NSND lừng danh là Tiến sĩ cải lương đầu tiên của Việt Nam: Sinh quý tử cho tỷ phú Pháp, được Forbes vinh danh, hiện sống độc thân trong biệt thự rộng 1.200m²

NSND Bạch Tuyết: Từ “bảo vật cải lương” đến nữ Tiến sĩ đầu tiên của sân khấu cải lương Việt Nam

Được xem là một trong những tượng đài của nghệ thuật cải lương Việt Nam, NSND Bạch Tuyết (tên thật Nguyễn Thị Bạch Tuyết, sinh năm 1945 tại An Giang) đã có hơn sáu thập kỷ gắn bó với sân khấu, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhiều thế hệ khán giả.

NSND Bạch Tuyết thời trẻ

Tuổi thơ nhiều biến cố và cơ duyên đến với cải lương

Mẹ mất khi bà mới 9 tuổi, tuổi thơ của Bạch Tuyết trải qua nhiều thiếu thốn tình cảm. Sau khi cha lập gia đình mới, cô bé Bạch Tuyết thường xuyên cảm thấy cô độc và lạc lõng. Đến tuổi 14, bà từng có quãng thời gian nổi loạn, tham gia đua xe và giao du với nhóm bạn nghịch ngợm.

Lo lắng cho con gái, gia đình quyết định gửi bà vào trường nội trú. Chính tại đây, năng khiếu nghệ thuật của Bạch Tuyết bắt đầu bộc lộ rõ nét. Bà thường tham gia các hoạt động văn nghệ, ngâm thơ và biểu diễn nhiều ca khúc tân nhạc được thầy cô khuyến khích.

Bước ngoặt đến khi bà có cơ hội gặp nghệ sĩ Thanh Nga. Trong một lần xin chữ ký và ảnh thần tượng sau buổi diễn, cô bé Bạch Tuyết đã gây ấn tượng với Thanh Nga bởi đôi mắt sáng và gương mặt phúc hậu. Nữ nghệ sĩ nổi tiếng nhận thấy tố chất sân khấu ở Bạch Tuyết và khuyên bà theo đuổi con đường cải lương.

Nghe theo lời khuyên đó, Bạch Tuyết chính thức bước vào môi trường nghệ thuật. Với sự hỗ trợ của soạn giả Điêu Huyền - người cha nuôi sau này, bà được giới thiệu gia nhập đoàn Kiên Giang.

Năm 17 tuổi, cơ hội lớn bất ngờ đến khi bà được giao vai chính trong vở Lá thắm chỉ hồng do đào chính vắng mặt đột xuất. Nhân vật cô lái đò Lệ Chi đã giúp Bạch Tuyết tỏa sáng nhờ chất giọng đặc biệt cùng khả năng diễn xuất tự nhiên. Thành công vang dội của vai diễn đưa bà trở thành hiện tượng sân khấu chỉ sau một đêm và được danh ca Út Trà Ôn mời về đoàn Thống Nhất.

Đến năm 1963, bà được trao giải Diễn viên triển vọng, đứng cùng hàng ngũ những nghệ sĩ nổi tiếng như Tấn Tài và Diệp Lang.

Một trong những ngôi sao sáng nhất của sân khấu cải lương

Trong suốt sự nghiệp, NSND Bạch Tuyết từng cộng tác với nhiều tên tuổi lớn của nghệ thuật cải lương như Thanh Sang, Phương Quang, Ngọc Giàu, Hồng Nga, Phượng Liên, Lệ Thủy, Minh Phụng và Minh Vương.

Đặc biệt, màn kết hợp giữa bà và nghệ sĩ Hùng Cường đã trở thành hiện tượng của sân khấu miền Nam. Cặp đôi này được đông đảo khán giả yêu mến và ưu ái gọi bằng cái tên “cặp sóng thần” trong thời kỳ vàng son của cải lương.

