Người lính duy nhất sống sót sau một trận đánh ở Quảng Trị: Nay là 'huyền thoại nhạc đỏ', có cuộc sống viên mãn bên vợ hiền và con cháu

NSND Trung Đức là một trong những nghệ sĩ tiêu biểu của dòng nhạc cách mạng Việt Nam. Trưởng thành từ chiến trường khốc liệt, ông mang những trải nghiệm chân thực của người lính vào từng câu hát, tạo nên dấu ấn riêng trong lòng nhiều thế hệ khán giả.

NSND Trung Đức được mệnh danh là "huyền thoại nhạc đỏ".

Tuổi trẻ gắn với chiến trường và những chuyến xe Trường Sơn

Sinh năm 1952 tại làng La Cả, Hà Nội, NSND Trung Đức xuất thân trong một gia đình nông dân không có truyền thống nghệ thuật. Trước khi bén duyên với âm nhạc chuyên nghiệp, ông từng làm công nhân tại Thái Nguyên và theo học ngành Văn của Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Dù là con trai duy nhất trong gia đình và không thuộc diện bắt buộc phải nhập ngũ, Trung Đức vẫn chủ động viết đơn tình nguyện ra trận trong giai đoạn cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt.

Năm 1972, khi mới 20 tuổi, ông nhập ngũ. Sau quá trình huấn luyện lái xe quân sự, Trung Đức nhận nhiệm vụ trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Trong màu áo người lính thuộc Binh đoàn 559, ông tham gia vận chuyển lương thực, thực phẩm và nhiều loại nhu yếu phẩm từ hậu phương vào chiến trường Quảng Trị.

Những năm tháng ấy để lại nhiều ký ức không thể nào quên. Giữa bom đạn và những cung đường hiểm trở, cây đàn guitar luôn theo ông trên mỗi chuyến xe. Âm nhạc trở thành nguồn động viên tinh thần quý giá cho bản thân và đồng đội nơi tuyến lửa.

Ca khúc "Trường Sơn Đông - Trường Sơn Tây" là bài hát được ông thể hiện nhiều nhất trong quãng thời gian quân ngũ. Sau đó, Trung Đức chuyển về Sư đoàn 305, tiền thân của Bộ Tư lệnh Đặc công ngày nay, tiếp tục tham gia chiến đấu tại nhiều mặt trận.

Một trong những ký ức đau đáu nhất của ông là trận chiến tại sân bay Quảng Trị. Trong trận đánh ấy, 11 trên tổng số 12 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh, chỉ duy nhất ông là người may mắn sống sót. Hình ảnh những đồng đội nằm lại nơi chiến trường đã trở thành nỗi nhớ theo ông suốt nhiều thập kỷ.

NSND Trung Đức từng là người lính trên tuyến băng lửa Trường Sơn.

Tỏa sáng trên sân khấu bằng trải nghiệm của người lính

Sau ngày đất nước thống nhất, Trung Đức quyết định theo đuổi con đường nghệ thuật chuyên nghiệp. Ông thi đỗ vào Nhạc viện Hà Nội, tiền thân của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam hiện nay.

Trước khi trở thành nghệ sĩ chuyên nghiệp, ông từng giành giải Nhất tại một cuộc thi ca hát ở Hà Tây với ca khúc "Hà Tây quê lụa". Thành tích này mở ra cơ hội để ông gia nhập Đoàn Ca múa nhạc Hà Tây.

Năm 1980, Trung Đức chuyển về Đoàn Ca múa Thăng Long. Một năm sau, ông công tác tại Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam và gắn bó với đơn vị này cho đến khi nghỉ hưu.

NSND Trung Đức từng chia sẻ hồi trẻ rất nhiều người si mê ông, chỉ xin một đứa con thôi nhưng ông từ chối.

Nhờ chất giọng khỏe, giàu cảm xúc cùng vốn sống thực tế từ chiến trường, ông nhanh chóng trở thành một trong những gương mặt nổi bật của dòng nhạc cách mạng. Tên tuổi NSND Trung Đức gắn liền với hàng loạt ca khúc quen thuộc như "Giai điệu Tổ quốc", "Chào em cô gái Lam Hồng", "Trên đỉnh Trường Sơn", "Chiếc gậy Trường Sơn", "Ta ra trận hôm nay" hay "Chào sông Mã anh hùng".

