Chủ nhật, 31/08/2025
Trong cuộc sống, không ít người luôn cẩn trọng trong từng lời nói, hành động, chỉ vì sợ… làm phiền người khác. Trong công việc, họ sẵn sàng gác lại việc riêng để giúp đỡ đồng nghiệp dù bản thân đang bận rộn. Trong cuộc sống thường nhật, dù không thực sự muốn, họ vẫn miễn cưỡng đồng ý khi bạn bè nhờ vả. Với họ, không làm phiền ai dường như đã trở thành châm ngôn sống. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài tử tế, chu đáo ấy lại có thể là biểu hiện của một vấn đề tâm lý đáng lo ngại - hội chứng "người thích làm vừa lòng người khác".
Theo chuyên gia tâm lý Harriet B. Braiker - tác giả cuốn "Không ai có thể làm hài lòng tất cả mọi người", việc không muốn làm phiền ai nhiều khi đồng nghĩa với việc ôm hết trách nhiệm về phía mình, từ đó vô tình gây áp lực tâm lý nặng nề. Việc không dám từ chối người khác cũng có thể biến bạn thành "con mồi" cho những kẻ lợi dụng cảm xúc, khiến bạn kiệt quệ cả thể chất lẫn tinh thần.
"Hội chứng làm vừa lòng người khác" - một kiểu nhân cách gây tổn thương cả tinh thần lẫn thể chất nếu không được nhận diện và điều chỉnh kịp thời (Ảnh minh họa)
Căn nguyên tâm lý từ tuổi thơ
Nhiều người mang trong mình nỗi sợ làm phiền người khác là do ảnh hưởng từ lối giáo dục thời thơ ấu, khi trẻ thường được dạy rằng phải ngoan ngoãn, biết điều, không gây rắc rối. Những câu như “chuyện của con, con tự làm”, “đừng làm phiền người lớn” đã gieo mầm cho nhận thức rằng việc nhờ vả là xấu, là điều khiến người khác không thích. Trải qua thời gian dài, điều này được nội hóa thành nỗi sợ bị đánh giá, sợ bị từ chối. Đây là một dấu hiệu điển hình của lòng tự trọng thấp.
Người có khuynh hướng này thường cảm thấy bản thân không xứng đáng được người khác dành thời gian hay công sức. Họ lo sợ rằng nếu lên tiếng đề nghị giúp đỡ, họ sẽ bị từ chối. Để tránh bị tổn thương, họ chọn cách im lặng, tự gánh vác tất cả.
Từ tự ép buộc đến tổn thương tinh thần
Một ví dụ điển hình là minh tinh Anne Hathaway. Khi đóng vai Fantine trong phim "Những người khốn khổ", cô từ chối sự hỗ trợ của chuyên gia dinh dưỡng hay huấn luyện viên. Cô chỉ ăn 500 calo mỗi ngày để giảm cân, liên tục từ chối sự quan tâm của bạn bè với lý do: "Đây là trách nhiệm của tôi, tôi không thể chuyển áp lực cho người khác". Dù giành giải Oscar với vai diễn này, Anne suýt ngất trên sân khấu vì kiệt sức. Sau này, cô thừa nhận trong tự truyện: "Tôi cứ ngỡ đó là sự chuyên nghiệp, hóa ra lại là sự cô lập nguy hiểm".
Khi hội chứng trở thành tính cách
Nếu nỗi sợ làm phiền người khác phát triển quá mức, nó có thể hình thành nên kiểu nhân cách gọi là "người làm vừa lòng người khác" (people-pleaser). Đặc điểm của nhóm người này là luôn che giấu cảm xúc, sợ mâu thuẫn, thường xuyên nói lời xin lỗi và có xu hướng nhận lỗi về mình. Họ đặt nhu cầu của người khác lên trên bản thân, chấp nhận làm cả những việc vượt ngoài trách nhiệm chỉ để được yêu mến.
Trong giao tiếp, họ hay răm rắp đồng tình với người khác, luôn nói "bạn nói đúng", và thường xuyên tự ti, cảm thấy bản thân không bằng người khác. Quan trọng nhất, họ đánh giá bản thân qua con mắt của người khác và sống dựa vào sự công nhận từ bên ngoài. Chính vì thế, họ hiếm khi dám nói không dù điều đó đi ngược lại lợi ích hoặc mong muốn cá nhân.
Hậu quả âm thầm nhưng dai dẳng
Lối sống làm vừa lòng người khác quá mức có thể gây ra hàng loạt hệ quả tiêu cực:
- Giảm sút giá trị bản thân: Vì quá phụ thuộc vào đánh giá từ bên ngoài, họ dễ rơi vào trạng thái tự nghi ngờ, tự phủ nhận chính mình nếu không được công nhận.
