Thứ hai, 01/12/2025
Chúng ta có ô tô và xe buýt chạy trên đường, những chiếc xe này sử dụng lốp cao su làm bánh xe của chúng, và chúng tôi đã rất quen với việc nhìn thấy chúng. Mặt khác, xe lửa và tàu siêu tốc chạy trên đường ray sử dụng bánh xe kim loại, không có bất kỳ loại cao su nào bên ngoài.

Vậy tại sao chúng ta lại sử dụng các loại bánh xe khác nhau cho các loại phương tiện giao thông khác nhau?
Các yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến việc lựa chọn bánh xe
Có một số yếu tố cần phải tính đến khi quyết định loại bánh xe nào nên được sử dụng. Hãy nhớ rằng có nhiều yếu tố đóng vai trò, nhưng đây là những yếu tố chính:
Độ ma sát
Ma sát là yếu tố quan trọng nhất để quyết định loại bánh xe nào mà phương tiện giao thông cần. Ma sát là một dạng của lực. Thông thường, ma sát xảy ra khi bề mặt của một vật tiếp xúc với bề mặt của vật khác.

Mỗi vật tác dụng một lực lên bề mặt của vật kia theo hướng ngược lại với chuyển động của vật kia. Ma sát càng thấp, tức là hai vật tiếp xúc càng trơn thì chúng chuyển động qua nhau càng nhanh.
Tốc độ
Các phương tiện khác nhau có nghĩa là chúng sẽ di chuyển với tốc độ khác nhau. Tốc độ của một thứ gì đó di chuyển, cũng như thời gian mà nó di chuyển với tốc độ đó, đóng một vai trò trong việc quyết định loại bánh xe sẽ được sử dụng.

Địa hình
Tùy vào địa hình mà phương tiện đi qua, chúng sẽ cần sử dụng các loại bánh xe khác nhau để phù hợp. Các địa hình khác nhau đòi hỏi các phương tiện vận chuyển khác nhau và do đó các loại bánh xe khác nhau.

Vậy tại sao xe lửa lại cần bánh xe kim loại?
Xe lửa được cho là phải di chuyển một quãng đường dài với tốc độ cao trong khi phải chở một khối lượng rất lớn. Chúng ta phải sử dụng bánh xe có thể thỏa mãn tất cả các điều kiện này.
Trước hết, ma sát cần phải nhỏ nhất đối với các bánh xe lửa. Một đoàn tàu di chuyển trên những đường ray hoàn toàn đồng đều và trơn tru. Vì không có va chạm hoặc lỗ thủng trên tuyến đường, mục tiêu của đoàn tàu là duy trì tốc độ cao.
Xe lửa có thể duy trì tốc độ cao nếu có rất ít ma sát giữa bánh xe của nó và đường ray, điều này đạt được bằng cách làm cho bánh xe làm bằng kim loại nhẵn. Cả đường ray và bánh xe đều được làm bằng kim loại, được mài nhẵn với nhau. Điều này làm giảm ma sát về cơ bản (thực tế cho thấy ma sát giảm 85% - 99% khi bánh xe thép được sử dụng trên đường ray thép).

Xe lửa không cần phải dừng đột ngột, điều này nói chung là vì lợi ích của chúng, vì chúng mang rất nhiều trọng lượng và động lượng. Vì lý do này, chúng không yêu cầu bánh xe tạo ra ma sát, vì vậy bánh xe kim loại được chọn để giảm ma sát và duy trì tốc độ.
Xe lửa cũng rất nặng. Bánh xe cao su đòi hỏi một lượng năng lượng rất cao để di chuyển. Hầu hết năng lượng/lực được tạo ra từ động cơ ô tô của bạn sẽ làm cho các bánh xe cao su quay.
Bây giờ nếu bánh xe của đoàn tàu được làm bằng cao su, động cơ sẽ cần một năng lượng / lực cực lớn để làm cho đoàn tàu chuyển động, vì trọng lượng của nó rất lớn. Ma sát cũng tăng lên khi trọng lượng của một vật tăng lên, làm cho lốp cao su gây ra ma sát nhiều hơn.
Tất cả những đặc điểm này đều không phù hợp đối với tàu hỏa, vì vậy việc sử dụng bánh xe cao su cho tàu hỏa là không thực tế.
Còn ô tô thì sao?
Không giống như tàu hỏa chỉ chạy trên đường ray, ô tô hay bất kỳ phương tiện nào cũng phải đi trên đường và đôi khi cũng phải chạy ngoài đường! Có những trường hợp chúng tôi phải lái xe qua một con đường đầy ổ gà, trong khi những trường hợp khác chúng tôi phải lái xe qua lớp bùn dày.

