Tại sao ở Việt Nam đi đâu cũng thấy quét mã QR để thanh toán, nhưng ở phương Tây thì không? Lý do vô cùng đơn giản

Trên thực tế, tại Việt Nam và Trung Quốc, hình thức quét mã QR để thanh toán đã trở nên cực kỳ phổ biến. Trong khi đó, ở nhiều quốc gia phát triển, người dân vẫn ưu tiên dùng tiền mặt hoặc thẻ ngân hàng. Điều này xuất phát từ nhiều yếu tố liên quan đến lịch sử, xã hội và thói quen tiêu dùng.

Thứ nhất, quá trình phát triển của các phương thức thanh toán hoàn toàn khác nhau

Tại Việt Nam và Trung Quốc, thanh toán bằng mã QR xuất hiện đúng thời điểm internet và điện thoại thông minh bùng nổ. Nhờ thao tác đơn giản, tốc độ nhanh và tiện lợi nên hình thức này nhanh chóng được đông đảo người dân đón nhận.

Ngược lại, ở các nước phương Tây, hệ thống thanh toán bằng tiền mặt và thẻ tín dụng đã tồn tại từ rất lâu, thậm chí hàng chục đến hàng trăm năm. Người dân đã quá quen với việc quẹt thẻ khi mua sắm nên họ không có nhiều động lực để thay đổi sang thanh toán di động.

Thứ hai, ngân hàng phương Tây hưởng lợi lớn từ thị trường thẻ tín dụng

Tại các quốc gia phát triển, thẻ tín dụng là nguồn doanh thu quan trọng của các ngân hàng. Các tổ chức tài chính thường tung ra nhiều chương trình ưu đãi như tích điểm, hoàn tiền hoặc giảm giá để khuyến khích khách hàng sử dụng thẻ.

Chính vì lợi ích kinh tế quá lớn nên hệ thống ngân hàng ở nhiều nước chưa thực sự muốn nhường thị phần cho các nền tảng thanh toán QR. Trong khi đó, tại Việt Nam và Trung Quốc, chính phủ cùng doanh nghiệp công nghệ lại tích cực thúc đẩy thanh toán điện tử phát triển mạnh mẽ.

Thứ ba, người dân phương Tây đặc biệt coi trọng quyền riêng tư cá nhân

Ở nhiều nước phát triển, người dân có ý thức rất cao về việc bảo vệ dữ liệu cá nhân. Họ lo ngại rằng mọi giao dịch qua điện thoại đều có thể bị lưu trữ, theo dõi hoặc khai thác cho mục đích thương mại.

Khi sử dụng tiền mặt hoặc thẻ tín dụng truyền thống, họ cảm thấy thông tin cá nhân được bảo mật tốt hơn. Trong khi đó, phần lớn người dùng tại Việt Nam và Trung Quốc thường ưu tiên sự tiện lợi hơn là lo lắng về quyền riêng tư.

Thực tế, khi dùng ví điện tử hoặc ứng dụng thanh toán, các nền tảng công nghệ hoàn toàn có thể biết được thói quen mua sắm, số lần giao dịch hay loại hàng hóa mà người dùng thường tiêu thụ.

Thứ tư, nhận thức về bảo vệ tài sản cũng có sự khác biệt

Người dân ở các quốc gia phát triển thường khá cẩn trọng trước những rủi ro liên quan đến an ninh tài chính. Họ lo ngại việc thanh toán qua điện thoại có thể trở thành mục tiêu của hacker hoặc các hình thức lừa đảo trực tuyến.

Nếu sử dụng tiền mặt hoặc thẻ ngân hàng truyền thống, họ cho rằng nguy cơ bị đánh cắp tài sản sẽ thấp hơn so với việc lưu toàn bộ tiền trong ứng dụng điện tử.

Trong khi đó, nhiều người dùng tại Việt Nam và Trung Quốc sẵn sàng đánh đổi một phần an toàn để đổi lấy sự nhanh chóng và tiện ích trong thanh toán hằng ngày.

Việc quét mã QR trở nên phổ biến tại Việt Nam và Trung Quốc không phải điều ngẫu nhiên mà xuất phát từ bối cảnh phát triển đặc thù của hai quốc gia này. Do hệ thống thẻ tín dụng chưa chiếm ưu thế quá lâu nên thanh toán di động có cơ hội bùng nổ rất nhanh.

Ngược lại, tại các nước phương Tây, người dân đã quen dùng tiền mặt và thẻ tín dụng trong nhiều thập kỷ. Bên cạnh đó, họ cũng quan tâm nhiều hơn đến vấn đề bảo mật thông tin và an toàn tài sản cá nhân. Chính vì vậy, thanh toán bằng QR tại các quốc gia phát triển vẫn chưa thể phổ biến mạnh như ở Việt Nam hay Trung Quốc.