- Mối quan hệ rạn nứt: Dù cố gắng làm hài lòng người khác, họ có thể khiến đối phương cảm thấy ngột ngạt hoặc coi việc giúp đỡ là điều đương nhiên. Việc luôn giấu đi cái tôi thật khiến họ khó thiết lập mối quan hệ sâu sắc, chân thành, dễ bị cô lập, lạc lõng.
- Tổn thương tinh thần và thể chất: Khi liên tục kìm nén cảm xúc, không được giải tỏa, họ dễ mắc các rối loạn như lo âu, trầm cảm, hoặc bộc phát những cảm xúc tiêu cực.
- Ảnh hưởng đến thói quen ăn uống: Nỗi ám ảnh với sự hòa thuận có thể khiến họ ăn những món không thích, ăn khi không đói, hoặc bắt chước chế độ ăn của người khác, dễ dẫn tới rối loạn ăn uống.
- Thiếu định hướng cá nhân: Vì quá chú tâm đến nhu cầu và mục tiêu của người khác, họ dần mất đi động lực và niềm tin vào chính mình.
Làm sao để thoát khỏi "cái bẫy" làm vừa lòng người khác?
Điều quan trọng nhất là thay đổi nhận thức. Hãy hiểu rằng việc nhờ người khác giúp đỡ là điều bình thường và không có gì sai trái. Mỗi người đều có giới hạn, từ chối đúng lúc là cách bảo vệ bản thân, chứ không phải là sự ích kỷ.
Thay vì vội vàng đồng ý, bạn có thể xin thêm thời gian suy nghĩ khi ai đó nhờ giúp. Nếu không thể hoặc không muốn giúp, hãy học cách từ chối một cách nhẹ nhàng nhưng dứt khoát. Bên cạnh đó, hãy học cách quan tâm đến cảm xúc và nhu cầu của bản thân. Bắt đầu từ những việc nhỏ như ăn món mình thích, làm điều mình muốn, nói ra suy nghĩ thật. Tất cả giúp bạn từng bước xây dựng lòng tự trọng và tự tin.
Ngoài ra, việc trau dồi kỹ năng giao tiếp, học cách thể hiện suy nghĩ một cách chân thành, rõ ràng cũng là bước đệm quan trọng để xây dựng các mối quan hệ lành mạnh và bình đẳng.
Cuộc sống này, không ai có thể làm hài lòng tất cả mọi người. Biết từ chối để giữ gìn bản thân, biết nhờ cậy khi cần thiết, đó mới là sự trưởng thành đích thực. Hãy can đảm thoát khỏi chiếc lồng của hội chứng làm vừa lòng người khác, sống thật với chính mình và xây dựng những mối quan hệ dựa trên sự tôn trọng và thấu hiểu.
Trong môi trường công sở, người có EQ cao không chỉ biết quản lý cảm...
Đời sống trẻ - 2 ngày, 2 giờ trước
Trong giao tiếp, trong khi người giàu thật sự thường khiêm tốn, để thành tựu tự lên tiếng, thì những người "giàu giả" lại dùng những câu nói để lộ EQ thấp, gây phản...
Hotgirl, hotboy - 3 ngày, 20 giờ trước
Mới đây, hình ảnh Hàn Hằng sau khi 'vượt cạn' bên cạnh là Huyme được dân mạng chia sẻ. Cặp đôi nhận được rất nhiều lời chúc từ fans khi chính thức lên chức...
Hotgirl, hotboy - 3 ngày, 4 giờ trước
Theo cơ quan điều tra, Nguyễn Thị Ngọc Anh là người cầm đầu, trực tiếp điều hành toàn bộ hoạt động hoạt động buôn bán, tàng trữ và tổ chức cho khách sử dụng...
Hotgirl, hotboy - 4 ngày, 18 giờ trước
Năm 2016, hình ảnh nữ sinh Trần Mỹ Linh (SN 1995) tặng hoa Tổng thống Mỹ Barack Obama trong chuyến thăm Việt Nam đã gây sốt cộng đồng mạng. Gần một thập kỷ, cô...
Đời sống trẻ - 6 ngày, 16 giờ trước
Sau trải nghiệm diễn xuất ngắn ngủi trong phim Phía Trước Là Bầu Trời, Thành Vinh quay trở lại với con đường học thuật và gặt hái được nhiều thành tựu.
Chuyện làng sao - 2 giờ, 53 phút trước
Bà Nguyễn Ngọc Ánh, mẹ cố diễn viên Đức Tiến mới bổ sung yêu cầu phản tố, đòi con dâu chia căn nhà bên Mỹ trị giá hơn 21 tỷ đồng cho các hàng...