Bạch Tuyết cũng là chủ nhân của giải thưởng Thanh Tâm năm 1965, ghi dấu ấn qua nhiều tác phẩm kinh điển như Thái hậu Dương Vân Nga, Đời cô Lựu, Tuyệt tình ca, Lục Vân Tiên...

NSND Bạch Tuyết và người chồng đầu - cầu thủ nổi tiếng Tam Lang

Những góc khuất phía sau ánh hào quang

Dù đạt được nhiều thành công trong sự nghiệp, cuộc sống riêng của nữ nghệ sĩ không phải lúc nào cũng suôn sẻ. Trong một cuộc phỏng vấn với báo chí, bà từng thẳng thắn chia sẻ bản thân đã ba lần tìm đến cái chết vì những nguyên nhân mà chính bà cho là rất “lãng xẹt”.

Nỗi ám ảnh lớn nhất bắt nguồn từ việc mất mẹ trong một vụ tai nạn giao thông khi còn nhỏ. Trong thời gian dài, bà luôn day dứt với suy nghĩ: “Mẹ đã mất, mình còn sống để làm gì?”.

Theo thời gian, Bạch Tuyết dần thay đổi cách nhìn nhận cuộc sống. Bà xem việc sống tử tế, giữ gìn bản thân và tiếp tục cống hiến cho nghệ thuật chính là cách để báo hiếu đấng sinh thành.

NSND Bạch Tuyết và con trai

Hai cuộc hôn nhân không trọn vẹn

Một trong những chuyện tình nổi tiếng của Sài Gòn trước đây là mối lương duyên giữa NSND Bạch Tuyết và danh thủ bóng đá Phạm Huỳnh Tam Lang.

Khi ấy, Bạch Tuyết đang là đào chính được nhiều người yêu mến của đoàn Dạ Lý Hương. Năm 1966, Tam Lang chủ động làm quen và chinh phục trái tim nữ nghệ sĩ. Một năm sau, họ chính thức nên duyên vợ chồng.

Nhắc về người chồng đầu tiên, Bạch Tuyết luôn dành sự trân trọng. Bà từng nhận xét Tam Lang là một người đàn ông mẫu mực, hào hiệp và rộng lượng. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân này không kéo dài vì bà không thể sinh con trai như mong muốn của gia đình chồng.

Năm 1974, nữ nghệ sĩ gặp người chồng thứ hai - một Việt kiều đang sinh sống tại Pháp. Bà cho biết bản thân không hề biết ông là tỷ phú cho đến khi cả hai đã chung sống với nhau được khoảng nửa năm. Cũng trong khoảng thời gian đó, bà phát hiện mình mang thai.

Dù vậy, cuộc hôn nhân thứ hai cũng không thể kéo dài đến cuối đời. Bạch Tuyết chưa từng chia sẻ cụ thể lý do tan vỡ. Hiện con trai bà là Valery Bauduin Bảo Giang đã trưởng thành, định cư tại Mỹ và có cuộc sống riêng ổn định.

Nữ Tiến sĩ cải lương đầu tiên của Việt Nam

Không chỉ nổi bật trên sân khấu, NSND Bạch Tuyết còn được biết đến là người có tinh thần học tập không ngừng nghỉ. Bà là Tiến sĩ Nghệ thuật học đầu tiên trong lĩnh vực cải lương của Việt Nam.

Năm 1988, khi tên tuổi đang ở đỉnh cao, bà sang Bulgaria theo học tại Viện Hàn lâm Sân khấu và Điện ảnh Sofia, chuyên ngành đạo diễn.

Từ năm 1991 đến 1995, bà tiếp tục tham gia chương trình đào tạo tại Viện Nghệ thuật Kịch Hoàng gia Anh (RADA), hoàn thành 10 học phần với tổng thời lượng 124 giờ.

Tháng 10/1995, Bạch Tuyết bảo vệ thành công luận án mang tên Sự thích nghi của nghệ thuật sân khấu dân tộc cổ truyền của các quốc gia Đông Nam Á.

