Nhà SX và đạo diễn: chuyện dê trắng, dê đen

10:26 26/10/2011

Những chuyện hậu trường cho thấy điện ảnh Việt đang tìm cách giải quyết ổn thỏa quyền lực của nhà sản xuất và của đạo diễn đối với bản phim cuối cùng.

Điện ảnh thế giới ghi nhận hai cách làm phim tiêu biểu của Mỹ và châu Âu, nếu như ở Mỹ hay nói chính xác hơn là Hollywood - nhà sản xuất (studio) sẽ có quyền quyết định nội dung phim, nghệ thuật của phim cho đến khi ra rạp (quyền final cut) thì ở châu Âu, bạn sẽ không thể chiếu rạp nếu bản phim không có chữ ký của đạo diễn.


I Come with the rain, bộ phim khiến đạo diễn Trần Anh Hùng phải sử dụng quyền
lực đạo diễn để bảo vệ ý đồ nghệ thuật của mình trước nhà sản xuất người Mỹ

Một ví dụ cụ thể là bộ phim I come with the rain của đạo diễn Trần Anh Hùng, với mức kinh phí 18 triệu đô la, nhà sản xuất phim người Mỹ khi xem bản dựng đầu tiên của đạo diễn đã nổi khùng lên. Theo như anh Hùng kể lại thì lúc đó họ đã nói với nhau: Mày lừa tao! và sau đó cùng nói: Hùng lừa tất cả chúng ta! Những vụ kiện liên tiếp tại tòa án Paris khiến cho phim không ra nổi vì anh Hùng kiên quyết không ký vào bản dựng lại của nhà sản xuất Mỹ.

Kết cục, hãng phim tại Pháp đe dọa sẽ tuyên bố phá sản và bán lại hãng phim cho phía Mỹ. Đây là lúc Trần Anh Hùng phải chấp nhận nhượng bộ bởi anh biết nếu Mỹ mua, quyền final cut sẽ không còn nằm trong tay đạo diễn nữa. Nhà sản xuất Mỹ được tự do quyết định nội dung phim, thậm chí là đuổi ngay tức khắc đạo diễn và thay vào đó một ê-kip dựng hoàn toàn mới...

Sản xuất và đạo diễn: chuyện dê trắng, dê đen

Nói lại để thấy, cách làm phim của VN gần đây cũng đã bắt đầu nghiêng theo hướng thương mại kiểu Mỹ khi mà quyền quyết định bộ phim thuộc về các nhà đầu tư hoặc sản xuất. Với mục tiêu hướng đến khán giả và làm thỏa mãn nhu cầu của họ, nhà sản xuất thường khống chế đạo diễn cứng đầu muốn theo đuổi ý tưởng của riêng mình nhưng đó lại là ý tưởng không trùng với mong đợi của khán giả).


Bóng ma học đường, bộ phim hợp tác giữa nhà sản xuất Thiên Ngân
với đạo diễn Lê Bảo Trung

Mối quan hệ giữa nhà sản xuất và đạo diễn phim Việt có thể ví như hai con dê cùng qua một chiếc cầu, họ phải nhường nhau để cùng đến được bãi cỏ xanh phía bên kia. Trong một buổi cafe điện ảnh, nếu như đạo diễn Vũ Thái Hòa của Giữa hai thế giới luôn nhũn nhặn, cười cầu hòa đầy an toàn thì nhà sản xuất Minh Dofilm lại nóng như đang ngồi trên chảo lửa, lo lắng cho số tiền mình đã bỏ ra khi phim mới chỉ vừa quay xong, chuẩn bị ra mắt.

Trong buổi họp báo ra mắt đoàn phim 3D Bóng ma học đường, khi nhà báo chất vấn đạo diễn, lo ngại chất lượng bộ phim khi đã từng thất vọng với Nhật ký Bạch Tuyết thì ngay lập tức nhà sản xuất Thiên Ngân đã đỡ lời thay cho đạo diễn, khẳng định sự tin tưởng của họ vào chất lượng bộ phim. Bóng ma học đường hay Giữa hai thế giới ít nhiều cũng có doanh thu không đến nỗi làm thất vọng đạo diễn.