Địa hình không bằng phẳng cũng không phải là một thử thách bất thường đối với các phương tiện như ô tô. Tất cả những tình huống này đều đòi hỏi chiếc xe phải bám chắc vào bề mặt mà nó đang di chuyển. Độ bám này chỉ đạt được nếu có đủ ma sát giữa bánh xe và địa hình. Ma sát này được cung cấp bởi cao su.
Những con đường và vùng đất mà xe đi qua cũng liên tục làm hỏng lốp, nhưng nếu thay đi thay lại bánh xe bằng kim loại sẽ rất tốn kém. Lốp cao su tương đối rẻ hơn để thay và tồn tại lâu hơn trong điều kiện thử nghiệm như vậy.

Ô tô cũng cần phanh và dừng thường xuyên hơn và nhanh hơn nhiều so với tàu hỏa, vì vậy việc trang bị lốp cao su cũng giúp giải quyết vấn đề này.
Vì ô tô chỉ cần duy trì một tốc độ nhất định và không nặng như xe lửa nên lốp cao su không gây cản trở và phải mất công lấy đà, làm hao phí năng lượng của động cơ như đối với xe lửa.
Xem thêm
Nguồn: http://baove.congly.vn/tai-sao-banh-xe-lua-bang-kim-loai-ma-banh-xe-o-to-lai-la-cao-su-29230.html..
Hàng loạt chương trình ưu đãi, giảm giá sâu từ các nhà sản xuất đã...
Đi gì - 6 ngày, 14 giờ trước
Thị trường ô tô cuối năm đang bước vào cuộc đua khuyến mại mạnh mẽ, đặc biệt ở phân khúc SUV đô thị.
Sản phẩm hot - 6 ngày, 19 giờ trước
iPhone Air và iPhone 17 là hai mẫu điện thoại cao cấp được trang bị chip A19 series và màn hình Super Retina XDR với công nghệ ProMotion 120Hz. Mẫu Air nổi bật với...
Xài gì - 22.11.2025
Zalo là một trong những ứng dụng nhắn tin qua internet được dùng phổ biến nhất tại Việt Nam. Nhiều người sử dụng Zalo để phục vụ cho mục đích công việc hoặc đời...
Xài gì - 21.11.2025
Dù bộ nhớ trên điện thoại của bạn có là 128GB, 256GB,... hay nhiều hơn thế nữa thì sau một thời gian dài sử dụng thì đến một ngày nào đó chúng chắc chắn...
Đi gì - 15.11.2025
Vietnam Airlines thông báo chính thức áp dụng quy định thu phí đối với hành lý xách tay vượt tiêu chuẩn ngay tại cửa ra máy bay. Chính sách mới này sẽ có hiệu...
Đời sống số - 7 giờ, 16 phút trước
Ngày 1 tháng 12 (Thứ Hai) tương ứng với ngày 12 tháng 10 lịch, với sự kết hợp Thiên Can và Địa Chi là năm Tỵ, tháng Đinh Hợi và ngày Giáp Thìn. Dưới...
Kiến thức - 7 giờ, 19 phút trước
Trên thực tế nhiều cặp đôi lựa chọn chung sống với nhau như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, khi phát sinh tranh chấp về tài sản, không ít người...
Kiến thức - 8 giờ, 5 phút trước
Người sinh năm 1965, 1985 và 2000 cần hoàn tất thủ tục đổi thẻ Căn cước theo độ tuổi quy định trong năm 2025.
Kiến thức - 8 giờ, 5 phút trước
'Tứ mỹ Hà thành' đến nay vẫn được lưu truyền gồm có: cô Phượng Hàng Ngang, cô Síu Cột Cờ, cô Nga Hàng Gai và cô Bính Hàng Đẫy.
Doanh nghiệp - 8 giờ, 5 phút trước
