Chân dung nam nghệ sĩ duy nhất Việt Nam được phong tặng NSND ở tuổi 26, được trường nhạc hàng đầu Trung Quốc mời làm Giáo sư

Nhắc đến những nghệ sĩ dương cầm xuất sắc của Việt Nam, NSND Đặng Thái Sơn là một trong những gương mặt có tầm ảnh hưởng lớn nhất. Không chỉ sở hữu sự nghiệp quốc tế rực rỡ, ông còn là nghệ sĩ trẻ nhất Việt Nam được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân khi mới 26 tuổi.

NSND Đặng Thái Sơn thời trẻ.

Sinh năm 1958 tại Hà Nội trong một gia đình giàu truyền thống nghệ thuật, Đặng Thái Sơn là con trai của nhà thơ Đặng Đình Hưng và danh cầm Thái Thị Liên – một trong những nữ nghệ sĩ piano đầu tiên của Việt Nam. Từ nhỏ, ông đã bộc lộ năng khiếu âm nhạc và theo học tại Nhạc viện Hà Nội từ năm 1965. Tài năng của ông sớm được nghệ sĩ piano Isaac Katz phát hiện và định hướng phát triển.

Sau đó, Đặng Thái Sơn trúng tuyển Nhạc viện Quốc gia Tchaikovsky tại Moskva (Nga), nơi ông được đào tạo dưới sự hướng dẫn của các giáo sư nổi tiếng Vladimir Natanson và Dmitry Bashkirov.

Bước ngoặt lớn nhất trong sự nghiệp đến vào tháng 10/1980 khi ông giành Huy chương Vàng tại Cuộc thi Piano Quốc tế Chopin ở Warsaw (Ba Lan). Chiến thắng lịch sử này giúp ông trở thành nghệ sĩ châu Á đầu tiên đăng quang tại một trong những cuộc thi piano danh giá nhất thế giới, đưa tên tuổi Việt Nam vươn xa trên bản đồ âm nhạc cổ điển quốc tế.

Bốn năm sau, ông được phong tặng danh hiệu NSND khi mới 26 tuổi, trở thành người trẻ nhất Việt Nam nhận vinh dự này.

Năm 1991, Đặng Thái Sơn chuyển đến Montréal (Canada) sinh sống và giảng dạy tại Đại học Montréal. Từ năm 1995, ông cùng mẹ nhập quốc tịch Canada. Song song với hoạt động biểu diễn, ông còn tham gia giảng dạy tại nhiều cơ sở đào tạo âm nhạc uy tín như Oberlin Conservatory (Mỹ), Nhạc viện Trung ương Trung Quốc và nhiều học viện âm nhạc ở châu Á.

Uy tín chuyên môn của ông ngày càng được khẳng định trên trường quốc tế. Năm 1999, ông là nghệ sĩ piano duy nhất không phải người Ba Lan được mời biểu diễn trong lễ kỷ niệm 150 năm ngày mất của nhà soạn nhạc Frédéric Chopin. Đến năm 2005, ông tiếp tục trở thành người châu Á đầu tiên được mời tham gia ban giám khảo Cuộc thi Piano Quốc tế Chopin. 

Nghệ sĩ Đặng Thái Sơn và mẹ.

Đặc biệt, tại Gala kỷ niệm 200 năm ngày sinh Chopin năm 2010, Đặng Thái Sơn là một trong ba nghệ sĩ piano trên thế giới được lựa chọn biểu diễn, bên cạnh Lý Vân Địch và Garrick Ohlsson.

Trong hơn bốn thập kỷ hoạt động nghệ thuật, ông đã biểu diễn tại nhiều nhà hát và trung tâm nghệ thuật danh tiếng như Lincoln Center (Mỹ), Barbican Centre (Anh), Salle Pleyel (Pháp), Sydney Opera House (Australia) và Suntory Hall (Nhật Bản).

Dù đã gần một phần tư thế kỷ lưu diễn và sinh sống ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó Montréal (Canada) trở thành quê hương thứ hai, nhưng tình yêu dành cho Việt Nam trong NSND Đặng Thái Sơn chưa bao giờ vơi cạn. Với ông, dù sống xa Tổ quốc, bản thân vẫn luôn là một nghệ sĩ Việt Nam mang niềm tự hào dân tộc đến với bạn bè quốc tế.

Nhiều năm qua, nghệ sĩ dương cầm nổi tiếng thế giới đã không ít lần trở về quê hương với mong muốn đóng góp cho sự phát triển của nền âm nhạc cổ điển Việt Nam. Ông tích cực hỗ trợ các hoạt động đào tạo tài năng trẻ thông qua việc trao tặng nhạc cụ, kinh phí cho các đơn vị âm nhạc, cấp học bổng cho những nghệ sĩ piano trẻ triển vọng, đồng thời tham gia nhiều chương trình hòa nhạc và các cuộc thi âm nhạc trong nước cũng như khu vực châu Á.

Hằng năm, NSND Đặng Thái Sơn vẫn thu xếp thời gian trở về tham dự Cuộc thi Piano Quốc tế Hà Nội, nơi ông thường được mời giữ vai trò Chủ tịch danh dự. Sự hiện diện của ông không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn là nguồn động viên lớn đối với các thế hệ nghệ sĩ trẻ.

Điều khiến nhiều người yêu mến Đặng Thái Sơn không chỉ nằm ở tài năng và những thành tựu đỉnh cao trong sự nghiệp, mà còn ở phong cách sống giản dị, chân thành. Dù là nghệ sĩ Việt Nam có vị thế đặc biệt trên sân khấu âm nhạc cổ điển quốc tế, ông vẫn giữ được sự khiêm nhường, gần gũi và mộc mạc trong đời thường.

Ở Đặng Thái Sơn luôn tồn tại sự hòa quyện giữa vẻ sang trọng, tinh tế, lãng mạn của một nghệ sĩ lớn với nét chân thành, giản dị của một người con Việt Nam. Chính điều đó đã tạo nên sức hút riêng và sự trân trọng mà công chúng dành cho ông suốt nhiều thập kỷ qua.

Như chính câu nói mà người ta đã giành tặng cho ông: “Đặng Thái Sơn đã "chơi" F.Chopin như định mệnh. Định mệnh ấy đã tạo Sơn thành "Đỉnh dương cầm xanh". Ông thực sự xứng đáng là một niềm kiêu hãnh không chỉ của dân tộc Việt Nam mà còn là một “dương cầm gia” đáng kính của thế giới.

Ngày nay, NSND Đặng Thái Sơn có cuộc sống bình yên bên gia đình, đồng thời tiếp tục giảng dạy và truyền cảm hứng cho các thế hệ nghệ sĩ trẻ. Hành trình của ông được xem là một trong những dấu ấn rực rỡ nhất của âm nhạc cổ điển Việt Nam trên sân khấu thế giới.