Nhưng nhà sản xuất bảo vệ đạo diễn của mình thì có thể nói đến ví dụ của Giao lộ định mệnh. Thời điểm Cô dâu đại chiến đang thành công ngất ngây với doanh thu khủng ở các phòng vé thì cũng là lúc nghi án Giao lộ định mệnh được xới lên khi phim này dự thi giải Cánh diều, nhà sản xuất Phạm Việt Anh Khoa (đại diện Saiga Films) khi đó đã vất vả tìm cách thanh minh cho Victor Vũ. Việc thanh minh bất thành nhưng thái độ và cách hành xử của Anh Khoa trong việc bảo vệ đạo diễn của mình cũng để lại nhiều thiện cảm cho những ai đã tiếp xúc với nhà sản xuất này.  

Bãi cỏ non xanh và “tâm lý Bollywood”


Long Ruồi, bộ phim của đạo diễn Charlie Nguyễn mang lại doanh thu 42
tỷ đồng cho nhà sản xuất

Tại sao Phạm Việt Anh Khoa lại bênh vực Victor Vũ? Hay cũng giống như nhiều chuyện bên lề khác, rằng Long ruồi - để mời được đạo diễn Charlie Nguyễn thì nhà sản xuất cũng phải nhượng bộ để đạo diễn có quyền đối với việc kiểm soát diễn viên tham gia phim, kể cả việc diễn viên đó hoàn toàn không phải là gương mặt ăn khách, tài năng hay là người mà nhà sản xuất muốn.

Tuy nhiên, Charlie Nguyễn chỉ là đạo diễn hiện trường còn người dựng và quyết định bản final cut lại thuộc về một đạo diễn khác do nhà sản xuất chỉ định. Nghĩa là quyền lực hai bên đã ở mức tương đối.

Vậy quyền lực của khán giả nằm ở đâu? Tại sao lại có cơ chế cân đối quyền lực giữa sản xuất và đạo diễn, nhất là sản xuất bao giờ cũng quan trọng hơn? Nhà sản xuất luôn muốn để thành phần sáng tác không đi quá xa, đây cũng là một cách tôn trọng khán giả, đặt thị hiếu của khán giả lên hàng đầu với tiêu chí càng có cơ chế giám sát lẫn nhau thì càng dân chủ và an toàn. Nhưng nếu thay vì giám sát nhau để có một sản phẩm tốt nhất, cả hai lại quay ra bắt tay nhau, điều có thể thấy trước là bộ phim gần như mất kiểm soát về chất lượng.

Có thể so sánh với các nước láng giềng, tại sao cùng là phim thương mại mà một số nước có thể xuất khẩu được, một số nước lại không? Xuất khẩu được chỉ khi sản phẩm có chất lượng đạt chuẩn, chưa nói là tốt hơn. Hàn Quốc xuất khẩu được phim nhưng Bollywood của Ấn Độ thì khó lòng làm được chuyện này dù mỗi năm họ sản xuất cả ngàn phim.


Công chúa teen và ngũ hổ tướng, bộ phim bị nhiều chỉ trích về chất lượng nghệ thuật
nhưng hàng ngàn khán giả vẫn bỏ tiền mua vé

Nhiều khán giả nước ngoài khi xem phim thương mại VN đã rất ngán ngẩm bởi đa số phim còn ở một trình độ giải trí quá thấp. Nghĩa là khán giả Việt được “cho gì ăn nấy”, khó để biết hưởng thụ điện ảnh của họ đang ở cấp độ nào. Thái độ nước đôi của khán giả có thể thấy ở cách lựa chọn mua vé xem cả những siêu phẩm lớn đến từ Hollywood lẫn phim Việt dễ dãi. 

Điều này đã được gọi tên là “tâm lý Bollywood”, nó giải thích vì sao Bollywood vẫn sống tốt mà chẳng cần xuất khẩu đi đâu. Họ có một số lượng khán giả quan tâm đến những bối cảnh quen thuộc, những nhân vật nói cùng tiếng mẹ đẻ với mình, và sẵn sàng chấp nhận nó ở một trình độ không cao. Cách phim Việt sống nhờ tâm lý này đang gây nhiều tranh cãi, bởi xét cho cùng, nó không nâng cao được trình độ thưởng thức điện ảnh của khán giả nếu không muốn nói là kéo lùi.

Và nếu chừng nào nụ cười đồng lõa của nhà sản xuất cùng đạo diễn vẫn nở trên môi, thì phải đặt ra câu hỏi: Liệu có lần thứ hai không, khán giả sẽ lại quay lưng với phim Việt bởi họ không thể mãi là một bãi cỏ non xanh?

