa người Mông và chiêm ngưỡng một trong những công trình kiến trúc độc đáo nhất vùng cực Bắc Việt Nam.