Chuyên gia văn hóa: Hành động Sơn Tùng đứng trên chim Lạc là 'phản cảm và chưa hiểu hết giá trị của chim Lạc'

Ngay từ những khung hình mở đầu, người xem dễ dàng nhận ra hình ảnh chim Lạc được đặt nổi bật giữa bối cảnh hiện đại của thành phố Los Angeles (Mỹ). Đáng chú ý, Sơn Tùng xuất hiện trong tư thế đứng trên mô hình biểu tượng này, một chi tiết nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội.

Theo lý giải từ ê-kíp, việc đưa chim Lạc vào MV nhằm tạo nên sự kết nối giữa bản sắc văn hóa Việt Nam với hơi thở quốc tế đương đại. Tuy nhiên, không ít khán giả cho rằng cách thể hiện đó chưa thực sự phù hợp với giá trị biểu tượng mà chim Lạc đại diện.

Chi tiết trong MV mới của Sơn Tùng M-TP gây tranh luận.

Trong lịch sử văn hóa Việt Nam, chim Lạc xuất hiện trên trống đồng Đông Sơn và được xem là một trong những hình ảnh tiêu biểu phản ánh đời sống tinh thần của cư dân Việt cổ. Với nhiều người, đây không chỉ là họa tiết trang trí mà còn mang ý nghĩa thiêng liêng, gắn với cội nguồn và niềm tự hào dân tộc.

Chính vì vậy, hình ảnh một nghệ sĩ đứng trên biểu tượng này đã tạo nên những phản ứng trái chiều. Một bộ phận công chúng cho rằng hành động đó dễ gây cảm giác thiếu tôn trọng đối với di sản văn hóa, đặc biệt khi MV hướng đến lượng khán giả lớn trong và ngoài nước.

Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến lại nhìn nhận đây đơn thuần là một thủ pháp nghệ thuật. Theo quan điểm này, việc đứng trên một linh vật hoặc biểu tượng trong các tác phẩm thị giác không nhất thiết mang hàm ý chà đạp hay hạ thấp giá trị. Trong nhiều nền văn hóa, hình tượng con người đứng trên hoặc cưỡi các biểu tượng sức mạnh thường được dùng để thể hiện khát vọng vươn lên, chinh phục giới hạn và đồng hành cùng những giá trị lớn lao.

Ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và sự tôn trọng biểu tượng văn hóa.

Nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ nhận định đây là một chi tiết cần được cân nhắc kỹ hơn trong quá trình sản xuất. Theo ông, trong đời sống thường nhật vẫn tồn tại nhiều vật dụng có khắc họa các biểu tượng văn hóa mà con người tiếp xúc trực tiếp. Tuy nhiên, đối với một sản phẩm giải trí có sức lan tỏa rộng như MV âm nhạc, nghệ sĩ nên thận trọng hơn khi khai thác những hình tượng mang tính biểu trưng của dân tộc.

Trong khi đó, PGS. TS Trần Hữu Sơn - Viện trưởng Viện nghiên cứu ứng dụng văn hóa và du lịch chia sẻ với Znews: “Chim Lạc như biểu tượng chung cả dân tộc hướng tới. Thậm chí, có người còn coi đây như tổ tiên hoặc vật tổ thiêng liêng của dân tộc Việt. Mà xưa nay, người Việt có truyền thống trân trọng những giá trị văn hóa lâu đời, những gì cha ông, tổ tiên để lại. Do đó, tôi cho là hành động đứng lên chim Lạc khá phản cảm. Nghệ sĩ đó có thể hiểu chưa hết giá trị của biểu tượng chim Lạc hoặc hiểu mà vẫn cố tình đứng lên”.

Ông nói thêm: “Hành động này ảnh hưởng rất nhiều tới khán giả trẻ, những người theo dõi MV. Vì chim Lạc là biểu tượng của dân tộc Việt nhưng bây giờ anh giẫm đạp lên đó. Vậy anh muốn truyền đi thông điệp gì qua sản phẩm âm nhạc này. Phải chăng là thông điệp coi thường yếu tố truyền thống. Như vậy là không được.

Vừa qua có trưng bày bảo vật quốc gia của văn hóa Đông Sơn, rất đông người dân đã về dự. Đó là niềm tự hào của cả dân tộc Việt. Nền văn hóa Đông Sơn rất lớn mạnh, lâu đời nên niềm tự hào càng lớn hơn. Các nghệ sĩ với sức ảnh hưởng lớn và lượng fan đông đảo phải có trách nhiệm lan tỏa tinh thần yêu nước, bản sắc dân tộc Việt chứ không phải lan tỏa hành động coi thường như vậy”.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố hình ảnh, Come My Way còn trở thành đề tài bàn luận về chất lượng âm nhạc. Một số ý kiến cho rằng ca khúc chưa thật sự dễ tiếp cận, đồng thời cách xử lý tiếng Anh của Sơn Tùng vẫn còn gây tranh cãi. Ngoài ra, nhiều khán giả nhận xét phần hình ảnh được đầu tư công phu nhưng chưa tạo được sự liên kết rõ ràng với nội dung bài hát.

Dẫu vậy, khó có thể phủ nhận sức hút của cái tên Sơn Tùng M-TP. Chỉ trong thời gian ngắn sau khi phát hành, Come My Way đã liên tục thiết lập những cột mốc ấn tượng về lượt xem và tương tác. MV nhanh chóng lọt top xu hướng, thu hút hàng triệu lượt xem chỉ sau vài giờ ra mắt và trở thành chủ đề được thảo luận sôi nổi trên nhiều nền tảng mạng xã hội.

Những tranh cãi xung quanh Come My Way một lần nữa cho thấy áp lực mà các nghệ sĩ nổi tiếng phải đối mặt khi lựa chọn đưa yếu tố văn hóa truyền thống vào sản phẩm giải trí hiện đại. Trong bối cảnh công chúng ngày càng quan tâm đến việc bảo tồn bản sắc dân tộc, ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và sự tôn trọng các biểu tượng văn hóa luôn là chủ đề dễ tạo nên những cuộc đối thoại lớn trong xã hội.