Doanh nhân Đặng Lê Nguyên Vũ giúp con không phải khổ cực như cha thời lập nghiệp: 'Hiện nay, chúng vẫn đang học tại những trường tốt nhất ở Úc', ông chia sẻ.
Kiến thức - 8 giờ, 7 phút trước
Tổng biên chế viên chức hưởng lương ngân sách nhà nước trong các cơ quan, đơn vị của thành phố Hà Nội năm 2026 gồm 117.555 biên chế, trong đó chỉ tiêu biên chế...
Làm sao - 8 giờ, 7 phút trước
Để làm căn cước công dân khi mất giấy khai sinh, công dân cần thực hiện thủ tục này trước, sau đó mới có thể làm căn cước công dân.
Hồ sơ tư liệu - 9 giờ, 2 phút trước
Trong lịch sử Trung Quốc, hậu cung luôn là nơi chất chứa quyền lực, tham vọng và những câu chuyện khó ngờ. Thế nhưng vô tiền khoáng hậu trong ghi chép để lại, có...
Tin trong ngày - 9 giờ, 2 phút trước
Việc quy định rõ các hình thức kỷ luật và các trường hợp buộc thôi việc nhằm xây dựng đội ngũ công chức liêm chính và nâng cao trách nhiệm cá nhân và hiệu...
Kiến thức - 9 giờ, 3 phút trước
Từ ngày 15/12/2025, cha mẹ bỏ mặc, không quan tâm, không giáo dục con cái là trẻ em có thể bị xử phạt đến 20 triệu đồng.
Kiến thức - 9 giờ, 3 phút trước
Trong trường hợp người điều khiển xe máy dừng đèn đỏ nhưng đè vạch dừng dẫn đến tai nạn giao thông, mức phạt sẽ tăng đáng kể, từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng, kèm...
Kiến thức - 9 giờ, 3 phút trước
Theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 của Việt Nam, con cái có thể bị truất quyền thừa kế trong một số trường hợp cụ thể khi bố mẹ qua đời.
Du lịch nước ngoài - 9 giờ, 30 phút trước
Mới đây, tạp chí du lịch nổi tiếng thế giới Condé Nast Traveler (ấn bản Mỹ) công bố bảng xếp hạng The Readers' Choice Awards do độc giả bình chọn. Trong danh sách có...
Dòng sự kiện - 11 giờ, 32 phút trước
Sau khi vợ chồng Mailisa - Hoàng Kim Khánh bị bắt tạm giam để điều tra về hành bi "Buôn lậu", các đoạn clip mà Mailisa từng đăng tải trước đây bất ngờ viral...
Hồ sơ tư liệu - 12 giờ, 47 phút trước
Được xem là một trong những công trình đặc biệt nhất của triều Nguyễn, Điện Kiến Trung không chỉ mang dáng dấp cung điện truyền thống mà còn thấm đượm tinh thần kiến trúc...
Chuyện làng sao - 12 giờ, 59 phút trước
Kim Tuyến xác nhận đang hẹn hò, điều này khiến dân tình thích thú.
Kiến thức - 12 giờ, 16 phút trước
Sinh viên tốt nghiệp ngành học này có nhiều cơ hội nghề nghiệp trong nghiên cứu, sản xuất, vận hành và giảng dạy với thu nhập hấp dẫn.
Đời sống số - 12 giờ, 17 phút trước
Dưới đây là trắc nghiệm trực giác: Hãy nhìn 4 bức tranh tượng trưng dưới đây và chọn bức thu hút bạn mạnh nhất ngay từ cái nhìn đầu tiên.
Kiến thức - 13 giờ, 46 phút trước
Dưới đây là những vấn đề quan trọng trong Luật Nhà giáo có hiệu lực từ 1/1/2026 mà giáo viên cần đặc biệt quan tâm.