Vietnamnet
Châu Bùi gây tranh cãi vì thái độ khi thắng đội bạn, liên tục bị chê giả tạo và EQ thấp

Châu Bùi gây tranh cãi vì thái độ khi thắng đội bạn, liên tục bị chê giả tạo và EQ thấp

Truyền hình - 04.08.2025

Lại một lần nữa Châu Bùi gây xôn xao cõi mạng vì hành động của mình.

Một Em Xinh gây tranh cãi dữ dội: Bị cho là thiếu tôn trọng đàn chị, lộ rõ EQ thấp

Một Em Xinh gây tranh cãi dữ dội: Bị cho là thiếu tôn trọng đàn chị, lộ rõ EQ thấp

Truyền hình - 28.07.2025

Hành động của Em Xinh này đã khiến cộng đồng mạng nổ tranh cãi.

Ca khúc nhạc Việt đầu tiên cán mốc một tỷ lượt xem biến mất khỏi YouTube

Ca khúc nhạc Việt đầu tiên cán mốc một tỷ lượt xem biến mất khỏi YouTube

Tin tức nhạc - 15.07.2025

Không tìm thấy “Một con vịt” - MV nhạc Việt đầu tiên đạt một tỷ view trên YouTube.

'Tây Du Ký 1986': Những bí mật sau gần 40 năm mới được hé lộ

'Tây Du Ký 1986': Những bí mật sau gần 40 năm mới được hé lộ

Bật mí điện ảnh - 22.06.2025

Dù đã trải qua gần 4 thập kỷ, "Tây Du Ký" phiên bản 1986 vẫn là một kiệt tác không thể thay thế của điện ảnh Hoa ngữ. Đằng sau những thước phim tưởng...

Quốc Thiên bị tố vi phạm bản quyền, nguyên đơn đã khởi kiện

Quốc Thiên bị tố vi phạm bản quyền, nguyên đơn đã khởi kiện

Tin tức nhạc - 11.06.2025

Phía công ty đang nắm giữ bản quyền đã chính thức nộp đơn khởi kiện ca sĩ Quốc Thiên.

Hậu tin đồn 'đường ai nấy đi', Khả Ngân và Thanh Sơn 'ngó lơ' khi đụng mặt

Hậu tin đồn 'đường ai nấy đi', Khả Ngân và Thanh Sơn 'ngó lơ' khi đụng mặt

VIDEO - 6 giờ, 35 phút trước

Mạng xã hội xôn xao trước đoạn clip ghi lại khoảnh khắc Khả Ngân và Thanh Sơn vô tình chạm mặt tại một sự kiện ở Hà Nội. Điều gây chú ý là cả...

Công an Hà Nội công bố chi tiết cấm đường phục vụ diễu binh, diễu hành kỷ niệm Quốc khánh 2/9

Công an Hà Nội công bố chi tiết cấm đường phục vụ diễu binh, diễu hành kỷ niệm Quốc khánh 2/9

Dòng sự kiện - 6 giờ, 35 phút trước

Để đảm bảo cho hoạt động diễu binh, diễu hành dịp 2/9, công an Hà Nội công bố lịch cấm đường chi tiết sau đây.

Thêm trường xét tuyển bổ sung ngành Sư phạm, Giáo dục Tiểu học, ai muốn theo học nên cân nhắc

Thêm trường xét tuyển bổ sung ngành Sư phạm, Giáo dục Tiểu học, ai muốn theo học nên cân nhắc

Tin trong ngày - 6 giờ, 11 phút trước

Trường Đại học Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa thông báo tuyển sinh bổ sung (đợt 1) đại học chính quy năm 2025.

Mức chênh lệch điểm chuẩn ngành Marketing khá lớn tại các trường đại học: Có nơi chỉ 15 điểm, có nơi lên đến gần 28 điểm

Mức chênh lệch điểm chuẩn ngành Marketing khá lớn tại các trường đại học: Có nơi chỉ 15 điểm, có nơi lên...

Tin trong ngày - 6 giờ, 11 phút trước

Điểm chuẩn của các trường đại học ngành Marketing có sự khác biệt rõ nét.

Hoa hậu Việt một thời vướng lao lý: U40 bán hàng online, nhan sắc lên hương

Hoa hậu Việt một thời vướng lao lý: U40 bán hàng online, nhan sắc lên hương

Chuyện làng sao - 6 giờ, 25 phút trước

Ở tuổi U40 sau khi trải qua biến cố, nàng hậu đang có cuộc sống an yên, được mời gọi quay lại điện ảnh nhưng không nhận lời.

