Vì sao cố đạo diễn Dương Khiết từng "cạch mặt" bốn thầy trò Đường Tăng suốt 10 năm, cứ thấy tivi chiếu phim "Tây Du Ký" là chuyển kênh? Bi kịch của sự phản bội đầy ê chề, khiến bà tổn thương sâu sắc

Năm 1986, bộ phim truyền hình "Tây du ký" chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của Ngô Thừa Ân được phát sóng. Bộ phim cổ trang thần thoại quy mô lớn này do Dương Kiếm đạo diễn, đã tái hiện sống động câu chuyện về Đường Tam Tạng và ba đệ tử của ông, những người đã trải qua nhiều gian khổ để có được chân kinh. Phim đã trở thành hiện tượng tại nhiều quốc gia ngay khi được phát sóng.

Trong thời đại chưa có kỹ xảo điện ảnh, toàn bộ đoàn làm phim đã đi khắp nơi để quay phim tại hiện trường, nỗ lực tạo ra những cảnh quay chân thực và đáng tin, chính điều đó đã làm nên giá trị của loạt phim truyền hình này. Ngay cả trong hoàn cảnh khó khăn như vậy, thành viên trong đoàn vẫn đánh mất sự gắn kết ban đầu và nhiều mâu thuẫn đã nảy sinh.

Sau nhiều năm bộ phim ra mắt nhưng mỗi khi dân mạng xứ Trung lật lại hậu trường của siêu phẩm kinh điển "Tây du ký" (1986), đều không khỏi bàng hoàng trước một sự thật cay đắng: Ánh hào quang rating kỷ lục 89,4% lại được đổi bằng vết thương lòng suốt 10 năm của cố đạo diễn Dương Khiết. Người ta cứ ngỡ mối quan hệ thầy trò, tình nghệ sĩ trong đoàn khăng khít như ruột thịt, ai ngờ khi bộ phim vừa vụt sáng thành cơn sốt châu Á, lòng tham tiền bạc đã biến dàn diễn viên chính thành những kẻ "qua cầu rút ván" chấn động giới giải trí.

Cố đạo diễn Dương Khiết (áo xanh) cùng đoàn phim "Tây du ký".

Sự việc bắt đầu vào khoảng năm 1987-1988, Hứa Kính Thanh - người viết nhạc phim cho "Tây du ký" kiêm vai trò quảng bá phim cho biết đoàn làm phim dự kiến sẽ đến Singapore để biểu diễn và giới thiệu. Sau khi CCTV xác nhận, Dương Khiết bắt đầu sắp xếp mọi thủ tục đi lại. Thời điểm đó, tất cả các thành viên đoàn phim đều ở trọ tại nhà khách để tập luyện cho chương trình Gala mừng Xuân dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, 3 nghệ sĩ gồm Lục Tiểu Linh Đồng, Mã Đức Hoa, Diêm Hoài Lễ lại mờ mắt trước những khoản thù lao hàng nghìn tệ, từ các show diễn thương mại bên ngoài. Để được thoải mái "đánh lẻ" kiếm tiền, họ đồng loạt cáo bệnh, nói dối để bỏ dở lịch tập luyện chung của đoàn phim chuẩn bị cho chương trình  Tết Nguyên đán.

Ban đầu đạo diễn Dương Khiết không hề nghi ngờ gì, cho đến một ngày nọ, người bạn của bà từ Sơn Đông đến kể rằng cả bốn người họ đang biểu diễn ở Tế Nam và mỗi buổi diễn đều rất thành công.

Lúc đầu đạo diễn Dương Khiết không tin, vì Trì Trọng Thuỵ - diễn viên đóng vai Đường Tam Tạng khi đó vẫn đang ở nhà, vậy làm sao có thể có bốn người? Điều bà không ngờ là "Đường Tam Tạng" ở đằng kia lại là Từ Thiếu Hoa - người từng rời bỏ đoàn phim.

Đạo diễn Dương Khiết hướng dẫn dàn diễn viên chính từng chi tiết để có thể truyền tải tốt nhất từ tác phẩm gốc.