Năm 2024, học vị Tiến sĩ của bà từng trở thành chủ đề gây tranh cãi khi xuất hiện một số ý kiến nghi ngờ về tính xác thực của văn bằng. Nguyên nhân xuất phát từ việc một số người cho rằng không tìm thấy tên nữ nghệ sĩ trong danh sách cựu học viên của RADA.

Trước những nghi vấn này, phía NSND Bạch Tuyết đã công khai nhiều tài liệu liên quan, bao gồm văn bằng, chứng nhận khóa học và các quyết định cấp bằng từ phía Bulgaria.

Theo hồ sơ được công bố, sau khi hoàn thành luận án, Đại sứ quán Việt Nam tại London đã gửi báo cáo về nước xác nhận quá trình học tập và nghiên cứu nghiêm túc của bà. Khi trở về Việt Nam, nữ nghệ sĩ cũng gửi đầy đủ báo cáo học tập cùng luận án tới các cơ quan quản lý văn hóa và tổ chức nghề nghiệp liên quan.

Ngày 15/8/1996, Viện Sân khấu và Điện ảnh Quốc gia Sofia chính thức cấp bằng Tiến sĩ số 24248 cho nghệ sĩ Bạch Tuyết sau quá trình bảo vệ luận án.

Lên tiếng về những ồn ào liên quan đến học vị, NSND Bạch Tuyết khẳng định mục tiêu lớn nhất của cuộc đời bà vẫn luôn là cải lương. Theo bà, mọi kiến thức tích lũy được từ quá trình học tập trong và ngoài nước đều nhằm phục vụ cho việc gìn giữ, phát triển loại hình nghệ thuật truyền thống và tri ân khán giả.

Nữ nghệ sĩ hiện đang tận hưởng cuộc sống bình yên ở tuổi U80

Tuổi U80 vẫn không ngừng cống hiến

Sau hơn 60 năm hoạt động nghệ thuật, NSND Bạch Tuyết cho biết bà không có điều gì phải tiếc nuối, dù cuộc đời không hoàn toàn viên mãn.

Năm 2024, bà được Forbes vinh danh trong danh sách “50 Over 50” gồm 50 phụ nữ châu Á có tầm ảnh hưởng.

Ở tuổi gần 80, nữ nghệ sĩ vẫn duy trì lịch làm việc bền bỉ. Mỗi ngày, bà dành khoảng bốn giờ để đọc sách, nghiên cứu và cập nhật xu hướng mới trong nghệ thuật.

Không chỉ giảng dạy và tham gia nhiều hoạt động chuyên môn, bà còn tích cực tìm cách đưa cải lương đến gần hơn với thế hệ trẻ. Những dự án kết hợp cùng ca sĩ Hoàng Dũng trong Về nghe mẹ ru hay với rapper Wowy trong Tia sáng cuối cùng nhận được nhiều sự quan tâm từ công chúng.

Bên cạnh đó, bà còn phát triển kênh YouTube cá nhân, thử nghiệm chuyển thể các ca khúc đương đại sang hình thức cải lương nhằm tạo cầu nối giữa nghệ thuật truyền thống và khán giả trẻ.

Hiện NSND Bạch Tuyết sống tại TP. Thủ Đức (TP.HCM) trong căn biệt thự rộng hơn 1.200m² do chính bà lên ý tưởng thiết kế. Công trình được hoàn thiện vào năm 2015 với khuôn viên nhiều cây xanh, hồ bơi và vườn hoa bao quanh.

Sau nhiều thăng trầm trong cuộc sống, nữ nghệ sĩ lựa chọn cuộc sống độc thân, dành phần lớn thời gian cho nghiên cứu, giảng dạy và tiếp tục cống hiến cho nghệ thuật cải lương - lĩnh vực mà bà xem là lẽ sống lớn nhất của đời mình.