Hậu tin đồn 'đường ai nấy đi', Khả Ngân và Thanh Sơn 'ngó lơ' khi đụng mặt...

Quy định mới nhất: Người trên 60 tuổi không có lương hưu sẽ hưởng thêm 1 chính sách đặc biệt từ Nhà nước

Quy định mới nhất: Người trên 60 tuổi không có lương hưu sẽ hưởng thêm 1 chính sách đặc biệt từ Nhà...

Kiến thức - 10 giờ, 52 phút trước

Hiện nay, còn nhiều người lao động 60 tuổi chưa đáp ứng điều kiện được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội và chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu.

Những con giáp nào cần thận trọng vào thứ Hai, ngày 1 tháng 9, tức ngày 10 tháng 7 âm lịch?

Những con giáp nào cần thận trọng vào thứ Hai, ngày 1 tháng 9, tức ngày 10 tháng 7 âm lịch?

Đời sống số - 10 giờ, 2 phút trước

Thứ Hai, ngày 1 tháng 9, tức ngày 10 tháng 7 âm lịch, rơi vào Năm Tỵ, Tháng Giáp Thân và Ngày Quý Hợi. Trong môi trường này, con giáp nào nên thận trọng...

3 loại nhà sau đây dù có nguy nga tráng lệ đến đâu cũng không có phong thủy tốt, càng ở càng mất lộc, gia đình bất hòa, hôn nhân rạn nứt

3 loại nhà sau đây dù có nguy nga tráng lệ đến đâu cũng không có phong thủy tốt, càng ở càng...

Phong thủy - 10 giờ, 11 phút trước

Cùng với sự phát triển kinh tế, ngày nay nhiều gia đình ở quê xây biệt thự, thậm chí mua căn hộ cao tầng ở thành phố. Nhưng không phải cứ nhà to đẹp,...

Trắc nghiệm tâm lý: Bạn thích món ăn nào? Kiểm tra xem bạn giàu hay nghèo

Trắc nghiệm tâm lý: Bạn thích món ăn nào? Kiểm tra xem bạn giàu hay nghèo

Đời sống số - 10 giờ, 22 phút trước

Bạn hãy tưởng tượng trước mặt mình có 4 món ăn. Hãy chọn một món ăn bạn thích nhất, rồi xem bạn sẽ giàu hay nghèo.

Nửa đầu tháng 7 âm lịch: Có 2 điều tuyệt đối không làm trên bàn thờ gia chủ nên biết

Nửa đầu tháng 7 âm lịch: Có 2 điều tuyệt đối không làm trên bàn thờ gia chủ nên biết

Đời sống số - 11 giờ, 58 phút trước

Các chuyên gia cho rằng, bao sái ban thờ giúp việc thờ cúng sạch đẹp, linh ứng hơn, thể hiện lòng thành của gia chủ nhưng trong tháng 7 âm lịch, nhưng có một...

14 năm sau ly hôn, cuối cùng cũng rõ lý do tại sao Tạ Đình Phong không còn chịu đựng được Trương Bá Chi nữa! Hóa ra chúng ta đã đổ lỗi sai cho anh ấy

14 năm sau ly hôn, cuối cùng cũng rõ lý do tại sao Tạ Đình Phong không còn chịu đựng được Trương...

Chuyện làng sao - 11 giờ, 7 phút trước

14 năm sau ly hôn, sự thật về cuộc hôn nhân nhiều sóng gió giữa Tạ Đình Phong và Trương Bá Chi mới dần được hé lộ. Hóa ra, nam tài tử không hề...

Đây là 5 trường hợp được rẽ phải khi đèn đỏ mà không bị phạt tới 20.000.000 đồng, người dân nên biết kẻo mất quyền lợi

Đây là 5 trường hợp được rẽ phải khi đèn đỏ mà không bị phạt tới 20.000.000 đồng, người dân nên biết...

Tin trong ngày - 11 giờ, 23 phút trước

Vượt đèn đỏ khi tham gia giao thông có thể bị phạt tới 20 triệu đồng. Tuy nhiên, có 5 trường hợp dưới đây được phép rẽ phải dù vượt đèn đỏ.