Đạo diễn Dương Khiết rất bất bình với việc họ lén lút đi biểu diễn ở các sự kiện khác để kiếm tiền mà không cho cả nhóm biết. Tất cả đoàn phim cùng nhau tập luyện bị ảnh hưởng vì 3 ngôi sao kia lại lén lút đi kiếm tiền riêng. Thành công của "Tây Du Ký" không chỉ đến từ một vài cá nhân, mà là kết quả của những nỗ lực không ngừng nghỉ ngày đêm của toàn bộ đoàn làm phim. Dương Khiết không hiểu được hành vi này, đã vô cùng tức giận và buồn bã khi 3 thành viên của đoàn phim giờ đây coi "Tây Du Ký" là thành tựu cá nhân của họ. Bị đạo diễn Dương Khiết thẳng thắn phê bình vì thói ích kỷ, dàn sao không những không hối cải mà còn "chơi chiêu" đỉnh cao: Cấu kết với lãnh đạo nhà đài hòng cô lập bà, thậm chí gửi "tối hậu thư" trơ trẽn: "Nếu có Dương Khiết sang Singapore giao lưu, chúng tôi sẽ không đi". Kết cục, nhà đài chọn đứng về phía những ngôi sao hái ra tiền, gạch tên Dương Khiết khỏi chính đứa con tinh thần mà bà "trầy da tróc vảy" suốt 6 năm gây dựng. Cuối cùng, màn trình diễn thương mại ở Singapore này đã biến thành một trò hề.

Cay đắng nhận cú phản bội ê chề từ nhóm nghệ sĩ mà mình dốc lòng dốc sức nâng đỡ, bồi đắp khiến Dương Khiết tổn thương sâu sắc đến mức suốt một thập kỷ, bà tuyệt vọng đến nỗi cứ thấy "Tây du ký" chiếu trên tivi là lặng lẽ chuyển kênh. Cũng từ đó trở đi, Dương Khiết và các diễn viên gồm Lục Tiểu Linh Đồng, Mã Đức Hoa, Diêm Hoài Lễ và Từ Thiếu Hoa không hòa thuận với nhau. Trong cuốn tự truyện "Chín mươi chín, tám mươi mốt kiếp nạn của tôi", Dương Khiết nói rằng bà không bao giờ muốn đi cùng họ nữa. Phải đến năm 1994, khi rục rịch làm phần 2 và nhận ra không ai đủ tầm thay thế Dương Khiết, dàn sao năm xưa mới hối hận quay xe, tìm đến tận nhà bà bật khóc nức nở để cầu xin sự tha thứ. 

Để thực hiện hoàn thiện ước nguyện chuyển thể tiểu thuyết "Tây du ký" sang phim từ thuở ấy, Dương Khiết đã gác lại những oán hận trong quá khứ và tập trung hoàn thành nốt dự án. Ban đầu, bà Dương Khiết định sử dụng dàn diễn viên cũ cho phần tiếp theo, nhưng quá khứ năm đó đã để lại quá nhiều bóng đen trong mắt bà, cùng với việc nam diễn viên Diêm Hoài Lễ - người đóng vai Sa Ngộ Tĩnh đã hơn 60 tuổi, nên có lẽ ông ấy không thể đảm đương được các cảnh đánh nhau trong kịch bản. Do đó, ngay cả trước khi quá trình quay phim bắt đầu, tranh cãi xung quanh việc thay thế diễn viên cho phần tiếp theo của "Tây du ký" đã trở nên gay gắt. Cuối cùng nữ đạo diễn chọn Lưu Đại Cương vào vai Sa Ngộ Tĩnh thay thế Diêm Hoài Lễ.

Dù Dương Khiết rộng lượng bỏ qua oán hận năm xưa và trở lại ghế đạo diễn để hoàn thành trọn vẹn tác phẩm, nhưng cho đến lúc nhắm mắt xuôi tay ở tuổi 88, vết sẹo bị "đâm sau lưng" vì tiền, vẫn là nỗi đau thắt lòng mà hào quang của một tượng đài truyền hình không bao giờ che đậy nổi.