Kiến thức - 2 giờ, 18 phút trước
Người xưa quan niệm "Thà nghèo chết, chớ cưới sinh thê", cho thấy định kiến khắt khe với phụ nữ từng qua một đời chồng.
Kiến thức - 2 giờ, 20 phút trước
Người có mức lương 15 triệu đồng/tháng sẽ phải trích lại 1.575.000 đồng/tháng để đóng bảo hiểm bắt buộc từ ngày 1/7/2025.
Chăm con - 3 giờ, 33 phút trước
Cha mẹ nào cũng mong con thông minh, học giỏi, nhưng ít ai ngờ rằng chính những thói quen quen thuộc trong sinh hoạt hàng ngày lại âm thầm bào mòn não bộ, kéo...
Đời sống số - 3 giờ, 43 phút trước
Rằm tháng 7 năm 2025 (tức ngày 15/7 âm lịch) rơi vào thứ bảy, ngày 6/9 dương lịch. Tuy nhiên việc cúng Rằm có thể tiến hành trước đó.
Chuyện làng sao - 3 giờ, 54 phút trước
Trong showbiz Hoa ngữ, Trần Bảo Liên là ví dụ nổi bật nhất cho hình ảnh "hồng nhan bạc mệnh". Cô xinh đẹp nổi tiếng nhưng lại chẳng có được cuộc sống hạnh phúc...
Kiến thức - 3 giờ, 55 phút trước
Được trả giá với số tiền 'khủng' đủ để tiêu cả đời không hết nhưng chủ nhân của cây gỗ này vẫn nhất quyết không bán.
Tin trong ngày - 4 giờ, 36 phút trước
Theo quy định mới, nếu xe máy mà không có đủ bộ phận này sẽ bị CSGT xử phạt nặng.
Kiến thức - 4 giờ, 37 phút trước
Có một mỏ vàng cực lớn với trữ lượng lên tới hơn 50 tấn đủ để khai thác trong vòng 20 năm đã được phát hiện tại tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.
Kiến thức - 4 giờ, 42 phút trước
Dân gian truyền tai nhau câu nói: 'Cây sắt ngàn năm mới nở hoa, cây ngọc bích vạn năm khó trổ bông' gợi đến những loài cây quý hiếm, gắn với yếu tố tâm...
Tin trong ngày - 4 giờ, 50 phút trước
Nghị định số 226 bắt đầu áp dụng vào ngày 15 tháng 8 năm 2025, sửa đổi nhiều quy định liên quan đến cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (còn được gọi...
Làm sao - 4 giờ, 54 phút trước
Nhiều người tin rằng chỉ cần đi xem nhà nhiều lần là có thể chọn được một tổ ấm ưng ý và an toàn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít trường hợp...
Đời sống số - 4 giờ, 5 phút trước
Nhiều người có nốt ruồi trên cơ thể. So với những nốt ruồi dễ thấy hơn, nốt ruồi ẩn ở vùng kín được coi là biểu tượng của sự may mắn.
Làm đẹp+ - 4 giờ, 9 phút trước
Thông tin này đặc biệt hữu ích cho người tiền tiểu đường, tiểu đường type 2 hoặc người muốn kiểm soát cân nặng.
Tin trong ngày - 5 giờ, 30 phút trước
Nếu không thực hiện việc này đúng hạn, kết quả trúng tuyển đại học của thí sinh sẽ bị hủy.
Chuyện làng sao - 5 giờ, 34 phút trước
Sau khi kết hôn với Phạm Nhật Quân Anh, Bùi Lan Anh đồng hành cùng chồng tiếp quản các hoạt động kinh doanh của Tập đoàn Vingroup.
Tin trong ngày - 5 giờ, 49 phút trước
Tuyển sinh đại học đợt 1 năm nay chứng kiến nhiều tình huống trớ trêu. Có nguyên nhân chủ quan từ thí sinh nhưng cũng có nguyên nhân xuất phát từ sự chuẩn bị...
Du lịch Việt - 5 giờ, 49 phút trước
Chào mừng 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, dịp này Hà Nội có nhiều điểm tham quan mở cửa miễn phí cho người dân.
Tin trong ngày - 5 giờ, 51 phút trước
Việc sắp xếp, sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã, huyện đang diễn ra tại nhiều địa phương, khiến không ít người dân băn khoăn liệu có phải làm lại giấy khai...
Kiến thức - 5 giờ, 1 phút trước
Tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 31 của Luật Bảo hiểm xã hội.