Không chỉ thành công với vai trò ca sĩ, ông còn tham gia sáng tác nhiều ca khúc được công chúng yêu mến như "Em đi chùa Hương", "Chân quê", "Gọi em" và "Nhớ về hội Lim".

Năm 1996, ông giành Huy chương Vàng tại Hội diễn Ca nhạc toàn quốc. Đến năm 2007, những đóng góp bền bỉ cho nền nghệ thuật nước nhà được ghi nhận bằng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân.

NSND Trung Đức và NSND Thu Hiền.

Trong sự nghiệp biểu diễn, NSND Trung Đức có nhiều năm đồng hành cùng NSND Thu Hiền. Cả hai từng đứng chung sân khấu từ thời chiến cho đến khi trở thành những tên tuổi lớn của làng nhạc cách mạng.

Sự ăn ý trong biểu diễn khiến không ít khán giả tò mò về mối quan hệ giữa hai nghệ sĩ. Tuy nhiên, Trung Đức nhiều lần khẳng định đây là tình bạn nghề nghiệp lâu năm. Ông cũng cho biết NSND Thu Hiền đã hỗ trợ mình rất nhiều trong việc tiếp cận và thể hiện các làn điệu dân ca, góp phần hoàn thiện phong cách âm nhạc riêng.

Mái ấm hạnh phúc bên người vợ gắn bó gần 40 năm

Bên cạnh thành công trong nghệ thuật, NSND Trung Đức còn có cuộc sống gia đình viên mãn khiến nhiều người ngưỡng mộ. Vợ ông là bà Phạm Phương, em gái của một người bạn thân. Từ sự quen biết ban đầu, cả hai dần nảy sinh tình cảm và xây dựng tổ ấm cùng nhau.

Sau gần bốn thập kỷ chung sống, vợ chồng ông có 4 người con, gồm 3 trai và 1 gái. Hiện gia đình quây quần bên con cháu tại Hà Nội.

Những hình ảnh hiếm hoi của vợ NSND Trung Đức.

Theo chia sẻ của nam nghệ sĩ, bà Phạm Phương là người phụ nữ giản dị, đảm đang và luôn dành sự tin tưởng tuyệt đối cho chồng. Trong suốt những năm tháng ông thường xuyên đi lưu diễn xa nhà, bà vẫn là hậu phương vững chắc giúp ông yên tâm theo đuổi nghệ thuật.

Một điều thú vị được NSND Trung Đức nhiều lần nhắc đến là thói quen đưa toàn bộ tiền cát-xê cho vợ sau mỗi chuyến biểu diễn. Ông hài hước cho biết bản thân không có khoản tiền riêng nào, còn mọi việc chi tiêu, đối nội và đối ngoại trong gia đình đều do bà xã quản lý.

Vẫn giữ ngọn lửa nghệ thuật ở tuổi 74

Sau khi nghỉ hưu, NSND Trung Đức tiếp tục gắn bó với âm nhạc bằng công việc giảng dạy thanh nhạc cho các thế hệ trẻ.

Dù đã bước sang tuổi 74, ông vẫn duy trì được phong độ giọng hát ổn định. Mỗi lần thể hiện những ca khúc về Trường Sơn hay người lính, ký ức về những năm tháng chiến tranh, về các đồng đội đã ngã xuống vẫn hiện lên rõ nét trong tâm trí người nghệ sĩ.

Ở tuổi 74, NSND Trung Đức vẫn sở hữu giọng ca hào sảng, dạt dào tình cảm.

Từ người lính lái xe trên tuyến đường Trường Sơn năm nào đến một Nghệ sĩ Nhân dân được đông đảo công chúng yêu mến, NSND Trung Đức đã có hành trình đặc biệt. Cuộc đời ông là sự giao thoa giữa chiến tranh và nghệ thuật, giữa ký ức chiến trường và những giai điệu sống mãi cùng năm tháng.