Nữ cán bộ Viettel đầu tiên được phong Anh hùng lực lượng vũ trang: Sinh năm 1985, profile cực đỉnh

Nữ cán bộ Viettel đầu tiên được phong Anh hùng lực lượng vũ trang: Sinh năm 1985, profile cực đỉnh

Tin trong ngày - 12 giờ, 35 phút trước

Trung tá Lê Thị Hằng, Giám đốc Trung tâm C4, Viện Hàng không Vũ trụ Viettel, đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu 'Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân' vào...

Loại rau 'nhà quê' giá chỉ vài nghìn ở Việt Nam, sang Nhật 'đắt xắt ra miếng', vẫn được săn đón nhiệt tình, tốt cho dạ dày, giải độc gan và đẹp da

Loại rau 'nhà quê' giá chỉ vài nghìn ở Việt Nam, sang Nhật 'đắt xắt ra miếng', vẫn được săn đón nhiệt...

Khỏe đẹp - 12 giờ, 37 phút trước

Rau muống quá quen thuộc trên mọi mâm cơm Việt, đang có một hành trình đầy bất ngờ tại Nhật Bản. Từ một loại rau "nhà quê", nó đã trở thành thực phẩm đặc...

Vài chục năm tới, đại vận 9 đến: Người khôn nên nhớ đừng mơ giấc mộng 'to lớn', càng nhỏ càng dễ sống, càng ổn định càng lâu bền

Vài chục năm tới, đại vận 9 đến: Người khôn nên nhớ đừng mơ giấc mộng 'to lớn', càng nhỏ càng dễ...

Kiến thức - 12 giờ, 42 phút trước

Theo phong thủy, chúng ta đang bước vào đại vận 9 (2024 – 2043), một thời kỳ được dự báo sẽ có những biến động nhanh chóng và khôn lường. Do đó, thay vì...

Họp lớp: 4 kiểu người luôn thích tham gia, 3 kiểu có mời cũng không dự

Họp lớp: 4 kiểu người luôn thích tham gia, 3 kiểu có mời cũng không dự

Tin trong ngày - 12 giờ, 53 phút trước

Có những người vô cùng hứng thú với chuyện họp lớp, hội nào họ cũng có mặt. Trong khi đó lại có những người kiểu gì cũng từ chối tham gia.

Tôi nhận ra sự khác biệt về chất lượng cuộc sống lớn đến thế nào sau khi chuyển từ căn hộ thường sang căn góc cùng tòa nhà

Tôi nhận ra sự khác biệt về chất lượng cuộc sống lớn đến thế nào sau khi chuyển từ căn hộ thường...

Kiến thức - 12 giờ, 58 phút trước

Chỉ bằng một thay đổi nhỏ là chuyển từ căn hộ thường sang căn góc trong cùng một tòa nhà, anh Lưu Dương và gia đình đã nhận thấy chất lượng cuộc sống được...

Một nghề thu nhập lên tới 70 triệu đồng/tháng, không cần học đại học, được chu du khắp nơi trên thế giới

Một nghề thu nhập lên tới 70 triệu đồng/tháng, không cần học đại học, được chu du khắp nơi trên thế giới...

Kiến thức - 12 giờ, 3 phút trước

Nếu bạn khao khát chinh phục bầu trời, khám phá vùng đất mới và làm việc trong môi trường năng động với thu nhập ổn định, nghề tiếp viên hàng không là lựa chọn...

Bạn muốn con mình ngoan ngoãn và thành đạt? Nếu không làm 4 điều này ngay bây giờ, bạn sẽ hối hận về sau!

Bạn muốn con mình ngoan ngoãn và thành đạt? Nếu không làm 4 điều này ngay bây giờ, bạn sẽ hối hận...

Chăm con - 12 giờ, 6 phút trước

Nhiều bậc phụ huynh mong ước khi tuổi già đến, con cái có thể thật lòng hiếu thuận, biết ơn công lao sinh thành, thường xuyên về thăm cha mẹ và sống đàng hoàng...

Tại sao người Nhật thích uống bia nhưng lại không có bụng bia? Và đây là lý do!

Tại sao người Nhật thích uống bia nhưng lại không có bụng bia? Và đây là lý do!

Kiến thức - 12 giờ, 13 phút trước

Là một quốc gia châu Á, Nhật Bản đã quá quen thuộc với chúng ta. Khi nhắc đến Nhật Bản, điều đầu tiên hiện lên trong tâm trí chúng ta là anime và hoa...